اگرچه جانان کسرا عزیز چون جان نیست
مرا جهان و سرو جان بجای جانان نیست
نباشد انده جانان چو آمد انده جان
مراست انده جانان و انده جان نیست
شفا و راحت جان من آن دو مرجان بود
چگونه باشد جانم کش آن دو مرجان نیست
در ابر زلف نهان بوده ماه عارض دوست
کنون بگردوی آن ابر هیچ گردان نیست
نهان نبود ز من تا در ابر پنهان بود
نهان شده است ز من تا در ابر پنهان نیست
بگلستانی ماند نگاهبانش دو مار
رخان او که چنو در جهان گلستان نیست
همی چدیم گل آنگه که با نگهبان بود
کنون همی نتوان چد که با نگهبان نیست
رخان جانان بستان سنبلشان بود
اگرچه کس را بستان سنبلستان نیست
ز بیم طمع کسان کردمش تهی و اکنون
فراق سنبل هست و وصال بستان نیست
برفت و راه بیابان گرفت دلبر من
وزاب دیده من در جهان بیابان نیست
ز هجر آن لب و دندان بدست رویم نیست
بسان موی که بی زخم دست و دندان نیست
ز درد هجران نالم همی و معذورم
که هیچ درد بسختی درد هجران نیست
ز آب دیده من بیم سیل و طوفانست
وز آتش دل من بیم سیل و طوفان نیست
بدین که کرد بتا عاشقت پشیمانست
مباد شاد بروی تو گر پشیمان نیست
ز بهر کاستن خویش در تو نقصان خواست
فزود مهر تو و در تو هیچ نقصان نیست
بگرد جانم جولان عشق بیشتر است
کنون که زلف ترا گرد روی جولان نیست
نبود گوی دلم تا ترا دو چوگان بود
چو گوی گشت دلم تا ترا دو چوگان نیست
بدان زیم بفراق تو درهمی که مرا
فراق خدمت میمون میر مملان نیست
خدایگان جهان آفتاب جان داران
که شغل او بجز از رزم و بزم و میدان نیست
ز جود او درم ارزان شد و مدیح گران
اگر بجان بخری خدمت وی ارزان نیست
بحکم یزدان ماند بلند همت او
که هیچ چیزی برتر ز حکم یزدان نیست
کدام فضل شنیدی که وی نداند آن
کدام دانش دیدی که نزد وی آن نیست
بهیچ چیز من او را صفت ندانم کرد
که او را بدان صفت اندر هزار چندان نیست
هزار بهتان در مدح او بگوی رواست
که گر نگاه کنی فضلش هیچ بهتان نیست
هر آن دلی که بدو در نشان کینه اوست
بدان درست که در وی نشان ایمان نیست
چه ز آن شگفت که فرهنگ او فراوانست
چه زان شگفت که سالش بسی فراوان نیست
چنانش میلان بینم همی بسائل مال
که سفله را و دنی را بمال میلان نیست
سپهر گرد جهانا بکام او گردی
که جز بدولت او هیچگونه سامان نیست
ایا شهی که چو از فضل تو قیاس کنم
سخا و جود کفت را قیاس و پایان نیست
ز نحس کیوان کیهان چنان تهی کردی
که ظن برند که بر چرخ هیچ کیوان نیست
اگر تو دعوی پیغمبری کنی بمثل
ز تیغ و دست تو بهتر دلیل و برهان نیست
کسی که کین تو جوید بدانکه دانا نیست
کسی که مهر تو ورزد بدانکه نادان نیست
بنام نیک فکندی ز جود بنیانی
چگونه بنیان کش بیم ز ابر و باران نیست
بهر دیاری زر و درم بزندانست
کجا تو باشی زر و درم بزندان نیست
کدام منعم کو مر ترا بطاعت نیست
کدام مفلس کو مر ترا بفرمان نیست
همه بزرگان در خانه تو مهمانند
درم یکی شب در خانه تو مهمان نیست
بدانکه نیست گرو کان بدست تو در می
دلی نماند که در دست تو گرو کان نیست
کدام شاعر در مدحت تو خرم نیست
کدام زائر از نعمت تو شادان نیست
کدام کس که بر او مر هزار فضلت نیست
کدام کس که بدو مر هزارت احسان نیست
همیشه ملک سلیمان و عمر نوحت باد
که هیچ مردی چون نوح و چون سلیمان نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با تغزلی دربارهٔ کوتاهشدن گیسوی معشوق آغاز میشود. عاشق از ترس طمع دیگران گیسوی یار را کوتاه کرده و اکنون پشیمان است، چون یار رفته و عشق او بیشتر شده است. سپس شاعر با این بیت به مدح گریز میزند که تنها خدمت امیر ابونصر مملان او را در این جدایی زنده نگه داشته است. در ادامه همت، دانش، جوانی و بهویژه بخشش بیاندازهٔ ممدوح را میستاید و با دعای پادشاهی سلیمان و عمر نوح برای او پایان میدهد.
هوش مصنوعی: هرچند برای مردم معشوق به اندازهٔ جانشان عزیز نیست، برای من جهان و سر و جان هیچکدام جای معشوق را نمیگیرد.
هوش مصنوعی: معمولاً وقتی آدم برای جان خود غم دارد، غم معشوق را فراموش میکند. اما من غم معشوق را دارم و غم جان خود را ندارم.
هوش مصنوعی: درمان و آسایش جان من آن دو لب مرجانی بود. جان من که آن دو لب را ندارد، چه حالی دارد؟
هوش مصنوعی: ماهِ چهرهٔ یار در ابرِ زلفش پنهان بود. اکنون دیگر آن ابرِ زلف گرد چهرهاش نمیچرخد.
هوش مصنوعی: تا وقتی چهرهاش در ابر زلف پنهان بود، از من پنهان نبود. اما اکنون که در ابر پنهان نیست، از من پنهان شده است.
هوش مصنوعی: رخسار او به گلستانی میماند که دو مارِ گیسو نگهبانش بودند و در جهان گلستانی مانند آن نیست.
هوش مصنوعی: آن هنگام که نگهبان داشت، از آن گل میچیدیم. اکنون که نگهبان ندارد، نمیتوان از آن گل چید.
هوش مصنوعی: رخسار معشوق بوستانی بود که سنبلِ گیسو داشت، هرچند هیچکس بوستانی با سنبلستانی چنین ندارد.
هوش مصنوعی: از ترس طمع دیگران، آن بوستان را از سنبل خالی کردم، یعنی گیسویش را کوتاه کردم. اکنون هم از سنبل دورم و هم به بوستان نمیرسم.
هوش مصنوعی: دلبرم رفت و راه بیابان را در پیش گرفت. از سیل اشک من دیگر در جهان بیابانی نمانده است.
هوش مصنوعی: از دوری آن لب و دندان، جایی از چهرهام نمانده که مانند مو از زخم دست و دندانِ خودم سالم مانده باشد؛ یعنی از غم، چهرهام را خراشیده و گزیدهام.
هوش مصنوعی: از درد جدایی مینالم و در این کار معذورم، چون هیچ دردی به سختی درد جدایی نیست.
هوش مصنوعی: اشک چشمم بیم سیل و طوفان میآورد، اما آتش دلم چنان است که آن سیل را میخشکاند و دیگر بیمی از سیل و طوفان نمیماند.
هوش مصنوعی: ای زیبارو، عاشقت از کاری که کرد پشیمان است. اگر پشیمان نباشد، هرگز از دیدار رویت شاد مباد.
هوش مصنوعی: عاشق میخواست با کاستن از زیبایی تو از شدت عشق خود بکاهد. اما مهر تو بیشتر شد و از زیبایی تو هم چیزی کم نشد.
هوش مصنوعی: اکنون که زلفت گرد رویت جولان نمیدهد، عشق بیشتر گرد جان من جولان میدهد.
هوش مصنوعی: تا وقتی دو زلفِ چوگانمانند داشتی، دلم گوی آنها نبود. اما اکنون که آن دو چوگان را نداری، دلم مانند گوی سرگردان شده است.
هوش مصنوعی: در جدایی از تو از این رو زنده میمانم که از خدمت فرخندهٔ امیر مملان جدا نیستم.
هوش مصنوعی: او پادشاه جهان و خورشید جانداران است و کاری جز جنگ و بزم و میدانداری ندارد.
هوش مصنوعی: از بخشش او سکه ارزان و مدیحه گرانبها شده است. خدمت او چنان ارجمند است که اگر آن را به بهای جان هم بخری، باز ارزان به دست نیامده است.
هوش مصنوعی: همت بلند او به فرمان خداوند میماند، چون هیچ چیز برتر از فرمان خداوند نیست.
هوش مصنوعی: کدام فضیلت را شنیدهای که او نداند، و کدام دانش را دیدهای که نزد او نباشد؟
هوش مصنوعی: او را با هیچ صفتی نمیتوانم وصف کنم، زیرا از هر صفتی که بگویم، او هزار برابر آن را دارد.
هوش مصنوعی: گفتن هزار سخن گزاف در ستایش او رواست، چون اگر بنگری، در برابر فضل او هیچکدام گزاف و دروغ نیست.
هوش مصنوعی: بدان که در هر دلی که نشان کینهٔ او باشد، نشانی از ایمان نیست.
هوش مصنوعی: شگفتا که دانش و ادب او اینهمه فراوان است، و شگفتا که سالهای عمرش چندان زیاد نیست.
هوش مصنوعی: او را چنان مشتاقِ بخشیدن مال به خواهندگان میبینم که فرومایگان نیز به گردآوردن مال چنین اشتیاقی ندارند.
هوش مصنوعی: ای آسمانِ گردنده بر جهان، به کام او بگرد، زیرا جز به اقبال او هیچ کاری سامان نمیگیرد.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، وقتی فضل تو را میسنجم، میبینم بخشش دست تو اندازه و پایانی ندارد.
هوش مصنوعی: جهان را چنان از نحوست کیوان پاک کردی که مردم گمان میکنند در آسمان کیوانی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر به فرض ادعای پیامبری کنی، دلیلی بهتر از شمشیر و دستِ بخشندهٔ تو برای آن نیست.
هوش مصنوعی: بدان که هر کس با تو دشمنی کند دانا نیست، و هر کس به تو مهر بورزد نادان نیست.
هوش مصنوعی: با بخشش خود برای نام نیک بنیادی نهادی، بنیادی که از ابر و باران بیمی ندارد و ویران نمیشود.
هوش مصنوعی: در هر سرزمینی زر و سکه در بند و انباشته است، اما هر جا تو باشی، زر و سکه در بند نمیماند.
هوش مصنوعی: کدام توانگر است که فرمانبردار تو نباشد، و کدام تهیدست است که به فرمان تو نباشد؟
هوش مصنوعی: همهٔ بزرگان در خانهٔ تو مهماناند، اما سکه حتی یک شب در خانهات مهمان نمیماند و زود بخشیده میشود.
هوش مصنوعی: چون هیچ سکهای در دست تو به گرو نمیماند، دلی نمانده که در دست تو گروِ مهرت نباشد.
هوش مصنوعی: کدام شاعر است که از ستایش تو خرسند نباشد، و کدام زائر است که از نعمت تو شادمان نباشد؟
هوش مصنوعی: کیست که هزار فضل و نیکی تو بر گردنش نباشد و هزار احسان از تو به او نرسیده باشد؟
هوش مصنوعی: همیشه پادشاهی سلیمان و عمر نوح نصیبت باد، که هیچ مردی مانند نوح و سلیمان نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مرا به درد فراق تو هیچ درمان نیست
به غیر آتش عشق رخ تو در جان نیست
تو جانی و ز برم دور می شوی چه کنم
ز جان مفارقت ای نور دیده آسان نیست
مرا نیاز به روز وصال بسیارست
[...]
علاج عاشق دلگیر سیر بستان نیست
به چشم تنگدلان غنچه کم ز پیکان نیست
ز استخوان شهیدان اگر نخیزد دود
دلیل راهروان کس درین بیابان نیست
ز بهر تن زرهی نیست به ز نقش حصیر
[...]
کرم در آب و گل چرخ تنگ میدان نیست
به روزنامه خورشید، مد احسان نیست
نوشته اند به خون جگر برات مرا
ز فکر نعمت الوان دلم پریشان نیست
صدف به کد یمین رزق خویش می گیرد
[...]
به دور چشم توام التجا به دوران نیست
نگاه گرم کم از خاتم سلیمان نیست
فریب خورده دام نگاه می داند
که زیر تیغ تغافل نشستن آسان نیست
ز گرد راه تو روشن کنم سواد نظر
[...]
ز عالمش چه خبر آن که او پریشان نیست
ندیده لذت سر ما تنی که عریان نیست
سفال خانهٔ ما بشکند سر فغفور
که مور کلبهٔ ما کمتر از سلیمان نیست
چو باده خون جگر نوش و ذوق را دریاب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.