گنجور

 
عماد خراسانی

نه به دل شوری و شوقی نه به سر مانده هوایی

تو هم ای مرگ مگر مرده‌ای ای داد، کجایی

هرچه خواهم که سر خویش کنم گرم به کاری

گُل به چشمم گُل آتش شود و باده بلایی

مرگ از من چه بگیرد به جز از رنج و اسارت

غم توفان چه خورد مرغک بی‌برگ و نوایی

هیچ کس نیست در این دشت مگر کوه که آن هم

انعکاس غم ما هست گرش هست صدایی

باده و مطرب و گُل نیک بود لیک عزیزان

بهر هجران که شنیده است به جز مرگ دوایی

ما که رفتیم به دریای غم و باده ولی نیست

این همه جور سزای دل پرخون ز وفایی

جمله چون است و چرا هر ورق از دفتر هستی

باز گویند که ما را نرسد چون و چرایی

هرچه کردم که بدانم چه سبب گشت غمش را

نه من و نی دل و نی عقل رسیدیم به جایی

بندگی گرچه نکرده است عبادت، تو خدا باش

که ستم نیست به ناکام خوش از کامروایی

 
 
بیت‌یاب
سنایی

ملکا ذکر تو گویم که تو پاکی و خدایی

نروم جز به همان ره که توام راه نمایی

همه درگاه تو جویم همه از فضل تو پویم

همه توحید تو گویم که به توحید سزایی

تو زن و جفت نداری تو خور و خفت نداری

[...]

جمال‌الدین عبدالرزاق

تو چه ترکی تو چه ترکی که به رخ فرّ همایی

ز منت شرم نیاید که به من رخ ننمائی

من بیچاره مسکین که به هجر تو اسیرم

تو خودم باز نپرسی که تو چونی و کجائی

چه شکایت کنم از تو که تو خود نیک شناسی

[...]

مولانا

مکن ای دوست نشاید که بخوانند و نیایی

و اگر نیز بیایی بروی زود نپایی

هله ای دیده و نورم گه آن شد که بشورم

پی موسی تو طورم شدی از طور کجایی

اگرم خصم بخندد و گرم شحنه ببندد

[...]

مشاهدهٔ ۴ مورد هم آهنگ دیگر از مولانا
سعدی

من ندانستم از اول که تو بی مهر و وفایی

عهد نابستن از آن به که ببندی و نپایی

دوستان عیب کنندم که «چرا دل به تو دادم؟»

باید اول به تو گفتن که «چنین خوب چرایی؟»

ای که گفتی «مرو اندر پی خوبانِ زمانه»

[...]

اوحدی مراغه‌ای

گر چه در کوی وفا جا نگرفتی و سرایی

ما نبردیم ز کوی طلبت رخت به جایی

بس خطا بود نگه باز نکردن که گذشتی

مکن اینها، که نکردیم نگاهت به خطایی

بر تن این سر شب و روز از هوس پای تو دارم

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه