مرا تُرکیست مشکین موی و نسرین بوی و سیمینبر
سُها لب، مشتری غبغب، هلال ابروی و مهپیکر
چو گردد رام و گیرد جام و بخشد کام و تابد رخ
بود گلبیز و حالتخیز و سِحرانگیز و غارتگر
دهانش تنگ و قلبش سنگ و صلحش جنگ و مهرش کین
به قد تیر و به مو قیر و به رخ شیر و به لب شکر
چه بر ایوان چه در میدان چه با مستان چه در بُستان
نشیند ترش و گوید تلخ و آرد شور و سازد شر
چو آید رقص و دزدد ساق و گردد دور نشناسم
ترنج از شست و شست از دست و دست از پا و پا از سر
همانا طلعتش این خلعت پیروزی و پیشی
گرفت از حال و اقبال و جمال شاه، گردونفر
غیاث المک و المله جم اختر ناصرالدوله
کز او نازد نگین و تخت و طوق و یاره و افسر
ز تمکین و صفا و سطوت و عزمش سبق برده
هم از خاک و هم از آب و هم از آتش، هم از صرصر
سمند و صارم و سهم و سنانش را گَهِ هیجا
سما بیدا، هنر شیدا، ظفر پیدا، خطر مضمر
ایا شاهی که شد کف و بنان و سکه و نامت
پناه سیف و عون کلک و فخر سیم و ذخر زر
پُر است از عزم و حَزم و رایت جیش تو کیهان را
ز پست و برز و فوق و تحت و شرق و غرب و بحر و بر
فتد گاه تک خنگ قلل کوب تلل برت
پلنگ از پای و شیر از پی نهنگ از پوی و مرغ از پر
یک از صد گونه اوصاف تو ننویسد کس ار گردد
مداد ابحار و کلک اشجار و هفتم آسمان دفتر
بدزدد بال و ناف و مشک و ناخن از صهیل او
عقاب چرخ و گاو ارض و پیل مست و شیر نر
شمارد پا و دست و سُمّ و ساق و ساعدش یکسان
پل و شَطّ و حصار و خندق و کهسار و خشک و تر
نداند گرم و سرد و رعد و برق و آب و برف و نم
چه در تیر و چه در قوس و چه در آبان، چه در آذر
الا تا فرقها دارند نزد فکرتِ دانا
صور از ذات و حادث از قدیم اعراض از جوهر
در و بام و سر و پای و رگ و چشم و دل خصمت
به کند و کوب و بند و چوب و تیر و ناخج و نشتر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به وصف زیباییها و خصوصیات خاص یک معشوق پرداخته است. شاعر با تصاویری زیبا از مو و عطر معشوق، لبها و ابروهایش، به ویژگیهای او اشاره میکند. معشوق در عین زیبایی، سرشار از پیچیدگیها و تناقضهاست؛ او هم صلح و هم جنگ را به همراه دارد و احساسات متضادی را در دل و دهان خود دارد. شاعر به قدرت و جاذبه معشوق نیز اشاره میکند و میگوید که او باعث شگفتی و حیرت دیگران میشود. همچنین، با اشاره به تواناییهای او در میدانهای جنگ و میدانهای عشق، عظمت و قدرت او را وصف میکند. در نهایت، با لحن مدحآمیز، به مقام و جایگاه او در میان دیگران اشاره میکند و او را از هر حیث برتر و خاص میداند.
هوش مصنوعی: من دختری دارم با موی سیاه و معطر به گلی خوشبو، که لبهایش همانند سیاهی ستارههاست و ابرویی هلالی دارد. او چهرهای زیبا و دلربا دارد.
هوش مصنوعی: زمانی که کسی آرام و راحت میشود، جام میگیرد و سعادت را به دست میآورد، چهرهاش از زیبایی میدرخشد و حالتی جذاب و سحرآمیز پیدا میکند که همه را مجذوب خود میکند.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف صفات متناقض یک فرد میپردازد. شخصی که ظاهراً درونی سرد و خشن دارد، دهانش تنگ و قلبش سنگ است. با این حال، او در ظاهر تلاش میکند صلح برقرار کند، ولی در واقع، به جنگ و درگیری تمایل دارد. دوستی و محبتش به دشمنی و کینه تبدیل شده است. رنگ چهرهاش به صورت شیر و لبهایش به شکر تشبیه شده است، که نشاندهنده تضاد بین ظاهر و باطن اوست.
هوش مصنوعی: در هر مکان و زمانی، حتی در جمع خوشگذران یا در فضایی سرسبز، ممکن است کسی با طعنه و ناامیدی صحبت کند و مشکلات را بزرگ جلوه دهد.
هوش مصنوعی: وقتی که رقص و حرکت به وجود میآید، نمیتوانم تفاوتی بین اشیاء و اعضای بدن تشخیص دهم. همه چیز در هم میآمیزد و حالت گیجی و عدم شناخت برایم ایجاد میشود.
هوش مصنوعی: چهره او به قدری زیبا و برجسته است که بر تمامی حال خوش، شانس و زیبایی پادشاه، برتری دارد.
هوش مصنوعی: غیاث المک و ملت، ستارهای چون ناصرالدوله است که به خاطر او، نگین، تخت، طوق، یاره و افسر درخشش و زیبایی خود را پیدا میکنند.
