بخش ۱ - تاجگذاری انوشیروان و سخنرانی او دربارهٔ دادگری
چو کسری نشست از بر تخت عاج
به سر برنهاد آن دلافروز تاج
بزرگان گیتی شدند انجمن
چو بنشست سالار با رایزن
سر نامداران زبان برگشاد
ز دادار نیکی دهش کرد یاد
چنین گفت کز کردگار سپهر
دل ما پر از آفرین باد و مهر
کزویست نیک و بدویست کام
ازو مستمندیم وزو شادکام
ازویست فرمان و زویست مهر
به فرمان اویست بر چرخ مهر
ز رای وز تیمار او نگذریم
نفس جز به فرمان او نشمریم
به تخت مهی بر هر آنکس که داد
کند در دل او باشد از داد شاد
هر آنکس که اندیشهٔ بد کند
به فرجام بد با تن خود کند
ز ما هرچ خواهند پاسخ دهیم
بخواهش گران روز فرخ نهیم
از اندیشهٔ دل کس آگاه نیست
به تنگی دل اندر مرا راه نیست
اگر پادشا را بود پیشه داد
بود بیگمان هر کس از داد شاد
از امروز کاری به فردا ممان
که داند که فردا چه گردد زمان
گلستان که امروز باشد به بار
تو فردا چنی گل نیاید به کار
بدانگه که یابی تن زورمند
ز بیماری اندیش و درد و گزند
پس زندگی یاد کن روز مرگ
چنانیم با مرگ چون باد و برگ
هر آنگه که در کار سستی کنی
همه رای ناتندرستی کنی
چو چیره شود بر دل مرد رشک
یکی دردمندی بود بیپزشک
دل مرد بیکار و بسیار گوی
ندارد به نزد کسان آبروی
وگر بر خرد چیره گردد هوا
نخواهد به دیوانگی بر گوا
بکژی تو را راه نزدیکتر
سوی راستی راه باریکتر
به کاری کزو پیشدستی کنی
به آید که کندی و سستی کنی
اگر جفت گردد زبان بر دروغ
نگیرد ز بخت سپهری فروغ
سخن گفتن کژ ز بیچارگیست
به بیچارگان بربباید گریست
چو برخیزد از خواب شاه از نخست
ز دشمن بود ایمن و تندرست
خردمند وز خوردنی بینیاز
فزونی برین رنج و دردست و آز
وگر شاه با داد و بخشایشست
جهان پر ز خوبی و آسایشست
وگر کژی آرد بداد اندرون
کبستش بود خوردن و آب خون
هر آنکس که هست اندرین انجمن
شنید این برآورده آواز من
بدانید و سرتاسر آگاه بید
همه ساله با بخت همراه بید
که ما تاجداری به سر بردهایم
بداد و خرد رای پروردهایم
ولیکن ز دستور باید شنید
بد و نیک بیاو نیاید پدید
هر آنکس که آید بدین بارگاه
ببایست کاری نیابند راه
نباشم ز دستور همداستان
که بر من بپوشد چنین داستان
بدرگاه بر کارداران من
ز لشکر نبرده سواران من
چو روزی بدیشان نداریم تنگ
نگه کرد باید بنام و به ننگ
همه مردمی باید و راستی
نباید به کار اندرون کاستی
هر آنکس که باشد از ایرانیان
ببندد بدین بارگه برمیان
بیابد ز ما گنج و گفتار نرم
چو باشد پرستنده با رای و شرم
چو بیداد جوید یکی زیردست
نباشد خردمند و خسروپرست
مکافات باید بدان بد که کرد
نباید غم ناجوانمرد خورد
شما دل به فرمان یزدان پاک
بدارید وز ما مدارید باک
که اویست بر پادشا پادشا
جهاندار و پیروز و فرمانروا
فروزندهٔ تاج و خورشید و ماه
نماینده ما را سوی داد راه
جهاندار بر داوران داورست
ز اندیشهٔ هر کسی برترست
مکان و زمان آفرید و سپهر
بیاراست جان و دل ما به مهر
شما را دل از مهر ما برفروخت
دل و چشم دشمن به ما بربدوخت
شما رای و فرمان یزدان کنید
به چیزی که پیمان دهد آن کنید
نگهدار تا جست و تخت بلند
تو را بر پرستش بود یارمند
همه تندرستی به فرمان اوست
همه نیکویی زیر پیمان اوست
ز خاشاک تا هفت چرخ بلند
همان آتش و آب و خاک نژند
به هستی یزدان گوایی دهند
روان تو را آشنایی دهند
ستایش همه زیر فرمان اوست
پرستش همه زیر پیمان اوست


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
انوشیروان
هوش مصنوعی: انوشیروان، پس از تاجگذاری، به بزرگان و نیکان گفت که دادگری و نیکی از ویژگیهای ضروری یک پادشاه است. او تأکید کرد که هر کس باید به فرمان خداوند عمل کند و از اندیشههای بد و کژ دوری کند، زیرا عاقبت بدی به دنبال خواهد داشت. او بر اهمیت پاداش نیکوکاران و کیفر بیدادگران تأکید کرد و گفت که زندگی کوتاه و گذرا است، پس نباید فرصت را تلف کرد. در نهایت، او از همه خواست تا در مسیر راست و نیکو گام بردارند و مراقب باشند که همواره در خط فرمان یزدان قرار داشته باشند.
