ای مهر تو بر سپهر تمکین
ایمن شده از نماز پیشین
یک نکته بگوی تا به پیشت
جبریل امین شود شکرچین
از لطف بخند تا بماند
در پرده شرم شکل پروین
هستی بت چین نهای ازیرا
هرگز چو تو کی بود بت چین
گه چشم به گریه داده خندان
گه روی ترش گرفته شیرین
گفتی که ز دیده موج بنشان
واندر غم هجر شاه بنشین
دانی که نباشد ای جهانسوز
جای تننا دهان تنیّن
بنواخت تو را به لطف ایزد
مگذار مرا به قهر چندین
بر خود لطف خدای دیدی
در من نظر خدایگان بین
سرمایه جان عماد دولت
ملجای ممالک سلاطین
شاهی که حرارت ستم را
از شربت تیغ اوست تسکین
کمتر هنر ولیش معجز
بهتر لقب عدوش مسکین
کس بستر عافیت نگسترد
تا خاک درش نگشت بالین
ای مرهم صد هزار خسته
وای شادی صد هزار غمگین
زآن خام کز این سخن نسوزد
بیسود تو چون ز بچه عنیّن
در سور لقای دولت توست
جز جان نسزد که بندد آذین
آن کس که نتافت همچو زنجیر
در حلقه مهرت از تف کین
گردد چشمش گشاده بسته
چون چشمه قفل و چشم زرفین
بستان حیات جاودان را
از خط رضای توست پرچین
بیتو نبود کس و نباشد
مدحی نبود تمامتر زاین
بیتو نکند ضمان تن جان
سری است در این سخن به تضمین
زاین است که از دلم جدا نیست
هستی دیدن به راه غزنین
جستم همه آرزو به تصریح
گفتم همه رمزها به تعیین
آن باد تو را که خواست داری
آمین در دست پیش از آمین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده با وصفِ معشوق آغاز میشود؛ معشوقی که خنده و سخنش از پروین و شکر برتر است و شاعر را به صبر در دوریِ شاه فرامیخواند. شاعر پاسخ میدهد که در این غم آرام نمیتوان بود و از همینجا به ستایشِ پادشاهی به نامِ عماد دولت گریز میزند. او شمشیر، دادگری، پناهبخشی و برتریِ شاه بر دشمنان را میستاید، از اشتیاقش به راهِ غزنین سخن میگوید و قصیده را با دعا برای برآوردهشدنِ همهٔ خواستههای ممدوح به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: ای کسی که خورشیدِ مهرت بر آسمانِ شکوه و وقار چنان استوار است که از هنگامِ نیمروز و رو به زوال رفتن در امان است؛ یعنی زیباییات هرگز رو به افول نمیرود.
هوش مصنوعی: سخنی لطیف بگو تا جبرئیلِ امین در برابرت از شیرینیِ سخنت شکر برچیند.
هوش مصنوعی: از سرِ لطف بخند تا ستارهٔ پروین در برابرِ دندانهای درخشانت از شرم پشتِ پرده پنهان بماند.
هوش مصنوعی: تو بت هستی، اما بتِ چین نیستی؛ زیرا بتِ چین هرگز به زیبایی تو نمیرسد.
هوش مصنوعی: گاه با چشمی گریان خندانی و گاه با چهرهای ترشکرده همچنان شیرین و دلنشینی.
هوش مصنوعی: معشوق به من گفت: موجِ اشک را از چشمانت فرونشان و آرام در اندوهِ دوری از شاه بنشین.
هوش مصنوعی: ای جهانسوز، خود میدانی که در دهانِ اژدها جای آرام نشستن نیست؛ یعنی در این غمِ جانکاه نمیتوان آرام بود.
هوش مصنوعی: خداوند تو را با لطفِ خود نواخته است؛ پس تو مرا اینهمه در خشم و بیمهری رها مکن.
هوش مصنوعی: تو لطفِ خدا را بر خودت دیدی؛ در من نیز نظرِ لطفِ پادشاه را ببین و قدرم را بشناس.
هوش مصنوعی: پادشاهی که سرمایهٔ جان است، عماد دولت، پناهگاهِ سرزمینهای پادشاهان.
هوش مصنوعی: شاهی که گرما و تبِ ستم تنها با شربتِ شمشیرِ او آرام میگیرد.
هوش مصنوعی: کمترین هنرِ دوستِ او معجزه است و بهترین لقبِ دشمنش «بیچاره».
هوش مصنوعی: هیچکس بسترِ آسایش نگسترد مگر آنکه خاکِ درگاهِ او را بالینِ خود کرد.
هوش مصنوعی: ای مرهمِ صدهزار زخمی و ای مایهٔ شادیِ صدهزار اندوهگین.
هوش مصنوعی: آن آدمِ خامی که از این سخن به سوز نمیآید، برای تو همانقدر بیفایده است که مردِ عِنّین برای فرزندآوردن.
هوش مصنوعی: در جشنِ دیدارِ دولتِ تو، جز جان چیزی شایستهٔ آذینبستن نیست.
هوش مصنوعی: هر کس که از گرمای کینه، چون زنجیر در حلقهٔ مهر و فرمانِ تو نپیچید...
هوش مصنوعی: ...چشمِ گشادهاش بسته میشود؛ مانندِ سوراخِ قفل و حلقهٔ زرفین که چشم دارند ولی نمیبینند.
هوش مصنوعی: باغِ زندگیِ جاودان با خطِ خشنودیِ تو پرچین و حصار یافته است.
هوش مصنوعی: بی تو هیچکس نبوده و نخواهد بود؛ و هیچ ستایشی کاملتر از این نیست.
هوش مصنوعی: بی تو جان ضامنِ تن نمیشود و تن را زنده نگه نمیدارد؛ در این سخن رازی پوشیده نهفته است.
هوش مصنوعی: از همین روست که چشمداشتن و نگریستن به راهِ غزنین هرگز از دلم جدا نمیشود.
هوش مصنوعی: همهٔ آرزوهایم را آشکارا خواستم و همهٔ رازها و اشارهها را روشن گفتم.
هوش مصنوعی: هرچه میخواهی تو را باد؛ چنانکه دعایت پیش از گفتنِ آمین برآورده شده باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نوروز و جهان چون بت نو آیین
از لاله ، همه کوه بسته آذین
مر جان مرا روان مسکین
دانی که چه کرد دوش تلقین؟
گفتا چو ستور چند خسپی
بندیش یکی ز روز پیشین
بنگر که چه کردهای به حاصل
[...]
جاوید زی ای تو جان شیرین
هرگز دل تو مباد غمگین
از راه وفا گسسته ای دل
بر اسب جفا نهاده ای زین
عاشقترم ای پسر ز خسرو
[...]
ای کرده به زیر پای، کونین
بگذشته ز حد قاب قوسین
ای لعل تو پردهدار پروین
وای زلف تو سایبان نسرین
چشم تو ز نیم زهر غمزه
خون کرد هزار جان شیرین
صد عیسی دردمند را بیش
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.