گنجور

 
عماد خراسانی

کردم به دست خویش تبه روزگار خویش

در حیرتم، به جان عزیزان، به کار خویش

آتش زدم به خرمن پروانه و چو شمع

می‌سوزم از شکنجهٔ شب‌های تار خویش

آن صید تیرخوردهٔ از باغ رفته‌ام

کز خون نوشته‌ام به چمن یادگار خویش

آن باغبان سر به بیابان نهاده‌ام

کش داغ مانده خاطر از لاله‌زار خویش

آن ابر سرکشم که به یک لحظه خیرگی

باریده‌ام تگرگ به باغ و بهار خویش

گریم گهی به خندهٔ دیوانه‌وار خود

خندم گهی به گریهٔ بی‌اختیار خویش

زنجیر درخور است دگر گردنِ مرا

عاقل کجا ز دست نهد زلف یار خویش

خاکسترم کنید و به بادم دهید از آنک

ننگ آیدم، به عشق قسم، از غبار خویش

چون لاله تا به خاک نیفتد پیاله‌ام

فارغ نمی‌شوم ز دل داغدار خویش

چون شمع اشک می‌شود جمله تن عماد

از بس که گریه کرد بر احوال زار خویش

 
 
بیت‌یاب
امیر معزی

تا روزگار خویش بریدیم ز یار خویش

عاجز شدم ز نادرهٔ روزگار خویش

در بند عشق بی‌دل و بی‌یار مانده‌ام

دوری ‌گرفته دل ز من و من زیار خویش

دیوانه‌وار باک ندارد دلم ز کس

[...]

سنایی

ای بر نخورده بخت تو از روزگار خویش

برده به زیر خاک رخ چون نگار خویش

ای کبک خوش خرام به بستان شرع و دین

باز قضات کرده بناگه شکار خویش

در شاهراه حکم الاهی به دست عجز

[...]

همام تبریزی

عاشق کسی بود که کشد بار یار خویش

شهوت پرست مانده بود زیر بار خویش

شد زندگانیم همه در کار عشق یار

او فارغ از وجودم و مشغول کار خویش

چشمم چو جویبار شد از انتظار و نیست

[...]

خواجوی کرمانی

آورده ایم روی بسوی دیار خویش

باشد که بنگریم دگر روی یار خویش

صوفی و زهد و مسجد و سجاده و نماز

ما و می مغانه و روی نگار خویش

چون زلف لیلی از دو جهان کردم اختیار

[...]

عبید زاکانی

بی‌یار، دل شکسته و دور از دیار خویش

درمانده‌ایم، عاجز و حیران به کار خویش

از روزگار هیچ مرادی نیافتیم

آزرده‌ایم، لاجرم از روزگار خویش

نه کار دل به کام و نه دلدار سازگار

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه