در ده: سگ زشتی بود، موریخته و لاغر
پیوسته دم اندر پا، پژمرده سر و یالی
چندی سوی شهر آمد، از شدت بی قوتی
اشکم ز عزا برهاند، تا ماند در آن سالی
ناگاه چه باز آمد، دیدند که گردیده
در فربهی و چاقی، یک زبده سگ عالی
گفتند (خلیلی)اش، بایست و همی دیدند
بر هر که زند نیشی، با ضربت چنگالی
نابود خلیلی چون ناچار شده بستند
از پارچه خلخال، بر گردن آن شالی
گویند که شد ممتاز، آن خرفه ز همسرها
زآن روی دگر گردید معروف به (خلخالی)
من خویش نمیدانم، بر گردن آن کاو گفت
گویا که همان باشد: خلخالی الحالی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر هجوی است در قالب حکایت دربارهٔ سگی لاغر و گرسنه که به شهر میرود و چاق و گزنده بازمیگردد. چون به همه نیش میزند، شالی از پارچهٔ خلخال به گردنش میبندند و به «خلخالی» مشهور میشود. در بیت پایانی، شاعر با شوخی مسئولیت سخن را به گردن راوی میاندازد و این سگ را همان خلخالیِ زمان خود معرفی میکند؛ یعنی کسی که از فقر به نان و نوا رسیده و به دیگران زخم زبان میزند.
هوش مصنوعی: در روستایی سگی زشت، لاغر و موریخته بود که همیشه دمش را میان پاهایش جمع کرده بود و سر و یالش پژمرده و بیرمق بود.
هوش مصنوعی: این سگ از شدت گرسنگی مدتی به شهر رفت تا شکمش را از گرسنگی، که مثل عزا بود، نجات دهد و آن سال را زنده بماند.
هوش مصنوعی: وقتی ناگهان به ده برگشت، دیدند چنان چاق و فربه شده که به سگی ممتاز و درجهیک تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: گفتند باید برایش «خلیلی» (ظاهراً نوعی قلاده یا گردنبند) گذاشت، چون میدیدند به هر کس میرسد با چنگال زخم میزند و نیش میگیرد.
هوش مصنوعی: چون «خلیلی» در دسترس نبود، ناچار شالی از پارچهٔ خلخال به گردنش بستند.
هوش مصنوعی: میگویند آن جانور نادان با این شال از همگنانش متمایز شد و به همین دلیل به «خلخالی» معروف شد.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید من خودم از این ماجرا خبر ندارم و گناهش به گردن کسی است که آن را گفته؛ اما گویا این سگ همان خلخالیِ امروزی است، یعنی کنایه از شخص هجوشده.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از هر چه ترنجیدی با دل تو بگو حالی
کای دل تو نمیگفتی کز خویش شدم خالی
این رنج چو در وا شد دعوی تو رسوا شد
زشتی تو پیدا شد بگذار تو نکالی
در صورت رنج خود نظاره بکن ای بد
[...]
از وجه هویت بین نی نسبت تمثالی
وجه علی اعلی وجه علی عالی
ای موسی بن عمران جای تو کنون خالی
تا کام دلت یابی از آن ولی والی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.