در غم یار یار بایستی
یا غمم را کنار بایستی
تا بیابم ز روزگار مراد
مایهام روزگار بایستی
عوض چرخ اگر نخواهم یافت
با زمانه شمار بایستی
در یکی غم چو جان نخواهم داد
یک چه باشد هزار بایستی
بر در دوست بار ممکن نیست
بر در صبر بار بایستی
مست و دیوانه چند خواهم بود
زیرک و هوشیار بایستی
برگ ریز است شاخ دانش را
این خزان را بهار بایستی
تا بدانستمی ز دشمن دوست
زندگانی دو بار بایستی
این که من شرمسار از مردم
بخت من شرمسار بایستی
جهل را خواستار بسیار است
فضل را خواستار بایستی
دشمن شادمانه بسیارند
دوستی غمگسار بایستی
طبع من شیر بسته را ماند
شیر در مرغزار بایستی
از فریب جهان عمادی را
نفسی زینهار بایستی
این همه آرزو نیافتمی
حضرت شهریار بایستی
شه فرامرز کز معالی او
اختران را شعار بایستی
چون مدارا نکرد با او مرگ
آسمان بیمدار بایستی
در مضیق فراق او چون زیر
حال اقبال زار بایستی
در هوای فضای او چون موی
تن دولت نزار بایستی
دل و دین پر زحیر شد زاین درد
سر جان پر خمار بایستی
تا نگشتی رخ سخا پنهان
کف او آشکار بایستی
جامهای را که هجر او بدرید
پود در کین تار بایستی
تا قضا را به عجز آن کامل
دیده اعتبار بایستی
تا بگریم فزون ز حد غمش
دیده من چهار بایستی
چون به او نیست چشم من روشن
چشم خورشید تار بایستی
تا بخوری مرا ز هجرانش
بر تنم موی مار بایستی
تا کی اطناب من جناب مرا
دولت اختصار بایستی
استوارم مدار اگر گویم
عهد عمر استوار بایستی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده با ردیف «بایستی» نخست شکوایهای است از روزگار، تنهایی، بیخریداری دانش و بسیاری دشمنان، و شاعر خود را شیری در بند میداند. سپس به یاد درگاه شاه فرامرز میرسد و به سوگنامه بدل میشود: مرگ او را چنان بزرگ میشمارد که آسمان باید از گردش بایستد و خورشید تیره شود. در پایان، شاعر با اشاره به ناپایداری عمر سخن را کوتاه میکند.
هوش مصنوعی: در اندوه دوری یار، کاش همدم و یاوری داشتم، یا کاش این غم پایانی داشت.
هوش مصنوعی: برای آنکه از روزگار به آرزویم برسم، باید سرمایهام عمری دراز میبود.
هوش مصنوعی: اگر از آسمان جبرانی برای ستمش نمییابم، باید با زمانه حساب خود را تسویه میکردم.
هوش مصنوعی: چون با یک غم جان نمیدهم، یک غم کافی نیست و هزار غم لازم است تا مرا از پا درآورد؛ یعنی غمهایم بیشمار است.
هوش مصنوعی: راه یافتن به درگاه دوست ممکن نیست؛ پس دستکم باید به درگاه صبر راه مییافتم.
هوش مصنوعی: تا کی مست و دیوانه بمانم؟ باید زیرک و هشیار میبودم.
هوش مصنوعی: شاخهٔ دانش برگریزان است و این خزانِ دانش به بهاری نیاز دارد.
هوش مصنوعی: برای آنکه دوست را از دشمن بازشناسم، باید دو بار زندگی میکردم.
هوش مصنوعی: به جای آنکه من پیش مردم شرمنده باشم، باید بخت بدم شرمنده میبود.
هوش مصنوعی: نادانی خریداران بسیار دارد؛ کاش فضل و دانش هم خریداری داشت.
هوش مصنوعی: دشمنانی که از رنج من شادند بسیارند؛ کاش دوستی غمخوار داشتم.
هوش مصنوعی: طبع من مانند شیری در بند است، در حالی که جای شیر در چمنزار آزاد است.
هوش مصنوعی: عمادی برای رهایی از فریب دنیا به لحظهای پناه و امان نیاز داشت.
هوش مصنوعی: به این همه آرزو نمیرسیدم؛ برای رسیدن به آنها درگاه پادشاه لازم بود.
هوش مصنوعی: شاه فرامرز کسی بود که بزرگیها و فضیلتهایش سزاوار بود نشان و شعار ستارگان باشد.
هوش مصنوعی: چون مرگ با او مدارا نکرد، سزاوار بود آسمان از گردش بازایستد.
هوش مصنوعی: در تنگنای جدایی از او، باید حال اقبال مانند سیم زیرِ ساز نالان و زار میبود.
هوش مصنوعی: در اشتیاق حضور او، باید تن دولت مانند مویی لاغر و نزار میشد.
هوش مصنوعی: از این درد، دل و دین پر از ناله و رنج شد و باید سرِ جان هم گرفتار سردرد و خماری میبود.
هوش مصنوعی: برای آنکه چهرهٔ بخشش پنهان نشود، باید دست بخشندهٔ او همچنان آشکار و زنده میماند.
هوش مصنوعی: جامهای که هجران او درید، سزاوار بود پود و تارش با هم دشمن شوند و از هم بپاشد.
هوش مصنوعی: کاش تقدیر با دیدهٔ عبرت به ناتوانی و مرگ آن انسان کامل مینگریست.
هوش مصنوعی: برای آنکه بیش از اندازه در غم او بگریم، به چهار چشم نیاز داشتم.
هوش مصنوعی: چون چشم من دیگر به دیدار او روشن نیست، باید چشم خورشید هم تیره میشد.
هوش مصنوعی: برای آنکه از هجران او تنم را بخورند و بیازارند، باید موهای تنم مار میشدند.
هوش مصنوعی: تا کی سخن را دراز کنم؟ جایگاه من نیازمند کوتاهگویی است.
هوش مصنوعی: اگر بگویم که پیمان عمر باید استوار میبود، سخنم را باور نکن؛ عمر هرگز پایدار نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از پای آن که زیر خاکش کرد
چرخ را سنگسار بایستی
مشتری را برای کینه او
با زحل کارزار بایستی
پس از او بزم ساختن افسوس
[...]
بحر ما را کنار بایستی
وین سفر را قرار بایستی
شیر بیشه میان زنجیرست
شیر در مرغزار بایستی
ماهیان میطپند اندر ریگ
[...]
یا غمم را شمار بایستی
یا جهان غمگسار بایستی
در بلا جان آسمانی ما
چون زمین بردبار بایستی
چشم صورت نگار بسیارست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.