خصم گو ایمن نشین گر دست ما بالا شود
تیشه بر پا میزنیم آن دم که دست از ما شود
غنچه دلتنگیم یارب که هرگز نشکفد
جای غم پیدا شود گاهی که خاطر وا شود
صبر را خاصیت عمرست گویی کاین متاع
چون ز کس گم شد نمیباید دگر پیدا شود
بخت سنگیندل طلسمی بسته کز تأثیر آن
باده دایم در شکست شیشهام خارا شود
گنج مطلب نیست گر دیوانه شد ویرانه جوی
بهر کامی نیست گر دل مایل دنیا شود
دیدهام چیزی نمیچیند به غیر از نقش دوست
گر به طوبی بنگرد حیران آن بالا شود
رشته طول امل را گر تو کوته میکنی
جهد کن تا نارسا زاندیشه فردا شود
این نمک دارد که خون از دل گدایی میکند
دیدهام کو عارش از همچشمی دریا شود
چشم پوشیدن ز نیک و بد کمال بینش است
دیده تا بینا شود باید که نابینا شود
کسب خاموشی کلیم از کاملی کن زینهار
باید استادت درین فن صورت دیبا شود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از بخت بد و دلتنگی همیشگی شاعر شکایت میکند: او حتی وقتی قدرت دارد به خود آسیب میزند، دلش جز برای غم باز نمیشود و باده هم شیشهاش را میشکند. در ادامه از عشق یکسویه به دوست، کوتاه کردن آرزوهای دراز و چشمپوشی از نیک و بد سخن میگوید. پایان غزل سفارش به خاموشی است و نقش بیصدای روی دیبا را استاد این هنر میداند.
هوش مصنوعی: به دشمن بگو آسوده باشد؛ حتی اگر ما دست بالا پیدا کنیم و قدرت به دستمان بیفتد، در همان لحظه تیشه بر پای خودمان میزنیم و به خودمان آسیب میرسانیم، نه به او.
هوش مصنوعی: خدایا، ما غنچهای دلتنگیم که هرگز نمیشکفد؛ هر گاه هم که دلمان اندکی باز شود، فقط جای تازهای برای غم پیدا میشود.
هوش مصنوعی: صبر خاصیت عمر را دارد؛ این کالا هم مانند عمر، وقتی از کسی گم شد، دیگر پیدا نمیشود و بازنمیگردد.
هوش مصنوعی: بخت سنگدل من طلسمی بسته است که به اثر آن، باده همیشه مانند سنگ خارا میشود و شیشهٔ مرا میشکند؛ یعنی حتی مایهٔ شادی هم برای من سبب رنج میشود.
هوش مصنوعی: اگر دیوانه در پی ویرانه میگردد، به طمع گنج نیست؛ و اگر دل به دنیا میل میکند، برای رسیدن به کام و لذت نیست. ظاهراً مقصود این است که دلبستگی عاشق به ویرانی و دنیا از سر هوس و سودجویی نیست.
هوش مصنوعی: چشم من جز نقش و تصویر دوست چیزی برنمیگزیند؛ حتی اگر به درخت طوبی نگاه کند، از یاد قامت بلند یار حیران میماند.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی رشتهٔ آرزوهای دراز را کوتاه کنی، بکوش آنقدر کوتاهش کنی که به اندیشهٔ فردا هم نرسد و غم آینده را نخوری.
هوش مصنوعی: جالب و نمکین است که چشم من، که حتی همچشمی با دریا را برای خود ننگ میداند، باز از دل خون گدایی میکند؛ یعنی با آنهمه اشک باز هم خون دل میطلبد.
هوش مصنوعی: چشم پوشیدن از خوب و بد دیگران نشانهٔ کمال بینش است؛ چشم برای آنکه بهراستی بینا شود، باید از دیدن عیبها و ظواهر نابینا شود.
هوش مصنوعی: ای کلیم، زنهار خاموشی را از استادی کامل بیاموز؛ استاد تو در این هنر باید نقش روی دیبا باشد که همیشه خاموش است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هر که را شاه جهان بردارد و بنوازدش
در سخا گر قطرهای باشد چو صد دریا شود
آن نمیبینی که در باغ و چمن از خارها
در بهاران ز ابر نیسانی چه گل پیدا شود
چون شمال مهرگان اندر هوا پویا شود
زاغ گنگ اندر میان بوستان گویا شود
نار چون بیجاده گردد سیب چون مرجان شود
آب چون پیروزه گردد خاک چون مینا شود
هست هم دینار و هم دیبا گرامی از چه رو
[...]
از سر کو آن پری چون ناگهان پیدا شود
جای آن باشد که مردم در میان شیدا شود
من چنین دانم که باشد نسخه ای از روی او
صورتی از آینه خورشید اگر پیدا شود
ماه رویا، کی رسد در آفتاب روی تو
[...]
گرز خورشید جمالت ذرهای پیدا شود
هر دو عالم در هوایش، ذرهسان دروا شود
شمع دیدارش اگر از نور تجلی پرتوی
افکند بر کوه، چون پروانه نا پروا شود
عاشق صادق چه داند کعبه و بتخانه چیست؟
[...]
گر دلم در زلف پنهان کردهای پیدا شود
مشک غمازست و این دزدی از او رسوا شود
ناحق افتادست زلفت در کف هر مدعی
چون بدست ما بیفتد حق بدست ما شود
ای صبا بر گوی امشب از زبان ما به شمع
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.