ای ندیده چشم گیتی چون تو مرد
دست قدرت عالم از بهر تو کرد
عشرهای مصحف مجد تو را
بیشتر باید ز گردون لاجورد
جز به فرمان تو نتواند نشست
مهره این سیم سیما تخت نرد
بر سپهر هفتمین تیغ زحل
از نم کلک تو شد زنگار خورد
بر فلک از سهم تو مریخوار
در دریچه پنجه دولت نورد
عیب دشمن از تو ظاهر میشود
گر به گرد تو نگردد گو مگرد
منکر آیینه باشد مرد کور
دشمن آیینه باشد روی زرد
صد هزاران جفت زاید عقل را
سم شبدیز تو از یک ذره گرد
چون چنین دانم کجا گویم تو را
ای چو عقل از کل مخلوقات فرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه بخشی از قصیدهای در ستایش قوامالدین وزیر است. شاعر ممدوح را بیهمتا و سبب آفرینش جهان میخواند و با تصویرهای نجومی، چون فلکِ نردمانند و شمشیرِ زنگزدهٔ زحل و مریخِ هراسان، فرمانروایی او را بر آسمان نشان میدهد. سپس او را به آیینهای مانند میکند که عیب دشمنان را آشکار میسازد، و در پایان از ناتوانی خود در وصف کسی که مانند عقل یگانه است سخن میگوید.
هوش مصنوعی: ای کسی که چشم روزگار مردی مانند تو ندیده است، دست قدرت خداوند جهان را به خاطر تو آفرید.
هوش مصنوعی: برای تزیین نشانههای دهآیهای در قرآنِ بزرگی و شکوه تو، رنگ لاجوردیِ آسمان کافی نیست و بیش از آن لازم است؛ یعنی بزرگی تو از آسمان فراتر است.
هوش مصنوعی: آسمانِ پرستاره که مانند تخته نردی سیمین است، مهرههایش جز به فرمان تو بر جای خود نمینشینند؛ یعنی گردش فلک به فرمان توست.
هوش مصنوعی: شمشیر زحل در آسمان هفتم از نمِ مرکب قلم تو زنگ زده و از کار افتاده است؛ یعنی قلم تو بر قدرت سیارگان و شمشیر برتری دارد.
هوش مصنوعی: در آسمان، مریخ از ترس تو مانند نگهبانی در دریچه ایستاده و دستِ دولت و اقبال را در هم میپیچد؛ یعنی حتی مریخ جنگجو از هیبت تو فرمانبردار است.
هوش مصنوعی: عیبهای دشمن بهوسیلهٔ تو آشکار میشود؛ اگر دشمن به گرد تو نمیگردد و از تو دوری میکند، بگذار نگردد.
هوش مصنوعی: مرد کور آیینه را انکار میکند و کسی که رخسار زرد و بیمار دارد با آیینه دشمنی میکند؛ تو نیز مانند آیینهای هستی که دشمن از دیدن حقیقت خود در آن میگریزد.
هوش مصنوعی: سمِ اسب سیاه تو از یک ذره گردی که برمیانگیزد صدها هزار اندیشه و دریافت برای عقل پدید میآورد؛ یعنی حتی گرد راه تو مایهٔ افزایش خرد است.
هوش مصنوعی: چون تو را چنین بزرگ میشناسم، چگونه میتوانم تو را وصف کنم؟ ای کسی که مانند عقل در میان همهٔ آفریدگان یگانه و بیهمتایی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
حاتم طایی تویی اندر سخا
رستم دستان تویی اندر نبرد
نی، که حاتم نیست با جود تو راد
نی، که رستم نیست در جنگ تو مرد
ناز را رویی بباید همچو ورد
چون نداری گرد بدخویی مگرد
یا بگستر فرش زیبایی و حسن
یا بساط کبر و ناز اندر نورد
نیکویی و لطف گو با تاج و کبر
[...]
آوخ ! آوخ ! وای وای و درد درد!
دل ز درد آزاد داری روی زرد
از رخ زردم روان و ز دل روان
وز روان زی دل روان آزار و درد
دور دارد آرزوی دل ز دور
[...]
روی تو آرام دلها میبرد
زلف تو زنهار جانها میخورد
تا برآمد فتنهٔ زلف و رخت
عافیت را کس به کس مینشمرد
منهی عشق به دست رنگ و بوی
[...]
ای سخا را از کف تو پیشخورد
وی خرد را پیش رایت چشم درد
خلق تواهل هنر را دستگیر
جود تو مرد خرد را پایمرد
تیز با حزم تو کوه کند سیر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.