گفتن از بهر کار در کار است
ورنه اینجا چه جای گفتار است
مهر مجنون و گرمی فرهاد
تا قیامت کنند مردم یاد
ذکر لیلی و قصه شیرین
بهر آن است چون شکر شیرین
که به شهوت نظر نیالودند
نیک نفسان پاک رو بودند
غرض از مهرشان نبد خامی
بهره هر دو شد نکونامی
مهر محمود با جمال ایاز
گشت مشهور روزگار دراز
دید بسیار دیدهٔ ایام
میل شاهان به رنگ و بوی غلام
حال ایشان کسی نیارد یاد
باد میدان هوای تن را باد
فوق محمود بود روحانی
ماند باقی چو جسم شد فانی
نیک نامی و ذکر باقی خواه
کافرین باد بر دل آگاه
بشنو از پیر کار دیده سخن
دل در گل فتاده را برکن
مدد از صحبت لطیفی جوی
کآب حیوان رود و راه در جوی
نرم خویی و گرم گفتاری
دانش بی غبار پنداری
قدمش بند بسته بگشاده
کرمش آرزوی جان داده
همچو خورشید ذات او روشن
نه چو ابر سیاه تر دامن
جانش ایمان و علم پرورده
عشقش از جان و تن برآورده
این هنرها اگر نیاید جمع
مکن از جست و جوی دل را منع
پیش هر کس که این هنریابی
نیستی کن مگر که دریابی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی در نکوهش شهوت است و با نمونههای مجنون و فرهاد و محمود و ایاز نشان میدهد که عشق پاک و دور از هوس، نام نیک و یاد ماندگار به بار میآورد، اما میل شاهان به زیبایی ظاهری غلامان از یادها رفته است. سپس شاعر خواننده را به شنیدن پند پیر کاردیده و رهایی دل از گل تن فرا میخواند. در پایان، صفات همنشین لطیف و روشندل را برمیشمارد و سفارش میکند که در جستوجوی او کوشا باشد و در برابرش فروتنی کند.
هوش مصنوعی: سخن گفتن تنها برای رسیدن به مقصود و عمل لازم است؛ وگرنه اینجا جای پرگویی نیست.
هوش مصنوعی: مردم عشق مجنون و شور و گرمی فرهاد را تا روز قیامت به یاد خواهند داشت.
هوش مصنوعی: یاد لیلی و داستان شیرین از این روست که چون شکر شیرین و دلپذیر است، به دلیلی که در بیت بعد میآید.
هوش مصنوعی: چون آن عاشقان نگاه خود را به شهوت آلوده نکردند و مردمانی نیکنفس و پاکرفتار بودند.
هوش مصنوعی: هدف عشق آنان هوس خام و ناپخته نبود و از این رو بهرهٔ هر دو، نیکنامی ماندگار شد.
هوش مصنوعی: عشق سلطان محمود به زیبایی ایاز نیز در روزگاران دراز مشهور شد.
هوش مصنوعی: چشم روزگار بارها دیده است که شاهان به رنگ و بوی و زیبایی ظاهری غلامان میل داشتهاند.
هوش مصنوعی: اما کسی سرگذشت آن شاهان را به یاد نمیآورد؛ هوس تن چون باد بیارزش و گذراست و برباد باد.
هوش مصنوعی: عشق محمود برتر از این هوسها و روحانی بود؛ به همین سبب وقتی جسم از میان رفت، آن عشق باقی ماند.
هوش مصنوعی: تو نیز نیکنامی و یاد ماندگار بخواه؛ آفرین بر دلی که آگاه است.
هوش مصنوعی: سخن پیر کاردیده و باتجربه را بشنو و دلی را که در گل تن و دنیا فرو رفته است بیرون بکش.
هوش مصنوعی: از همنشینی با انسانی لطیف و پاکسرشت یاری بجوی تا آب حیات در جوی وجودت روان شود.
هوش مصنوعی: چنین کسی نرمخو و گرمسخن است، چنانکه گویی دانشی پاک و بیغبار است.
هوش مصنوعی: قدم او گرهها و بندهای بسته را میگشاید و بخشش او آرزوی جان را برآورده میکند.
هوش مصنوعی: وجود او مانند خورشید روشن است، نه مانند ابر سیاه و آلودهدامن و گناهکار.
هوش مصنوعی: جان او با ایمان و دانش پرورش یافته و عشقش او را از بند جان و تن فراتر برده است.
هوش مصنوعی: اگر همهٔ این فضیلتها در یک نفر جمع نشد، دل خود را از جستوجوی چنین کسی باز مدار.
هوش مصنوعی: نزد هر کس که این فضیلتها را یافتی، فروتنی کن و خود را هیچ بشمار تا مگر به حقیقت دست یابی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.