ﭼﻮﻥ ﺗﻔﮑﺮ ﺑﻪ ﺫﺍﺕ ﺍﻭ ﻧﺮﺳﺪ
هم به کُنهِ صفات او نرسد
ﺟﻤﻠﻪ ﺍﻭﺻﺎﻑ، ﻋﯿﻦ ﺫﺍﺕ ﺑﻮﺩ
گرچه مفهوم آن صفات بود
در حقیقت، صفت هویت اوست
مغز، معنی و هر چه بینی پوست
حد الحقیقت است خدا
اختلافات، باشد از اسما
هستیش هر چه هست ذات آن است
آنچه قدرت بود، حیات آن است
حکمت است آنچه قدرتش خوانی
بصر است آنچه سمع می دانی
وحدتش عالم است و هم معلوم
غیر باشد، صفات در مفهوم
عین واحد، ظهور ذات کند
به اثر جلوهٔ صفات کند
بنگر احکام دو جهانش را
پی نقد و صفات دانش را
پیش چشمی که عین انصاف است
مرجع حرف، نفی اوصاف است
نفی اوصاف می کنیم از ذات
به حصول نتایج و ثمرات
وصف، منفی ست پیش دیده وران
غایتش را کمال مثبت دان
خواه توصیف و خواه تنزیه است
منع تفصیل و ردّ تشبیه است
اختلاف تجلیات بود
که مآلش کمال ذات بود
این که اسماء فالق الاشیاست
لفظ بسیار، واحد المعناست
اختلافات گرچه مختلف است
جامعیت مقام مؤتلف است
گر کمال بها برون ز حد است
جلوهٔ ذات اکاملا احد است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش از مثنوی ودیعة البدیعه بحثی کلامی و عرفانی دربارهٔ رابطهٔ ذات و صفات خداوند است. حزین میگوید اندیشه به ذات و کنه صفات خدا نمیرسد و صفات او عین ذات اویند و تنها در مفهوم از هم جدا میشوند. سپس توضیح میدهد که نفی صفات زائد برای رد تشبیه و تکثر است، نه نفی کمال، و نامهای بسیار خدا با همهٔ گوناگونی معنای واحدی دارند که به ذات یگانه بازمیگردد.
هوش مصنوعی: همانگونه که اندیشه به ذات خداوند راه نمییابد، به حقیقت و ژرفای صفات او نیز نمیرسد.
هوش مصنوعی: همهٔ صفات خدا در حقیقت عین ذات اویند، هرچند از نظر مفهوم صفاتی جدا از ذات به نظر میآیند.
هوش مصنوعی: در حقیقت، صفت همان هویت و ذات اوست؛ معنی مانند مغز است و هرچه به چشم میآید پوستهٔ آن است.
هوش مصنوعی: خداوند در حقیقت یگانه و بیحد است و چندگانگی و اختلاف تنها از نامهای گوناگون او پدید میآید.
هوش مصنوعی: هستی او هرچه هست همان ذات اوست، و آنچه قدرت اوست همان حیات اوست؛ یعنی صفاتش از یکدیگر و از ذات جدا نیستند.
هوش مصنوعی: آنچه قدرتش مینامی همان حکمت اوست و آنچه شنواییاش میدانی همان بینایی اوست.
هوش مصنوعی: در یگانگی او، دانا و دانسته یکی است؛ صفات تنها در مفهوم ذهنی از یکدیگر جدا و دیگرند.
هوش مصنوعی: آن ذات یگانه خود را آشکار میکند و از راه آثارش صفات خود را جلوهگر میسازد.
هوش مصنوعی: احکام و آثار او را در دو جهان بنگر تا از راه آنها صفات و دانش او را بشناسی.
هوش مصنوعی: در نگاه کسی که از روی انصاف مینگرد، بازگشت سخن دربارهٔ خدا به نفی صفات زائد از ذات اوست.
هوش مصنوعی: ما صفات را از ذات نفی میکنیم، اما آثار و نتایج آن صفات را برای او ثابت میدانیم.
هوش مصنوعی: نزد اهل بصیرت، صفت جدا از ذات نفی میشود، ولی غایت و نتیجهٔ آن را کمالی بدان که برای خدا ثابت است.
هوش مصنوعی: چه خدا را وصف کنیم و چه از عیب پاک بدانیم، مقصود جلوگیری از تجزیه و تکثر در ذات و رد تشبیه او به آفریدگان است.
هوش مصنوعی: گوناگونی، تنها در تجلیات و جلوههای اوست و سرانجام همهٔ آنها کمال ذات یگانه است.
هوش مصنوعی: نامهای خدا که شکافنده و پدیدآورندهٔ چیزهاست، لفظهایی بسیارند ولی معنایشان یکی است.
هوش مصنوعی: هرچند این اختلافها گوناگوناند، در مقام جامعیت ذات همه با هم هماهنگ و یکیاند.
هوش مصنوعی: اگر کمال زیبایی و شکوه او بیحد است، این جلوهٔ ذات یگانهای است که کاملترین و یکتاست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.