دست در هم نمیکند کارم
پایمردی نمیکند یارم
چه کنم قحط مردم است آوخ
با که گویم که راست کن کارم
کار من بد بُده است و هر که بود
کار هر کس چنین نپندارم
خون و مالم حلال میدارند
جرمم این است عاشق زارم
نه چو پرگار غم شده است دلم
بر چه طالع زدند پرگارم
گر بر آرم به خرمی نفسی
عشق گوید که این نه انگارم
نیک عهدی کجا به دست آرم
کآخر کار او نیازارم
نیستم روی آن که در همه عمر
روی در روی دوستی آرم
بر دلارام عرضه کردم حال
تا دهد رونقی به بازارم
گفتمش آن ندارم اندر عشق
بیش از این در فراق نگذارم
گفت جان میده و حدیث مکن
به خدای ار جواب این دارم
چه جوابش دهم معاذالله
بر در او نه مرد این کارم
جان نداده وصال میجویم
راست به کم عیار عیارم
زخم را رخنه کرده شمشیرم
وزن را گوشه گشته معیارم
چون بباید گرفت شاهینم
چون بباید پرید مردارم
رنج تن را به دل هوا خواهم
درد دل را به جان خریدارم
درد در کاسهام که قلاشم
دست بر کیسهام که طرارم
لقبم دادهاند سلطانی
چون عمادی چرا چنین خوارم
همه عیبم جز آن که در ثنا
بر سر میربار میبارم
عز دین خدای قتلغ ابه
که ز انعام او گرانبارم
در هنر خواجه جهانم از آنک
به غلامیّ اوست اقرارم
تا نسوزم چو کاه دیوارش
کاهبرگی نبود مقدارم
ای بلند اختری که تیغت گفت
دو رخت را شمار تیمارم
سعد و نحسی که در جهان بینی
از من آید که آسمان دارم
ثابتم نام میر بارشناس
سر اعدای اوست سیارم
نتواند درود دست فنا
آن چه در باغ مملکت کارم
منظر عز و قصر دولت را
جلد بنا و نیک معمارم
مجلسافروز بخت و اقبالم
گردنافراز تخت احرارم
از سنانت خروش میآید
که سر روزگار میخارم
منم آن اژدها که گردون را
به گه خشم میر مسمارم
ای بهشتآیتی که کینت گفت
ظفرآسای و سعیکردارم
چون به تو میرسم همه فخرم
چون ز تو بگذرم همه عارم
اعتمادم بر آستانه توست
که به او حق عمر بگذارم
جز به تقلید تو نپذرفتند
زیر کان زمانه اشعارم
از تو سلطان شناختم گر نه
من به سلطان کجا سزاوارم
نخورم غم چرا خورم چو تویی
از پی هر مراد غمخوارم
برمگردان نظر ز جانب من
که به درگاه تو به زنهارم
نصرتم کن که با جهان دو روی
سخت یکبارگیست پیکارم
دل سپردم به خاک درگه تو
جان بماندهاست نیز بسپارم
چه نکردی به جان من ز کرم
من به مهرت چگونه نگسارم
به هوا گفتم این سخن نه به زر
خود توان برد بوی گفتارم
گفتم ار جز به درگه تو رسد
طعنه آید مرا ز دستارم
هیچ عیبم مکن چو ناله کنم
مرهمی آورم که افگارم
نان منت نمیتوانم خورد
زاین سبب خاسته است تیمارم
گر شناسم به از تو مخلوقی
از وفا و حفاظ بیزارم
تا گریبان من نگیرد مرگ
دامن تو ز دست نگذارم
تا قیامت بمان که نیست مرا
به از این آرزو ز دادارم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از غمها و نداشتن یار سخن میگوید و احساس تنهایی عمیقش را بیان میکند. او به عشق و فراق اشاره دارد و از زخمها و رنجهای دلش صحبت میکند. شاعر میداند که کارش در عشق بینتیجه مانده و به درگاه معشوق امید بسته است. او خود را در معرض مرگ و نابودی میبیند و به نیاز به محبت یار اعتراف میکند، به گونهای که بدون او، زندگی را بیمعنا میداند. در انتها، او از خداوند طلب یاری میکند تا همچنان به عشق معشوق پایدار بماند و از امید و آرزوهایش دست نکشد.
