ای آنکه ترا بوده بر اندام جهان دام
چون بست ترا دست جهان دام بر اندام
ز آن پس که همی گام بکام تو زدی چرخ
چون داد به ناکام ترا چرخ زدن گام
ایام همه عالم از ایام تو خوش بود
ایام تو چون تلخ شد از گردش ایام
ای خوبتر از یوسف یعقوب ترا روی
چون بود مر او را بودت خوب سرانجام
زین دام بیابی تو بدل ناحیت روم
چون یافت وی از بند بدل ناحیت شام
تو زود خوری شام بدان شوم بداندیش
کاو خورد بدست دگران بر تو ملک شام
خود شد چو تو شاپور بروم اندر زی بند
خود شد چو تو بهرام بهند اندرزی دام
از روم بکام دل باز آمد شاپور
وز هند بناز دل باز آمد بهرام
چون راست رود دولت مادام نپاید
افکنده و خیزنده بود دولت مادام
باید که بود مرد گهی شاد و گهی زار
نیکی ببدی در شده و کام بناکام
زود از پی آرام پدید آید آشوب
زود از پی آشوب پدید آید آرام
سلطان ببناریک شنیدی که چه کرده است
کاو را بمصاف اندر بگرفته بصمصام
او عاصی و بد اصل تو با اصل و اطاعت
او دشمن و تو دوست وی از کفر و تو ز اسلام
انصاف کسی خواهد کردن که بگویند
چندانکه جهانست ز سلطان بودت نام
ما گوش سوی نامه و پیغام تو داریم
ار چه که تویی مان بدل نامه و پیغام
چشم همه خون بارد هنگام گرستن
تا می نزند بی تو ملک چشم بهنگام
چرخت برساناد سوی ملک و سوی پور
دهرت برساناد بر باب و بر مام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده خطاب به امیری است که پس از دوران قدرت به اسارت افتاده است. شاعر از تلخی سرنوشت او شکوه میکند و با یادآوری داستان یوسف و بند افتادن شاپور در روم و رفتن بهرام به هند، به او امید رهایی و بازگشت میدهد. سپس از ناپایداری دولت و پیاپی آمدن آشوب و آرامش سخن میگوید و او را با دشمن نافرمانی که سلطان سرکوبش کرد مقایسه میکند تا نشان دهد سلطان با این امیرِ مسلمان و فرمانبردار به انصاف رفتار خواهد کرد. پایان قصیده بیان چشمبهراهی یاران و دعا برای بازگشت او نزد خانواده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که دام قدرتت بر سراسر جهان گسترده بود، چگونه شد که جهان دستت را بست و تو را در دام انداخت؟
هوش مصنوعی: پس از آنکه آسمان همیشه به خواست تو گام برمیداشت، چگونه شد که تو را ناخواسته و به ناکامی به راه انداخت؟
هوش مصنوعی: روزگار همهٔ جهان از روزگار تو خوش بود؛ چگونه روزگار تو از گردش زمانه تلخ شد؟
هوش مصنوعی: ای کسی که رویت از یوسفِ پسر یعقوب زیباتر است، همانگونه که سرانجام یوسف نیک شد، سرانجام تو نیز نیک خواهد شد.
هوش مصنوعی: از این دام، به جای آن، سرزمین روم را به دست خواهی آورد، چنانکه یوسف به جای زندان، فرمانروایی بر آن سرزمین را یافت.
هوش مصنوعی: بهزودی آن بداندیشِ شوم را که به دست دیگران بر ضد تو نیرنگ کرد و از قدرت تو بهره برد، از میان خواهی برد و از او انتقام خواهی گرفت.
هوش مصنوعی: شاپور نیز مانند تو در روم به بند افتاد و بهرام نیز مانند تو در هند گرفتار دام شد.
هوش مصنوعی: شاپور از روم کامیاب بازگشت و بهرام از هند شادمان و سربلند برگشت.
هوش مصنوعی: بخت و دولت همیشه یکسان و راست پیش نمیرود؛ دولت همواره گاهی میافتد و گاهی برمیخیزد.
هوش مصنوعی: مرد باید آماده باشد که گاه شاد و گاه زار باشد؛ نیکی با بدی و کامیابی با ناکامی آمیخته است.
هوش مصنوعی: بهزودی پس از آرامش آشوب پدید میآید و بهزودی پس از آشوب آرامش بازمیگردد.
هوش مصنوعی: شنیدهای که سلطان با بناریک چه کرد و او را در میدان جنگ با شمشیر گرفتار ساخت؟
هوش مصنوعی: او نافرمان و بدگوهر بود و تو نژاده و فرمانبردار؛ او دشمن بود و تو دوست؛ او از کفر بود و تو از اسلام؛ پس رفتار سلطان با تو جز با او خواهد بود.
هوش مصنوعی: کسی با تو به انصاف رفتار خواهد کرد، چنانکه در سراسر جهان بگویند نام و آوازهات از نواخت سلطان است.
هوش مصنوعی: ما چشمبهراه و گوشبهزنگ نامه و پیغام تو هستیم، هرچند آرزوی ما دیدار خود توست نه نامه و پیغام.
هوش مصنوعی: در هنگام گریستن از چشم همه خون میبارد، زیرا پادشاه بی تو آرام ندارد و چشم بر هم نمینهد.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم که آسمان تو را به مُلک و نزد فرزندت برساند و روزگار تو را به پدر و مادرت بازگرداند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از دوست بمن دوش نشان آمد و پیغام
پیغام دل افروز و نشانهای غم انجام
از حسرت هجرانش بودم چو مه نو
از شادی پیغامش گشتم چو مه تام
هم وعده چنانست که یابد دل ازو باز
[...]
ای نام تو بخشیده بخشنده اقسام
اقسام مکارم را بخشی است از آن نام
از امر تو و نهی تو گردون و زمانه
یکسو نکشد گردن و بیرون ننهد گام
بی قوت رای تو خرد نیست مگر سست
[...]
ای طلعت میمون تو سر چشمه اجرام
وی عهد همایون تو سر دفتر ایام
ای خاتم تو دایره نقطه عصمت
وی مسند تو مردمک دیده اسلام
داغی شده برران فلک صاعد مسعود
[...]
امروز چنانی که غلام تو توان بود
در بند خم حلقه دام تو توان بود
چون باد صبا عاشق زلف تو توان شد
چون خاک زمین بنده گام تو توان بود
بر آهن تفتیده و در آتش سوزان
[...]
بستد ز من آن پستهدهن دل به دو بادام
از پسته و بادام که سازد به از او دام؟,
چون پسته گشادم دهن اندر صفت او
باشد که به من بگذرد آن چشم چو بادام
تا ننگرد این دیده در آن روی چو خورشید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.