هوش مصنوعی: وقتی کسری (انوشیروان) بر تخت عاج (تختی از عاج) نشسته، تاجی زیبا و دلانگیز را بر سر گذاشت.
هوش مصنوعی: وقتی که کسری، پادشاه، نشست و تاج بر سر گذاشت، بزرگان جهان گرد هم آمدند.
هوش مصنوعی: سر نامداران (مردان بزرگ) زبان خود را گشودند و دربارهٔ نیکی و بخشندگی که از آفریدگار (خداوند) نشأت میگیرد، سخن گفتند.
هوش مصنوعی: انوشیروان گفت که از سوی خداوندگار آسمان، دل ما پر از محبت و سپاسگزاری است.
هوش مصنوعی: منبع همه خوبیها و بدیها از اوست، و ما از او بهرهمندیم و به واسطهٔ او شاد و خوشحال هستیم.
هوش مصنوعی: فرمان و محبت از اوست و مهر بر گردونهٔ زمان نیز تحت تأثیر اراده و فرمان اوست.
هوش مصنوعی: از فکر و تدبیر او غافل نمیشویم و نفس خود را جز به فرمان او به حساب نمیآوریم.
هوش مصنوعی: هر کسی که در دل خود عدالت را بپروراند و به دیگران رفتار عادلانهای داشته باشد، شایستهی نشستن بر throneست و از مقام خود خوشحال خواهد بود.
هوش مصنوعی: هر کسی که فکر بدی در سر بپروراند، در نهایت عواقب بد آن را با جسم خود خواهد چشید.
هوش مصنوعی: ما هر چه بخواهند، پاسخ خواهیم داد و در روز خوش، درخواستهای بزرگ را برآورده خواهیم کرد.
هوش مصنوعی: هیچکس از فکر و احساس واقعی من باخبر نیست و برای من که دلم تنگ است، راه و چارهای نیست.
هوش مصنوعی: اگر پادشا کارش درستی و دادگری باشد، بدون شک هر فردی از این دادگری خوشحال خواهد بود.
هوش مصنوعی: امروز نباید به فردا کار کرد، زیرا هیچکس نمیداند در آینده چه پیش خواهد آمد.
هوش مصنوعی: گلهایی که امروز در باغ هستند و از زیبایی و شکوفایی بهرهمندند، فردا دیگر اینگونه نخواهند بود و به درد نمیخورند، پس نباید به روزهای آینده امید داشت.
هوش مصنوعی: زمانی که جسم قوی و سالمی را به دست میآوری، درباره بیماریها و دردها و آسیبها فکر کن.
هوش مصنوعی: پس به یاد زندگی باش و به روز مرگ فکر کن، زیرا ما در زمان مرگ همچون باد و برگ، ناپایدار و بیثبات خواهیم بود.
هوش مصنوعی: هر وقت که در کارها سست و کوتاه بیایی، تمام افکارت به سمت نادرستی و ضعف میرود.
هوش مصنوعی: وقتی که حسادت بر دل مردی مسلط شود، او مانند کسی خواهد بود که دردی دارد و در عین حال پزشکی برای درمانش نیافته است.
هوش مصنوعی: مرد بیکار و بیکارایی که زیاد صحبت میکند، نزد مردم اعتبار و آبرو ندارد.
هوش مصنوعی: اگر هوای نفس بر عقل غلبه کند، دیگر به مَحاکم و قانون رفتار درست نخواهد کرد.
هوش مصنوعی: اگر در پی حقیقت و راه درست هستی، باید از مخرّبات و انحرافات دوری کنی که آن راه باریکتر و دشوارتر است.
هوش مصنوعی: اگر در کاری سریع و پیشدستانه اقدام کنی، نتیجه آن این خواهد بود که با کندی و بیتحرکی مواجه خواهی شد.
هوش مصنوعی: اگر زبان به دروغ بپیوندد و راست نگوید، از سرنوشت خوب و روشن خبری نخواهد بود.
هوش مصنوعی: سخن نادرست گفتن ناشی از بیچارگی و ناتوانی است و باید برای بیچارگان و افرادی که در سختی به سر میبرند، اندوهگین بود.
هوش مصنوعی: زمانی که شاه، از خواب بیدار میشود، در آغاز کار از دشمنان خود در امان و در سلامت است.
