در جگر صد رنگ توفان کردهایم
تا سرشکی نذر مژگان کردهایم
حیرت از طاووس ما پر میزند
وحشتی را نرگسستان کردهایم
اخگر ما پردهٔ خاکسترست
بیضهٔ قمری نمایان کردهایم
تا نفس بر خود تپید آیینه نیست
چون حباب این جلوه سامان کردهایم
شبنم ما جیب خجلت میدرد
یک عرق آیینه عریان کردهایم
ناله حسرتخانهٔ دیدار اوست
در نفس آیینه پنهان کردهایم
عشق از محرومی ما داغ شد
بیجنون سیر بیابان کردهایم
دست بر هم سودنی داریم و بس
خدمت طبع پشیمان کردهایم
ما و شمع کشته نتوان فرق کرد
اینقدر سر در گریبان کردهایم
ماتم فرصت ز حیرت روشن است
جای مو مژگان پریشان کردهایم
ای توانایی به زور خود مناز
ما ضعیفان آنچه نتوان کردهایم
از هجوم اشک ما بیدل مپرس
یار میآید چراغان کردهایم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: گوینده در این غزل حال درونی خود را با تصویرهای اشک، شبنم، حباب، آینه و شمع خاموش بیان میکند: سوز پنهان، حیرت، شرم و پشیمانی از فرصت از دست رفته. در میانهٔ غزل به ناتوانی و سر در گریبانیِ خود اعتراف میکند، اما در پایان همین ناتوانی را مایهٔ کاری میداند که از توانایان برنمیآید. غزل با این تصویر بسته میشود که اشکهای فراوانش برای آمدن یار چراغانی شده است.
هوش مصنوعی: برای اینکه قطره اشکی را پیشکش مژگان کنیم، در دل و جگر خود صدگونه طوفان و رنج به پا کردهایم. هر اشک ما حاصل دردی بزرگ در درون است.
هوش مصنوعی: حیرت با بال طاووس ما پرواز میکند؛ نقشهای چشممانند پر طاووس، وحشت و رمیدگی ما را به نرگسزاری از چشمهای حیران بدل کرده است.
هوش مصنوعی: آتش درون ما زیر پردهای از خاکستر پنهان است، و این خاکستر خاکستریرنگ مانند تخم قمری به چشم میآید. یعنی سوز ما در ظاهر به رنگ خاکستر و فروتنی جلوه کرده است.
هوش مصنوعی: تا وقتی نفس بر خود نلرزد و نتپد، آینهای پدید نمیآید؛ ما نیز مانند حباب با همین دم و تپش نفس این جلوهٔ ناپایدار هستی را ساختهایم.
هوش مصنوعی: شبنم وجود ما از شرم گریبان میدرد؛ با یک قطره عرق شرم، آینهای عریان و بیپرده ساختهایم. یعنی شرمساری ما حقیقت ما را آشکار کرده است.
هوش مصنوعی: ناله، خانهٔ حسرتِ دیدار معشوق است؛ ما در نفس خود آینهای پنهان داشتهایم که آرزوی دیدن او را در خود نگه میدارد.
هوش مصنوعی: عشق از محرومی و بیبهرگی ما داغدار و شرمنده شد، زیرا ما بیآنکه دیوانگی واقعی داشته باشیم بیابانگردی کردهایم؛ یعنی ادعای عاشقی داشتیم بیآنکه جنون راستین داشته باشیم.
هوش مصنوعی: از همهٔ کارها تنها دست بر هم ساییدن از پشیمانی برای ما مانده است؛ تمام عمر به خدمت طبع پشیمان خود گذراندهایم.
هوش مصنوعی: آنقدر از شرم و اندوه سر در گریبان فرو بردهایم که میان ما و شمع خاموششده که سرش فرو افتاده است فرقی نمیتوان گذاشت.
هوش مصنوعی: سوگ از دست رفتن فرصت، از حیرت ما آشکار است؛ چنانکه سوگواران موی پریشان میکنند، ما به جای مو مژگان خود را پریشان کردهایم.
هوش مصنوعی: ای که توانا هستی، به زور خود مغرور مشو؛ ما ناتوانان کاری کردهایم که از دست توانایان برنمیآید.
هوش مصنوعی: ای بیدل، از فراوانی اشکهای ما مپرس؛ چون یار در راه است، با اشکهای درخشان خود چراغانی برپا کردهایم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همین شعر » بیت ۱۲
از هجوم اشک ما بیدل مپرس
یار میآید چراغان کردهایم
حبذا طغرل که بیدل گفته است
یار میآید چراغان کردهایم!
بر دل تو جمله آسان کردهایم
گرچه پیدا بود پنهان کردهایم
جان و دل ایثار جانان کردهایم
عمر و سر در کار ایشان کردهایم
جان فدا کردیم در میدان عشق
این کرم چون شیرمردان کردهایم
جرعهٔ می را به عالم دادهایم
[...]
تا نگه از چشم حیران کردهایم
خانه آیینه ویران کردهایم
عالمی ما را مسخر شد مگر
یاد انگشت سلیمان کردهایم؟!
خویش را در محفل بزم ادب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.