درین محفلکه پیدا نیست رنگ حسن مقصودی
چراغ حسرت آلود نگاهم میکند دودی
چو آن شمعی که از فانوس تابد پرتو آهش
درون بیضهام پیداست بال شعله فرسودی
خروش بینواییهای من یارب که میفهمد
چو مژگانم ز سر تا پا زبان سرمهآلودی
طریق بندگی ناز فضولی برنمیدارد
تو از وضع رضا مگذر چه مقبولی چه مردودی
عدم ایمای اسرارت، وجود اظهار آثارت
ز نیرنگ تو خالی نیست معدومی و موجودی
به یک مژگان زدن آیینه بیتمثال میگردد
به حیرت ساز رنگ خودنمایی میبرد زودی
به تیغ آبرو گنج زر و گوهر نمیارزد
اگر انصاف باشد طبع مایل نیست بیجودی
مشو غافل ز وضع فقر اگر آرام میخواهی
چو صحرا خاکساری نیست بیدامان مقصودی
به رنگ طوق قمری در هوای سرو موزونت
کند خاکسترمن ناله از هر حلقهٔ دودی
به راه انتظار جلوهای افکندهام بیدل
چو شمع از چهرهٔ زرین خود فرش زر اندودی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق در این غزل از مجلسی سخن میگوید که جلوهٔ معشوق در آن پیدا نیست. حسرت و ناتوانی و فریاد خاموش خود را با تصویرهای شمع و دود و سرمه بیان میکند. در میانهٔ غزل به رضا و بندگی، ناپایداری جلوهها، حفظ آبرو و خاکساری فقر پند میدهد. در پایان، خاکسترِ نالان و چهرهٔ زردِ خود را در انتظار جلوهٔ یار، فرش راه او میکند.
هوش مصنوعی: در این مجلس جهان که نشانی از زیبایی معشوقِ مقصود دیده نمیشود، نگاه من مانند چراغی آغشته به حسرت است که تنها دود میکند، یعنی جز حسرت و تیرگی حاصلی ندارد.
هوش مصنوعی: همانگونه که پرتو آه شمع از درون فانوس بیرون میتابد، از درون تخمی که هنوز در آن هستم، بالِ فرسوده و سوختهٔ شعلهام پیداست؛ یعنی سوز و ناتوانی من از آغاز هستی آشکار است.
هوش مصنوعی: خدایا، چه کسی فریاد بینوایی مرا درمییابد؟ من مانند مژگانم سراپا زبانی سرمهآلودهام. سرمه را مایهٔ خاموشی و گرفتگی صدا میدانستند، پس فریاد من خاموش است و شنیده نمیشود.
هوش مصنوعی: راه بندگی، ناز و گستاخی بیجا را برنمیتابد. تو چه پذیرفته باشی و چه رانده، از حالت رضا و تسلیم دست مکش.
هوش مصنوعی: ای خدا، نیستی اشارتی به رازهای توست و هستی آشکارکنندهٔ نشانههای تو. هیچ نیست و هیچ هستی از افسون و قدرت شگفت تو خالی نیست.
هوش مصنوعی: آینه با یک چشم برهمزدن از تصویر تهی میشود. با حیرت بساز، که حیرت رنگِ خودنمایی را زود از میان میبرد؛ یعنی جلوههای هستی ناپایدارند و حیرت، خودبینی را میزداید.
هوش مصنوعی: گنجی از زر و گوهر به اندازهٔ ریختن آبرو ارزش ندارد. اگر انصاف در کار باشد، طبعِ آزاده بیجهت به بخشش و منت دیگران میل نمیکند.
هوش مصنوعی: اگر آرامش میخواهی از راه و رسم فقر غافل مشو. خاکساری مانند صحراست که هرگز بیبهره از دامنِ مقصود نیست؛ فروتنی آدمی را به مراد میرساند.
هوش مصنوعی: در هوای قامت موزون تو که چون سرو است، خاکستر من از هر حلقهٔ دودش مانند طوقِ گردن قمری ناله میکند. عاشق حتی پس از سوختن نیز در عشق تو مینالد.
هوش مصنوعی: ای بیدل، من در راه انتظار جلوهٔ معشوق، مانند شمع، از چهرهٔ زرد و زرین خود فرشی زراندود گستردهام؛ رنگ زردِ رخسار عاشق، فرشِ راه معشوق شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خداوندا تن خصمان برنج اندر بفرسودی
معادی بر زیان از تو تو از تائید بر سودی
مخالف را ز راه چشم خون دل بپالودی
موافق را بناز و نوش جان و دل بیالودی
بدل ز آئینه فرهنگ زنگ رنگ بزدودی
[...]
شها خورشید کیهانی چراغ آل محمودی
چو روی خویش مسعودی و چو رای خویش محمودی
به همت همچو خورشیدی به قدرت همچو گردونی
به سیرت همچو محمود به صورت همچو مسعودی
تو سیف دولت و دینی ابوالقاسم سرجودی
[...]
اگر آب و گل ما را چو جان و دل پری بودی
به تبریز آمدی این دم بیابان را بپیمودی
بپر ای دل که پر داری برو آن جا که بیماری
نماندی هیچ بیماری گر او رخسار بنمودی
چه کردی آن دل مسکین اگر چون تن گران بودی
[...]
اگر نه درد او بودی دوای دل که فرمودی
و گر نه عشق او بودی طبیب ما که می بودی
خیالش نقش می بندم به هر حالیکه پیش آید
نیابم خالی از جودش وجود هیچ موجودی
بیا و نوش کن جامی ز دُرد درد عشق او
[...]
مکش رنج تأمل گر زیان خواهی و گر سودی
درنگ عالم فرصت نمیباشد کم از دودی
جهان یکسر قماش کارگاه صبح میبافد
ندارد این کتان جز خاک حسرت تاری و پودی
خیال آباد امکان غیر حیرت بر نمی دارد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.