هوش مصنوعی: خردمند کسی است که نیازی به خوردن و خوراک ندارد و بر این رنج و درد و آز (آزاری که در زندگی وجود دارد) فزونی میبخشد.
هوش مصنوعی: اگر پادشاه با عدل و بخشش رفتار کند، جهان پر از نیکی و آرامش خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر کسی در جامعه به بیعدالتی و نادرستی رفتار کند، او باید به مجازات و کیفر سختی دچار شود و عواقب خطرناکی را متحمل شود.
هوش مصنوعی: هر کسی که در این جمع حضور دارد، صدای من را شنید.
هوش مصنوعی: بدانید و کاملاً آگاه باشید که هر سال با خوششانسی و بخت خوب در کنار ما هستید.
هوش مصنوعی: ما تاج و تخت را با فهم و عقل اداره کردهایم و برای برقراری عدل و انصاف تلاش کردهایم.
هوش مصنوعی: اما باید از دستور (قانون و راه و رسم) آموخت، زیرا بدون او، خوب و بد نمایان نمیشود.
هوش مصنوعی: هر کسی که به این کاخ (بارگاه) بیاید، باید کارهای نیکی انجام دهد و در برابر آن مورد پذیرش قرار گیرد.
هوش مصنوعی: من بدون مشورت و توافق با دیگران (دستوری) چنین داستانی را نمیپذیرم و نمیخواهم در مورد من چنین شایعهای پخش شود.
هوش مصنوعی: در حضور و محضر کارگزاران و سران لشکر خود، که سواران من را به میدان نبردهاند.
هوش مصنوعی: اگر روزی بر مردم ما تنگی و سختی باشد، باید نام نیک و عیب و ننگی بر سر آنان بگذاریم.
هوش مصنوعی: همه مردم باید در تمامی امور راستگو و صادق باشند و نباید در کارهای خود کمکاری یا نقصی داشته باشند.
هوش مصنوعی: هر کسی که ایرانی است باید به این درگاه (مکانی مهم و با اهمیت) بیاید و خود را به اینجا متصل کند.
هوش مصنوعی: هر کس که با ادب و احترام به ما نزدیک شود، از ما نعمت و کلام نیکو خواهد یافت، زیرا که آن فرد، با عقل و شرم، پیرو ماست.
هوش مصنوعی: هرگاه شخصی که تحت تأثیر بیدادگری قرار گرفته به دنبال ظالم باشد، دیگر نه خردمندی در او باقی میماند و نه عشق و ارادت به پادشاه.
هوش مصنوعی: کسی که بدی میکند، باید عواقب کارش را ببیند و نباید به خاطر این بدی ناراحت و نگران باشد.
هوش مصنوعی: شما به دستورات خداوند نیکسرشت پایبند باشید و از ما نگران نباشید.
هوش مصنوعی: او کسی است که بر پادشاهان، پادشاه است؛ یعنی فرمانروایی بزرگ و پیروزمند که بر جهان حکمرانی میکند.
هوش مصنوعی: ما را به سوی عدالت راهی کن، ای تابانتر از تاج، و ای نورانیتر از خورشید و ماه.
هوش مصنوعی: پادشاه (یعنی انوشیروان) در میان داوران، خود برترین داور است و از نظر اندیشه برتر از هر شخص دیگری میباشد.
هوش مصنوعی: آفریدگار، مکان و زمان را خلق کرد و آسمان را زینت بخشید و جان و دل ما را با محبت پروراند.
هوش مصنوعی: شما به محبت و عشق ما عشق ورزیدید و از این رو، دل و چشم دشمنتان به ما دوخته شده است و به ما توجه دارند.
هوش مصنوعی: شما باید بر اساس اراده و فرمان خداوند عمل کنید و هر کاری که او به شما وعده داده، انجام دهید.
هوش مصنوعی: نگهدار تا زمانی که تخت سلطنت تو بر پا است، یارای تو در پرستش و عبادت نیز قوی باشد.
هوش مصنوعی: تمامی سلامتی و تندرستی به اراده و اختیار او بستگی دارد و همگان به زیر سایه و پیمان او، نیکی و خوبی را تجربه میکنند.
هوش مصنوعی: از خاشاک (مواد ناچیز و بیارزش) تا هفت آسمان بلند، همه چیز از آتش، آب و خاک یعنی عناصر بنیادی ساخته شده است و این که همگی به یکدیگر وابستهاند و از یک نوع هستند.
هوش مصنوعی: خداوند (یزدان) به وجود خود بر تو گواهی میدهد و تو را با حقیقت وجودیات آشنا میکند.
هوش مصنوعی: همه به ستایش او (انوشیروان) مشغولند و زیر فرمان او قرار دارند. همه مردم او را پرستش میکنند و در زیر پیمان و عهد او هستند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.