گنجور

 
عماد خراسانی

شکست پنجهٔ پرهیز زلف پرشکنش

درید جامهٔ تقوی ز موج پیرهَنش

به چشم جادوی مستش قسم که در عجبم

خدای را که چه سحر آفریده در سخنش

چه دختریست که عقلش کمینه‌کابین است

چه دلبریست که جان جهان بوَد بدنش

خدا دهد پدرش را بهشت و حور ابد

به چار روزه‌ٔ گیتی اگر دهد به منش

به راه زهد دگر کی، کجا توانم رفت

مگر رها کندم چشم مست راهزنش

ز زیر پیرهنش چون شراب ناب ز جام

دلا ببین که چسان جلوه‌گر شده‌ست تنش

پری رخی است که گاهی توانش دیدن

فرشته‌ایست که اکنون زمین بود وطنش

چنین جمال بود ماورای رشک و حسد

شگفت نیست که عاشق شوند مرد و زنش

اگر کسی ز فریب چنین فرشته رهد

دگر یقین نفزیبد هزار اهرمنش

خوشا به حالت گیسوی همچو سنبل او

که اوفتد به بر آن تن چو نسترنش

رها نمی‌کنمش گر به چنگم افتد، حیف

«رها نمی‌کند ایام در کنار منش»

خدا کند که عمادا شبی تو را بینم

که هست چنگ تو و تار زلف پرشکنش

 
 
بیت‌یاب
ادیب صابر

شگفت نیست چو با تیغ در مصاف آید

که تیغ کوه بلرزد ز دست تیغ زنش

لب ملوک همی بوسه بر بساطش داد

هنوز ناشده از لب طروات لبنش

ظهیر فاریابی

هزار توبه شکسته ست زلف پر شکنش

کجا به چشم در آید شکست حال منش؟

دل شکسته اگر زلف او بیا غالی

کم از هزار نیابی به زیر هر شکنش

مرا دو دیده ز حسرت سپید گشت چنانک

[...]

کمال‌الدین اسماعیل

درست گشت همانا شکستگّی منش

که نیک از ان بشکست زلف پر شکنش

دل شکسته به زلفش اگر برآغالی

کم از هزار نیابی به زیر هر شکنش

دگر ندید کسی تندرست زلفش را

[...]

سعدی

رها نمی‌کند ایام در کنار منش

که داد خود بستانم به بوسه از دهنش

همان کمند بگیرم که صید خاطر خلق

بدان همی‌کند و درکشم به خویشتنش

ولیک دست نیارم زدن در آن سر زلف

[...]

امیرخسرو دهلوی

قبا و پیرهن او که می رسد به تنش

من از قباش به رشکم، قبا ز پیرهنش

کرشمه می کند و مردمان همی میرند

چه غم ز مردن چندین هزار همچو منش

عجب، اگر نتوان نقش خاطرش دریافت

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه