نشنیده حرف چند که ما گوش کردهایم
تا لب گشودهایم فراموش کردهایم
درد دلیم، شور دو عالم غبار ماست
اما زیارت لب خاموش کردهایم
تسلیم ما قلمرو جولان ناز کیست
سیر نُه آسمان به خم دوش کردهایم
آفات دهر چارهگرش یک تغافلست
توفان به بستن مژه خس پوش کردهایم
شوری دگر نداشت خمستان اعتبار
خود را چو درد می سبب جوشکردهایم
حیرت سحر دماندهٔ طرز نگاه ماست
صد چاک سینه نذر یک آغوشکردهایم
طاووس رنگ ما ز نگاه که میکش است
پرواز را به جلوه قدح نوش کردهایم
بر وضع ما خطای جنونی دگر مبند
کم نیست این که پیروی هوش کردهایم
مردم به دستگاه بقا ناز میکنند
ما تکیه بر فنای خطا پوش کردهایم
بیدل حدیث بیخبران ناشنیدنی است
بودیم معنیی که فراموش کردهایم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از خاموشی، تسلیم و فنا سخن میگوید. شاعر میگوید شور دو عالم غبار درد دل ماست، اما خاموشی را برگزیدهایم و با بستن چشم از دنیا، آفتهای روزگار را بیاثر کردهایم. او پیروی از عقل را به طنز جنونی بزرگ میشمارد و در برابر کسانی که به بقای خود مینازند، به فنا تکیه میکند. در پایان میگوید انسان خود معنایی بوده که آن را از یاد برده است.
هوش مصنوعی: آن چند سخنی که ما شنیدهایم، گویی هرگز نشنیدهایم؛ چون همین که لب به گفتن گشودیم، آن را از یاد بردیم. یعنی دانستههای ما در هنگام بیان از دست میرود و سخن گفتن حقیقت را محو میکند.
هوش مصنوعی: ما سراپا درد دلیم و شور و غوغای هر دو جهان تنها گرد و غباری از ماست؛ با این همه، به زیارت لب خاموش رفتهایم و خاموشی را برگزیدهایم.
هوش مصنوعی: تسلیم و فروتنی ما میدان جولان ناز کدام معشوق است؟ ما با خم کردن دوش به نشان تسلیم، گویی سیر نه آسمان را پیمودهایم. خمیدگی تسلیم مانند خمیدگی فلک است و همهٔ افلاک را در بر دارد.
هوش مصنوعی: چارهٔ بلاهای روزگار تنها یک بیاعتنایی است؛ ما با بستن مژه، توفان را مانند خسی پوشانده و پنهان کردهایم. یعنی با چشم فروبستن از دنیا، آفتهایش بیاثر میشود.
هوش مصنوعی: خمخانهٔ اعتبار و آبروی دنیا شور و جوشش دیگری نداشت؛ ما خود مانند دُردِ تهِ شراب، مایهٔ جوشیدن آن شدهایم. یعنی هیاهوی این عالم از وجود ناچیز ما برمیخیزد.
هوش مصنوعی: حیرت ما همچون سپیدهای است که از شیوهٔ نگاه ما سر زده است. ما صد چاکِ سینه را نذر یک در آغوش گرفتن کردهایم؛ چاکهای سینه مانند آغوشی گشوده در انتظار وصال است.
هوش مصنوعی: رنگهای طاووسوار ما از نگاه کدام ساقی شرابنوش است؟ ما پرواز را برای تماشای جلوهٔ او مانند جامی سر کشیدهایم. یعنی مستی نگاه معشوق ما را رنگارنگ کرده و پروازمان را به جلوهٔ او سپردهایم.
هوش مصنوعی: دیوانگی دیگری را به حال ما نسبت نده؛ همین که از هوش و عقل پیروی کردهایم خود جنونی کم نیست. سخنی طنزآمیز است: پیروی از عقل بزرگترین خطا و دیوانگی است.
هوش مصنوعی: مردم به دستگاه و اسباب ماندن و بقای خود مینازند، اما ما به فنا تکیه کردهایم که پردهٔ خطاها را میپوشاند و عیبها را محو میکند.
هوش مصنوعی: ای بیدل، سخن بیخبران شنیدنی نیست. ما خود معنایی بودیم که آن را فراموش کردهایم. انسان حقیقت خود را از یاد برده و از خود بیخبر شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ما تا حدیث سبز خطان گوش کرده ایم
هر نکته یی که هست فراموش کرده ایم
در گردن فرشته حمایل نمی کنیم
دستی که با سگ تو در آغوش کرده ایم
هرجا که گفته ایم حدیثی ز سوز خود
[...]
ما این سبوی باده که بر دوش کرده ایم
تعویذ عقل و مائده هوش کرده ایم
شبهای هجر خار مغیلان بجای خواب
با مردمان دیده هم آغوش کرده ایم
در جام آفتاب شده باده خون دل
[...]
مینوش کرده بانگ طرب گوش کردهایم
وز نو گلی ضیافت آغوش کردهایم
اول نهادهایم چراغی براه دیر
شمع رواج میکده خاموش کردهایم
برمغز هر گلی که ز جیب خیال خویش
[...]
ما پرده های گوش خود از هوش کرده ایم
پندی که داده اند به ما گوش کرده ایم
در آبگینه خانه بینش نشسته ایم
لب را ز حرف بیهده خاموش کرده ایم
گر حنظل سپهر به ساغر فشرده اند
[...]
تا نکته ای ز علم و ادب گوش کرده ایم
تکرار ناله از لب خاموش کرده ایم
عقل آمد و به راه جنون دست ما گرفت
آمد به کار آنچه فراموش کرده ایم
از ما تمیز نیک و بد آسمان مپرس
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.