گنجور

 
فیاض لاهیجی

مرا دلی است ز درد فراق یار و دیار

تمام گریه حسرت تمام ناله زار

اگر به سیر چمن کم روم سبب آنست

که نیست ماتمیان را به بزم عشرت بار

مرا که سینه ز داغ ستم گلستانست

چه لازمست کشیدن کرشمه گلزار

هزار صحبت رنگین‌تر از می است مرا

چرا کشم ز پی باده دردسر ز خمار

زمانه از پی پامال کردنم پرورد

که نیست این گل پژمرده قابل دستار

ز سینه شعله‌فشان خیزد آه من که مدام

نفس ز کوره حداد جوشد آتش‌وار

سرم ز مغز تهی، همچو کاسه تنبور

نفس ولیک پر از خون ناله چون رگ تار

به غیر طفل سرشگم نه هیچ‌کس که مرا

غبار هجر دمی پاک سازد از رخسار

نباشد این همه باران که پیش دیده من

عرق ز چهره خجلت فشاند ابر بهار

چه منت از مه و خورشید می‌کشم که بس است

فروغ گوهر اشکم، چراغ در شب تار

میان فوج بلا آنچنان گداخته‌ام

که قطر دایرة درد شد تنم ناچار

چرا برای غم انگشتری ز زر نکنم؟

تنم که زرد و ضعیف و دوتاست از غم یار

دلم چو کوه به خود از نشاط غم بالید

اگرچه بار غمم جسم کرد زار و نزار

به روی بسترم از بسکه استخوان شکند

مدام ناله ز پهلو کنم چو موسیقار

به دفع فلسفیان گو کلامیان بکنند

جواز خرق فلک را ز آهم استفسار

ز بس که خوی به هجران شده مرا ترسم

که آرزو نشود دیده را دگر دیدار

فلک ز گردش خود باز استد ار شاید

کنون که کرد جدایی میانه من و یار

به شکوه فلکم گر زبان گشاده شود

سخن ببایدم از سر گرفت دیگر بار

 
 
 
جشنوارهٔ رزم‌آوا: نقالی و روایتگری شاهنامه
رودکی

اگر گل آرد بار آن رخان او، نه شگفت

هر آینه چو همه می‌خورد گل آرد بار

به زلف کژ ولیکن به قد و قامت راست

به تن درست ولیکن به چشمکان بیمار

دقیقی

مدیح تا به بر من رسید عریان بود

ز فرّ و زینت من یافت طیلسان و ازار

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از دقیقی
عنصری

چنین نماید شمشیر خسروان آثار

چنین کنند بزرگان چو کرد باید کار

به تیغ شاه نگر، نامهٔ گذشته مخوان

که راستگوی‌تر از نامه تیغ او بسیار

چو مرد بر هنر خویش ایمنی دارد

[...]

مشاهدهٔ ۸ مورد هم آهنگ دیگر از عنصری
فرخی سیستانی

قوی کننده دین محمد مختار

یمین دولت محمود قاهر کفار

چو بازگشت به پیروزی از در قنوج

مظفر وظفر و فتح بر یمین و یسار

هنوز رایتش از گرد راه چون نسرین

[...]

مشاهدهٔ ۷ مورد هم آهنگ دیگر از فرخی سیستانی
عسجدی

فغان ز دست ستمهای گنبد دوار

فغان ز سفلی و علوی و ثابت و سیار

چه اعتبار بر این اختران نامعلوم

چه اعتماد بر این روزگار ناهموار

جفای چرخ بسی دیده اند اهل هنر

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه