حسن صدا از آن دهن غنچه فام تنگ
چون معنی لطیف بود در کلام تنگ
گل گل نموده عارضش از حلقه های زلف
چون جلوهٔ ستاره به هنگام شام ننگ
پیوسته باشدم به قفا چشم انتظار
سوزن صفت از آن سپرم ره به گام تنگ
چون با دل اهتزاز گشاید اسیر چرخ
یارب کسی مباد گرفتارم دام تنگ
شد رخنه رخنه سینه ام از یاد ابروش
جویا به تیغ تیز شکافد نیام تنگ



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیفِ «تنگ» ساخته شده و در هر بیت، تنگی بهگونهای تازه به کار رفته است: دهانِ تنگِ یار، سرِ شب، گامهای کوتاه، دامِ تنگ و غلافِ تنگ. شاعر نخست زیبایی یار را وصف میکند، یعنی صدای دهانِ کوچکش و چهرهاش که از لای زلف پیداست. سپس از حالِ خود میگوید: چشمبهراه ماندن، گرفتاری در دامِ روزگار، و سینهای که یادِ ابروی شمشیرمانندِ یار آن را چاکچاک کرده است.
هوش مصنوعی: خوشیِ صدایی که از دهانِ کوچک و غنچهرنگِ یار برمیآید، مانند معنای لطیفی است که در سخنِ کوتاه و فشرده جا گرفته باشد. تنگیِ دهان، که در شعر کهن نشانهٔ زیبایی است، به ایجاز در سخن تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: چهرهٔ یار از میان حلقههای زلفِ سیاهش اینجا و آنجا مانند گل شکفته و پیدا شده است؛ درست مانند ستارههایی که سرِ شب، هنگامی که هوا تازه تاریک میشود، یکییکی نمایان میشوند. «ننگ» در مصراع دوم ظاهراً همان «تنگ» است و «شامِ تنگ» یعنی سرِ شب.
هوش مصنوعی: چشمِ انتظارِ من همیشه به پشتِ سر است و در راه هستم که شاید یار از پی برسد؛ برای همین مانند سوزن، که سوراخش (چشمش) در پشت است و با بخیههای کوتاه پیش میرود، با گامهای کوتاه و آهسته راه میروم.
هوش مصنوعی: کسی که اسیرِ آسمان و روزگار است، چگونه میتواند با دلی شاد بال بگشاید و به جنبش درآید؟ خدایا، هیچکس مانند من گرفتارِ دامی چنین تنگ نشود.
هوش مصنوعی: از یادِ ابروی یار سینهام پر از شکاف و زخم شده است. ای جویا، شمشیرِ تیز، غلافِ تنگ را میشکافد؛ یعنی ابروی شمشیرمانندِ یار در سینهٔ تنگِ من نمیگنجد و آن را چاکچاک میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زان می، که گر سرشکی ازان درچکد به نیل
صدسال مست باشد از بوی او نهنگ
آهو به دشت اگر بخورد قطرهای ازو
غرنده شیر گردد و نندیشد از پلنگ
کافور بار شد فلک و کوه سیمرنگ
وز کوه کرد روی سوی دشت غرم و رنگ
کهسار سیمرنگ شد و چرخ سیمگون
آبی زریر گون شده باده عقیق رنگ
چرخ کبود مانده برو ابر جای جای
[...]
ای گوهر زمین ز وقار تو برده سنگ
گوهر بر مکارم تو خوار همچو سنگ
چندین هزار کوه ، که اوتاد گیتی اند
از حلم تو ربوده ثبات و گرفته سنگ
اعلام تو ز چهرهٔ نصرت فشانده گرد
[...]
تا کی ز گردش فلک آبگینه رنگ
بر آبگینه خانه طاعت زنیم سنگ
بر آبگینه سنگ زدن رسم ما و ما
علت نهاده بر فلک آبگینه زنگ
رنگیم و با پلنگ اجل کار زار ما
[...]
آن شهریار عالم و عادل که روز جنگ
بر شیر و بر پلنگ کند کوه و بیشه تنگ
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.