هوش مصنوعی: با قدرت و استقامت و خلوص نیتی که دارد، بر همه عناصر طبیعی مانند خاک، آب و آتش غلبه یافته است.
هوش مصنوعی: این بیت به ویژگیهای یک اسب توانمند و سریع اشاره دارد که با قدرت و هنر خود، بر میدان نبرد تسلط پیدا میکند و با وجود خطرات نهان، پیروزی را به دست میآورد.
هوش مصنوعی: آیا تو ای پادشاه که قدرت و ثروت و نامت پناهگاه سیف و عون، و زینت بخش نقره و دارایی طلا هستی؟
هوش مصنوعی: این جهان پر از اراده و احتیاط و نشانهای بزرگ است. قدرت و وجود تو بر تمام سطوح و جهات کیهان، از پایینترین تا بالاترین نقطه، و از همه سمتها، دریا و خشکی، تأثیرگذار است.
هوش مصنوعی: در این خط به توصیف حرکات و رفتار حیوانات و موجودات طبیعی پرداخته شده است. میتوان گفت که در این تصویر، پلنگ به شکار و تعقیب نهنگ میپردازد و در این میان، حشرهپرندهها و مرغها نیز در حال پرواز و جست و خیز هستند. این توصیف نشاندهنده قدرت و چابکی حیوانات در طبیعت است.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند حتی یکی از صدها صفت تو را بنویسد، اگر قلم از دریا و پرگار از درختان باشد و آسمان هفتم نیز به عنوان دفتر استفاده شود.
هوش مصنوعی: در این بیت به توصیف صفات خیرهکننده و جذاب یک موجود بسیار قدرتمند و باعظمت پرداخته شده است. این موجود به گونهای است که میتواند ویژگیهای خاصی از دنیای بیرون را به خود جذب کند. او همچون عقاب در آسمان، گاو زمین، فیل مست و شیر نر با قدری قوی و تسلط بر محیط خود، تمام زیباییها و قدرتها را در خود جمع کرده و توجه همه را به خود جلب میکند.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به توصیف تناسب و هماهنگی میان اجزاء مختلف یک موجود میپردازد. او اشاره میکند که تمامی اعضای بدن مانند پا، دست، سم و ساق یکسان و هماهنگ هستند، مانند عناصری در طبیعت که شامل پل، رودخانه، حصار، خندق، کوه و همچنین خشک و تر میشوند. این بیان نشاندهنده ارتباط و همزمانی اجزاء و عناصر طبیعی و انسانی است.
هوش مصنوعی: او نمیداند که چه زمانهای گرم و سردی را تجربه میکند، و حتی از رعد و برق، باران و برف بیخبر است. اهمیتی ندارد که این تغییرات در فصلهای مختلف همچون تیر، قوس، آبان یا آذر رخ دهد.
هوش مصنوعی: نکتهای که باید به آن توجه کرد این است که اشیاء در نظر یک اندیشمند با اصل و ذات خود متفاوتاند و خواص و ویژگیها، که ناشی از تغییرات و حوادث هستند، از ماهیت اصلی و جاودانی آنها متمایز میشوند.
هوش مصنوعی: در اینجا به تحرکات و آسیبهایی که ممکن است بر رقیب یا دشمن وارد شود اشاره شده است. در واقع، شاعر به تفکیک نقاط مختلف بدن و آسیبهایی که ممکن است درگیر شوند، یادآوری میکند که چگونه میتوان به دشمن حمله کرد و او را تحت فشار قرار داد. این نوع بیان نشاندهنده تفکر استراتژیک و قدرت برنده شدن در تقابلهاست.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نگارینا، شنیدستم که: گاه محنت و راحت
سه پیراهن سلب بودهست یوسف را به عمر اندر
یکی از کید شد پر خون، دوم شد چاک از تهمت
سوم یعقوب را از بوش روشن گشت چشم تر
رخم ماند بدان اول، دلم ماند بدان ثانی
[...]
گه آن آراسته زلفش زره گردد گهی چنبر
گه آن پیراسته جعدش ببارد مشگ و گه عنبر
رخی چون نو شکفته گل ، همه گلبن برنگ مل
همه شمشاد پر سنبل ، همه بیجاده پر شکر
برو از نیکوئی معنی ، بغمز از جادوئی دعوی
[...]
کهی چون طور سینا بود ازو آویخته ثعبان
ز پشت او درخشنده کف موسی پیغمبر
به پشت ژندهپیلان برنشسته ناوکاندازان
چو عفریتان آتشبار بر کوه گران پیکر
عروس ماه نوروزی چه کرد آن دانۀ گوهر؟
که نورش ماه تابان بود و سعدش زهرۀ ازهر
هزاران صورت رنگین نگاریده برو مانی
هزاران پیکر طبعی بر آورده از و آزر
بر آن هر صورتی رخشان ، زمشک لعلگون صدره
[...]
اگر بتگر چنو داند نگاریدن یکی پیکر
روا باشد اگر دعوی خلاقی کند بتگر
نه چون او پیکری آید نه حورالعین چنو زاید
نه گر باشد پری شاید چنو هرگز پری پیکر
بدو رخ چون شکفته گل بدو لب چون فشرده مل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.