اضطراب نبض دل تمهید آهنگ فناست
شعلهدر هر پر فشاندناندکیاز خود جداست
شخص پیری نفی هستی میکند هشیار باش
صورت قد دوتا آیینهٔ ترکیب لاست
زینچمن بر دستگاهرنگ نتوان دوخت چشم
غنچه تا ناخن به خون دل نشوید بیحناست
هیچکس چون ما اسیر بیتمیزیها مباد
مشت خاکی درگره داریمکاین آب بقاست
خاکگشتیم و غبار ما هوایی درنیافت
آنکه بر خمیازه حسرت میکشد آغوش ماست
حاصل کونین پامال ندامت کردنیست
دانهٔ کشت امل را سودن دست آسیاست
رشحهٔ ابر نیازم غافل از عجزم مباش
سجدهٔمن ریشهدارد هرکجا مشتی گیاست
شوقدرکار استوضعاین و آن منظور نیست
با نگه هر برگ اینگلشن به رنگی آشناست
بند بندم فکرآن موی میان درهم شکست
ناتوانی هرکجا زور آورد زورآزماست
داغ میبالدکه دل خلوتگه جمعیت است
ناله مینالدکه اینجا جای آسایشکجاست
رهروان تمهید پروازیکه میآید اجل
دودها از خود برون تازیکه آتش در قفاست
بیدل از نیرنگ اسباب من و ما غافلی
اینگه صبح زندگی فهمیدهای روز جزاست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ ناپایداری هستی و نزدیکی مرگ است: تپش دل، خمیدگی پیری و کاهش شعله نشانههای فنا شمرده میشوند. شاعر غفلت آدمی را نکوهش میکند که خاک تن را آب حیات میپندارد و حاصل آرزوهایش جز پشیمانی نیست. در میانه، فروتنی و شوق را میستاید و از درد عشق سخن میگوید. در پایان رهروان را به رها شدن از خود پیش از رسیدن مرگ فرا میخواند و به خود هشدار میدهد که زندگی پنداشتهشده، همان روز حساب است.
هوش مصنوعی: تپش و بیقراری نبض دل، مقدمه و آغاز نغمهٔ نابودی است؛ همانگونه که شعله با هر بار بالافشاندن، اندکی از خود جدا میشود و کاهش مییابد.
هوش مصنوعی: پیکر پیری هستی را نفی میکند، پس هوشیار باش؛ قامت خمیده و دوتای پیر مانند آیینهای است که شکل «لا» را نشان میدهد، یعنی نیستی را.
هوش مصنوعی: در این باغ جهان نمیتوان به سرمایهٔ رنگ و زیبایی چشم امید دوخت؛ غنچه تا ناخن خود را در خون دل نشوید، حنا و رنگی ندارد. یعنی هر زیبایی بهای رنج و خون دل دارد.
هوش مصنوعی: هیچکس مانند ما گرفتار نادانی و بیتشخیصی نباشد؛ مشتی خاک در گره داریم و میپنداریم آب حیات است. یعنی تن خاکی را جاودانه گمان کردهایم.
هوش مصنوعی: خاک شدیم و غبارمان هم به هوا و اوجی نرسید؛ آغوش ماست که مانند خمیازهای حسرتآلود، باز و تهی مانده است.
هوش مصنوعی: حاصل هر دو جهان را باید زیر پای پشیمانی پایمال کرد؛ دانهای که از کشت آرزو به دست میآید، سرانجام به دست حسرت سوده میشود، چنانکه دانه در آسیا آرد میشود.
هوش مصنوعی: من قطرهای از ابر نیاز و فروتنیام، پس از ناتوانی و افتادگیام غافل مباش؛ هر جا مشتی گیاه روییده، ریشهٔ سجدهٔ من است.
هوش مصنوعی: آنچه کارساز است شوق است و ظاهر و شکل این و آن اهمیتی ندارد؛ هر برگ این باغ به رنگی با نگاه آشناست و هرچیز به شیوهای جلوهٔ معشوق را مینماید.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ کمر باریک چون موی یار، بند بند وجودم را درهم شکست؛ ناتوانی هر جا زور بیاورد، پهلوانی نیرومند است. یعنی همان باریکی و ضعف، قدرتی شکننده دارد.
هوش مصنوعی: داغ عشق به خود میبالد که دل جای آرامش و جمعیت خاطر است، اما ناله شکوه میکند که اینجا جای آسودگی کجاست.
هوش مصنوعی: ای رهروان، مرگ میآید، پس برای پرواز آماده شوید؛ مانند دود از خود بیرون بتازید، چون آتش در پی شماست.
هوش مصنوعی: ای بیدل، از فریب و نیرنگ اسباب منیت و خودبینی غافلی؛ این را که صبح زندگی پنداشتهای، در حقیقت روز جزاست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
یافت از یزدان ملک سلطان به شادی هرچه خواست
روز شادی روز ما سلطان دین سلطان ماست
بند شاهی کرد محکم راه دولت کرد پاک
چشم عالم کرد روشن کار گیتی کرد راست
وقت وقت رامش است و روز روز عشرت است
[...]
آن شنیدستی که روزی زیرکی با ابلهی
گفت کین والی شهر ما گدایی بیحیاست
گفت چون باشد گدا آن کز کلاهش تکمهای
صد چو ما را روزها بل سالها برگ و نواست
گفتش ای مسکین غلط اینک از اینجا کردهای
[...]
شاه را تاج ثنا دادم نخواهم بازخواست
شه مرا نانی که داد ار باز میخواهد رواست
شاه تاج یک دو کشور داشت لیک از لفظ من
تاجدار هفت کشور شد به تاجی کز ثناست
شه مرا نان داد و من جان دادمش یعنی سخن
[...]
یارب این مائیم و این صدر رفیع مصطفاست
یارب این مائیم و این فرق عزیز مجتباست
یارب این مائیم و این روی زمین یثرب است
کاسمان را هفت پشت از رشک یک رویش دوتاست
خوابگاه مصطفی و کعبه مان از پیش و پس
[...]
خوش ولایت ها که در تحتِ امورِ اولیاست
مصرِ استغنا و رومِ فقر و بغدادِ رضاست
بخشِ ایران قسمِ عشق و قسم توران بخش عقل
در میان آمویِ حکمت هم روان و هم رواست
هم خراسانِ سلامت هم عراق عافیت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.