قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۷ - در ستایش مرحوم مبرور میرزا ابوالقاسم همدانی ذوالریاستین فرماید
مرا ماهیستدر مشکوکه مشکین زلف پرچینش
بههر تارستصد تبتبههر چینست صد چینش
بتی دارم بر سوری بود یک باغ ریحانش
مهی دارم که بر طوبی بود یک راغ نسرینش
هوای باده گر داری ببوس آن لعل میگونش
شمیم نافه گر خواهی ببوی آن جعد مشکینش
بهشتی هست بسخرم که یک شهرست رضوانش
عروسی هست بسزیبا که یک ملکست کابینش
ز بس شرین زبان گویی طرب خیزست دشنامش
ز بس دلکش بیان مانا روانبخشست نفرینش
به عمان طعنهگو محفل ز لعل گوهر آمودش
به تبت خنده زن مجلس ز جعد عنبرآگینش
رخشماهی بود رخشاکه ریحانست جلبابش
خطش مشکی بود بویا که کافور است بالینش
قدش سرویست بارآور کهآمد بار خورشیدش
خدش گنجی است جانپرور که باشد مار تنینش
مرا با آنچنان قد باغ نفریبد به شمشادش
مرا با آنچان خد چرخ نشکیبد به پروینش
شکر خیزد دمادمتنگتنگاز لعل جانبخشش
گهر ریزد پیاپی بار بار از کام نوشینش
تو گوی نعت دستور جهان دادند تعلیمش
تو گویی مدح سالار جهانکردند تلقینش
نتاج مجد و تاج نجد ابوالقاسم که از تابش
بر از آیینهٔ گیتینما رای جهان بینش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه آغاز قصیدهای در مدح میرزا ابوالقاسم همدانی است. شاعر نخست در چند بیت تغزلی، زیبایی معشوق را با تصویرهای زلف مشکین، لب لعل، خط ریحانی و قامت سرو وصف میکند. در بیتهای پایانی گریز میزند و شیرینی سخن معشوق را از آموختنِ مدح وزیر میداند. سپس به نام ممدوح میرسد و رای روشن او را از آینهٔ جهاننما برتر میشمارد.
هوش مصنوعی: در خانه و سرای خود ماهرویی دارم با زلف مشکین و پرپیچ. در هر تار زلفش به اندازهٔ صد تبت مشک هست و هر پیچ آن بهقدر صد سرزمین چین خوشبوست.
هوش مصنوعی: معشوقی زیبا دارم که بر چهرهٔ گلگونش باغی از ریحانِ خط سبز روییده است. ماهی دارم که بر قامت بلندش، که به درخت طوبی میماند، دشتی از نسرینِ سپید یعنی تن سپید دیده میشود.
هوش مصنوعی: اگر هوس شراب داری، لب سرخ و شرابرنگ او را ببوس. اگر بوی نافهٔ مشک میخواهی، زلف مشکین و پیچیدهاش را ببوی.
هوش مصنوعی: او بهشتی بسیار خرم است که نگهبان و باغبانش به اندازهٔ یک شهر است. عروسی بسیار زیباست که مهریهاش یک کشور است، یعنی بهایش بسیار گران است.
هوش مصنوعی: چنان شیرینسخن است که دشنامش هم شادی میآورد. چنان دلنشین سخن میگوید که نفرینش هم به آدم جان میبخشد.
هوش مصنوعی: مجلس او از لب لعل و دندانهای گوهرمانندش به دریای عمان، که جای مروارید است، طعنه میزند. از زلف عنبرآلودش هم به تبت، که سرزمین مشک است، میخندد.
هوش مصنوعی: چهرهاش ماهی درخشان است که خط سبزِ چون ریحان، روبندِ آن است. خطش مشک خوشبویی است که بر بالشی از کافور، یعنی گونهٔ سپید، نشسته است.
هوش مصنوعی: قامتش سروی میوهدار است که میوهاش خورشیدِ چهرهٔ اوست. گونهاش گنجی جانپرور است که مار نگهبانش اژدهای زلف اوست.
هوش مصنوعی: با داشتن چنین قامتی، شمشاد باغ مرا فریفته نمیکند. با چنین رخساری، ستارگان پروین آسمان مرا آرام و خرسند نمیکنند.
هوش مصنوعی: از لب جانبخشش پیوسته شکر فراوان میریزد. از دهان شیرینش پیدرپی و بارها گوهرِ سخن فرو میریزد.
هوش مصنوعی: گویی ستایش وزیرِ جهان را به او آموختهاند و مدح سرورِ جهان را در گوشش خواندهاند. یعنی شیرینی سخنش از ستایش ممدوح است.
هوش مصنوعی: ممدوح، ابوالقاسم، زادهٔ بزرگواری و تاج سرِ بلندپایگان است. از درخشش او، اندیشهٔ جهانبینش از آینهٔ جهاننما هم برتر و روشنتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بیار ای بادِ جان پرور نسیمی از عرقچینش
خجل کن نافۀ چین را ز بویِ زلفِ پر چینش
شبی در شو به خرگاهش برافکن برقع از ماهش
تفرّج کن گلِ ستانی ز سنبل گِردِ هر چینش
ببین پیراهنِ نسرین تَرازِ طرّۀ مشکین
[...]
اگر در بند سودا نیست با من زلف مشکینش
شکست نقد قلب من چرا شد رسم و آیینش
منش دیگر نمیگویم مکن چندین جفا آخر
چو بهبودی نمیبینم ز دل کاو گفت چندینش
منجّم تا رخ یار و سرشکم دید، در خاطر
[...]
گلی زین باغ گر چینی بیاور دستی از بینش
که نقش لوح محفوظ است بر اوراق اغصانش
اگر چه بی نیاز ست از دو عالم ناز تمکینش
چه بیتابانه می چسبد به دل لبهای شیرینش
ازان در چشم او عاشق بود از خاک ره کمتر
که قمری می کند نقش قدم را سرو سیمینش
مرا چون مهرتابان داغ دارد آسمان چشمی
[...]
به این شوخی که دارد پی بهار جلوه رنگینش
متانت کو که بیتابانه گردد گرد تمکینش
به داغ بیکسی هرگز نمیسوزد کسی را دل
به بیماری که یاد دوست باشد شمع بالینش
به جرم لاغری فتراکش از من سر نمیپیچد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.