هوش مصنوعی: کارم گره خورده و کسی دست یاری به آن نمیدهد، و یارم نیز برایم میانجیگری و شفاعت نمیکند.
هوش مصنوعی: چه کنم؟ افسوس که مرد واقعی کمیاب شده است؛ به چه کسی بگویم که کارم را سامان بده؟
هوش مصنوعی: روزگار من همیشه بد بوده است و گمان نمیکنم کار هیچکس دیگری چنین بد باشد.
هوش مصنوعی: خون و مال مرا حلال میشمارند و تنها گناهم این است که عاشقی زار و درماندهام.
هوش مصنوعی: دلم مانند پرگار گرد غم میچرخد؛ نمیدانم سرنوشتم را در زیر کدام طالع شوم رقم زدهاند.
هوش مصنوعی: اگر لحظهای با شادی نفسی بکشم، عشق میگوید این را نمیپذیرم و به حساب نمیآورم.
هوش مصنوعی: یار وفاداری را کجا پیدا کنم که در پایان کار از او آزرده نشوم و او را نیازارم؟
هوش مصنوعی: چنان بیبهرهام که روی آن را ندارم که در تمام عمر با دوستی روبهرو شوم.
هوش مصنوعی: حال خود را به معشوق عرضه کردم تا به کار بیرونق من رونقی ببخشد.
هوش مصنوعی: به او گفتم در عشق طاقت بیش از این را ندارم؛ مرا بیش از این در جدایی رها مکن.
هوش مصنوعی: معشوق گفت: جان بده و سخن مگو؛ به خدا سوگند که پاسخی جز این ندارم.
هوش مصنوعی: به او چه پاسخی بدهم؟ پناه بر خدا، من بر درگاه او مرد این کار، یعنی جانسپاری، نیستم.
هوش مصنوعی: بیآنکه جان بدهم خواستار وصالم؛ راستی را که مدعیای کمعیار و ناسرهام.
هوش مصنوعی: شمشیرم برای زدن کند و رخنهدار شده و ترازویم برای سنجیدن کج شده است؛ یعنی دیگر به کاری نمیآیم.
هوش مصنوعی: هنگام گرفتن و بهره بردن چون شاهینم، اما هنگام پرواز و کوشش چون مردار بیحرکتم؛ این سخن طعنهای به خود است.
هوش مصنوعی: رنج تن را با دل و به هوای عشق میخواهم و درد دل را به بهای جان میخرم.
هوش مصنوعی: در جامم تنها دُردی است، چون رند و بیچیزم؛ و مردم از بیم من دست بر کیسهٔ خود میگذارند، گویی جیببرم.
هوش مصنوعی: مرا لقب «سلطانی» دادهاند؛ پس من که عمادیام چرا اینچنین خوار و بیقدرم؟
هوش مصنوعی: همهٔ وجودم عیب است، جز اینکه در ستایش، سخن را چون باران بر سر امیر و بزرگ درگاه میبارم.
هوش مصنوعی: ممدوح، عزالدین قتلغ ابه است که از نعمتها و بخششهای او گرانبار شدهام.
هوش مصنوعی: از آن رو در هنر سرور جهان شدهام که به بندگی او اقرار دارم.
هوش مصنوعی: تا وقتی که مانند کاهِ کاهگل دیوار خانهٔ او در آن به کار نرفته بودم، به اندازهٔ برگ کاهی ارزش نداشتم.
هوش مصنوعی: ای صاحب بخت بلند که شمشیرت گفت: اندوه و رنج دو رخسار تو را بر عهدهٔ من بشمار و من نگهبان تو هستم.
هوش مصنوعی: و شمشیرت ادامه داد: هر نیکبختی و بدبختی که در جهان میبینی از من است، زیرا من کار آسمان را انجام میدهم.
هوش مصنوعی: سخن شمشیر ممدوح ادامه دارد: ستارهٔ ثابت من نام امیر است و سیارههای گردانم سرهای دشمنان او هستند؛ یعنی نام امیر پایدار است و سر دشمنانش به دست من به گردش و افتادن است.
هوش مصنوعی: آنچه من در باغ کشور میکارم، دست نابودی نمیتواند آن را درو کند؛ یعنی کار من در پاسداری از ملک پایدار است.
هوش مصنوعی: من برای ایوان عزت و کاخ دولت امیر بنّایی چابک و معماری نیک هستم؛ یعنی شمشیر پایههای قدرت او را استوار میکند.
هوش مصنوعی: من روشنیبخش مجلس بخت و اقبال امیرم و سربلندکنندهٔ تخت آزادگان و بزرگان.
هوش مصنوعی: از نیزهٔ تو نیز این بانگ برمیخیزد که من سر روزگار را میخارانم؛ یعنی نیزه حتی با روزگار گستاخی میکند و بر آن چیره است.
هوش مصنوعی: نیزه میگوید: من آن اژدهایی هستم که هنگام خشم امیر، آسمان را میخکوب میکنم و از گردش بازمیدارم.
هوش مصنوعی: ای کسی که نشانهای از بهشتی، کین و خشم تو نیز گفت که من پیروزیآور و کوشا و کاری هستم.
هوش مصنوعی: چون به تو میرسم سراسر مایهٔ افتخارم و چون از تو دور شوم سراسر مایهٔ ننگم؛ ارزش من تنها در پیوستن به توست.
هوش مصنوعی: اکنون شاعر سخن میگوید: تکیهگاه من آستان توست و به یاری آن حق عمرم را به جا میآورم.
هوش مصنوعی: زیرکان روزگار شعرهای مرا جز به پیروی از پسند تو نپذیرفتند؛ یعنی چون تو شعرم را پسندیدی، دیگران هم آن را پذیرفتند.
هوش مصنوعی: سلطان را به واسطهٔ تو شناختم، وگرنه من کجا شایستهٔ درگاه سلطان بودم.
هوش مصنوعی: غم نمیخورم؛ چرا غم بخورم وقتی تو برای برآمدن هر آرزویم غمخوار من هستی.
هوش مصنوعی: نگاه لطفت را از من برنگردان، زیرا به درگاه تو پناه آوردهام.
هوش مصنوعی: یاریام کن، چون با این جهان دورو جنگی سخت و یکسره دارم.
هوش مصنوعی: دلم را به خاک درگاه تو سپردهام و جانی که مانده است نیز به تو خواهم سپرد.
هوش مصنوعی: از روی بزرگواری چه لطفها که به جان من نکردی؛ پس چگونه از مهر تو جدا شوم و پیوندم را بگسلم.
هوش مصنوعی: این سخن را از سر عشق و ارادت گفتم، نه برای زر؛ این را از بوی سخنم میتوان دریافت.
هوش مصنوعی: گفتم اگر شعرم به درگاهی جز درگاه تو برسد، حتی دستار خودم مرا سرزنش خواهد کرد.
هوش مصنوعی: اگر ناله میکنم سرزنشم مکن؛ زخمی هستم و برای خود مرهمی میجویم.
هوش مصنوعی: نمیتوانم نان منتدار دیگران را بخورم و غم و اندوه من از همین روست.
هوش مصنوعی: اگر آفریدهای بهتر از تو بشناسم، از وفا و پیمانداری بیزار باشم؛ یعنی هرگز بهتر از تو نمیشناسم.
هوش مصنوعی: تا هنگامی که مرگ گریبانم را نگیرد، دامن تو را از دست رها نمیکنم.
هوش مصنوعی: تا روز قیامت زنده بمان، زیرا از خداوند آرزویی بهتر از این ندارم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مهر ایشان بود فیا وارم
غمتان من بهر دو بگسارم
روز تا شب ز غم دل افگارم
همه شب تا به روز بیدارم
به دل شخص جان همی کاهم
به دل اشک خون همی بارم
روز و شب یک زمان قرارم نیست
[...]
هیچ دانی که چون گرانبارم
به غم دیگران گرفتارم
زیر بار غمی گرفتارم
کاندرو دم زدن نمیآرم
عمر و عیشم به رنج میگذرد
من از این عمر و عیش بیزارم
در تمنای یک دمی بیغم
[...]
بخدائی که مهر معرفتش
کرد توفیق عقل بیدارم
برسولی که روز حشر امید
بخدا و شفاعتش دارم
که اگر من از انچه بیتو گذشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.