زاهد و سبحهی صد دانه و ذکر سحری
من و پیمودن پیمانه و دیوانهگری
چون همه وضعِ جهانِ گذران در گُذَر است
مَگْذَر از عالَمِ شیدایی و شوریدهسری
تا کی از شعبدهیِ دورِ فلک خواهد بود
بادهیِ عیش به جامِ من و کامِ دگری
تا شدم بیخبر از خویش، خبرها دارم
بیخبر شو که خبرهاست در این بیخبری
تا شدم بیاثر، از ناله، اثرها دیدم
بیاثر شو که اثرهاست در این بیاثری
تا زدم لافِ هنر، خواجه به هیچم نخرید
بیهنر شو که هنرهاست در این بیهنری
سرو، آزاد شد آندم که ثمر، هیچ نداد
بیثمر شو که ثمرهاست در این بیثمری
تا سرِ خود نسپردیم به خاکِ درِ دوست
خاطرآسوده نگشتیم از این دربه دری
بیستون، تابِ دمِ تیشهیِ فرهاد نداشت
عشق را بین که از آن کوهِ گران شد کمری
پری از شرمِ تو در پرده، نهان شد وقتی
که برون آمدی از پرده، پیِ پردهدری
شُهرهیِ شهر شدم از نظرِ همّتِ شاه
تو به خوشمنظری و بنده به صاحبنظری
آفتابِ فلکِ عدلِ مَلِکِ ناصردین
که از او، مُلْک ندیدهست بهجز دادگری
آنکه تا دستِ کَرَمگُسْتَرَش آمد به کَرَم
تنگدستی نکشیدیم ز بیسیم و زری
تا «فروغی»، خطِ آن ماهِ درخشان سر زد
فارغم روز و شب از فتنهیِ دورِ قمری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به مقایسه زندگی زاهدان و عاشقان میپردازد و از گذران و فریبهای دنیا سخن میگوید. او به تحلیلی از عشق و هنر میرسد و یادآور میشود که بیخبری و بیاثری میتواند به فضایی جدید و غنی منجر شود. در نهایت، به اهمیت خودآگاهی و رابطه با معشوق اشاره میکند و از دنیای رنجهای روزمره فرار میکند. شاعر در وصف زیبایی و کرم میگوید که زندگی واقعی در قالب عشق و رهایی از قید و بندها خلاصه میشود.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به تضاد میان ریاکاری زاهد (مرد معنوی) که با تسبیح صد دانه و ذکر صبحگاهی مشغول عبادت است، و حالتی که خودش دارد، اشاره میکند. او از پیمانه (شراب) و دیوانگی حرف میزند که نشاندهندهٔ زندگی آزاد و رهایی از قید و بندهای ظاهری است.
هوش مصنوعی: از آنجا که اوضاع و احوال دنیا همواره در حال تغییر و گذر است، بنابراین نباید از حال و هوای خوش و شادابی (شیدایی) و دیوانگی دور شد.
هوش مصنوعی: چقدر دیگر بایستی بهای لذت و شادی را از گردشهای غیرقابل پیشبینی عالم بپردازم که بادهی خوشی همیشه به من نرسد و برای دیگران باشد؟
هوش مصنوعی: وقتی از خودم بیخبر شدم، اطلاعات و خبرهای زیادی به دست آوردم. بنابراین، بیخبر شو تا متوجه شوی که در این بیخبری، خبرهای دیگری وجود دارد.
هوش مصنوعی: وقتی که از ناله و گریه تأثیراتم کاهش یافت، تأثیرات و نشانههای زیادی را مشاهده کردم. بیتأثیر بودن و بیاثر شدن باعث شده که این تأثیرات بیشتر و بارزتر شوند.
هوش مصنوعی: هنگامی که من در تلاش بودم خود را با نمایش هنر به دیگران به ارزش بنشانم، خواجه (که ممکن است به یک شخصیت قدرتمند یا صاحبمنصبی اشاره داشته باشد) به من توجهی نکرد و مرا در نظر نگرفت. بنابراین، بهتر است بیهنری را بپذیری که در این بیهنری چیزی از هنر وجود ندارد.
هوش مصنوعی: سرو (درخت بلند و خوشسیما) وقتی آزاد و رها شد که هیچ میوهای نداد. در این حالت بیمیوه بودن که به عنوان بیثمری شناخته میشود، ممکن است باعث شود که تو نیز آزاده و رها شوی، زیرا در این بیثمری، شاید مواردی وجود دارد که بتوانی به موفقیتهای بیشتری دست پیدا کنی.
هوش مصنوعی: ما زمانی که خود را به درِ دوست نسپاریم و تسلیم او نشویم، هرگز از این بیثباتی و آوارگی آسوده خاطر نخواهیم شد.
هوش مصنوعی: کوه بیستون طاقت ضربههای تیشهی فرهاد را نداشت؛ عشق را درنظر بگیر که از این کوه سنگین، کمری به اندکی تبدیل شد.
هوش مصنوعی: پری به خاطر شرم تو در پرده پنهان بود، اما وقتی تو از پرده بیرون آمدی، به دنبال تو به پردهدری (پردهبرداری) رفت.
هوش مصنوعی: من به خاطر چشمهمت تو، که به خوبی و زیبایی مشهور است، در نظر مردم به محبوبیت رسیدم، و خودم هم به خاطر داشتن صاحبنظر، به ارزش و مقام دست یافتم.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر از ناصرالدینشاه، پادشاه ایران، به عنوان آفتابِ آسمان عدل و داد یاد میکند و اذعان میکند که مردم مملکت، جز خوبی و انصاف از او چیزی ندیدهاند.
هوش مصنوعی: آن کسی که ما تا زمانی که دستِ بخشش و کرم او به ما رسید، به خاطر تنگدستی و فقر چیزی از او درخواست نکردیم و از او دریغ نکردیم.
هوش مصنوعی: زمانی که «فروغی» (فروغی بسطامی) درخشش آن ماه زیبا را مشاهده کرد، از سختیها و مشکلات روز و شب آزاد شد و از شر جنبههای ناراحتکننده و فریبندهی دنیای مادی رها گردید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دل من خواهی و اندوه دل من نبری
اینْت بیرحمی و بیمهری و بیدادگری
تو بر آنی که دل من ببری دل ندهی
من بدین پرده نیم، گر تو بدین پرده دری
غم تو چند خورم و انده تو چند برم
[...]
چون به هم کردی بسیار بنفشهٔ طبری
باز برگرد به بستان در چون کبک دری
تا کجا بیش بود نرگس خوشبوی طری
که به چشم تو چنان آید، چون درنگری
آلت کشتن داری صنما غمزه و کارد
زین دو ناکشته ز دستت نرهد جانوری
تو مرا جانی و چون با تو بوم جانوری
زنده گردم که ز دیدار تو یابم نظری
می بترسم که مرا روزی بکشی تو از آنک
[...]
گشت تابنده ز گردون معالی قَمَری
گشت تابنده ز دریای معانی گهری
سال تو فرخ و فرخنده شد از شادی آنک
ملکالعرش عطا داد ملک را پسری
ملک باغ است و در آن باغ ملک سنجر هست
[...]
برهٔ بریان هر جا که بود چاکر تست
طبق حلوا داماد و تو او را خسری
خوردنیهای جهان گر به شکم جمع شدند
همه گفتند که ای خواجه تو ما را پدری
ای همه نزهت و شادی و همه راحت و روح
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.