ز ابرام طلب نومیدیام آخر به چنگ آمد
دعا از بس گرانی کرد دستم زیر سنگ آمد
ز سعی هرزهجولان رنجها بردم درین وادی
ز پایم خار اگر آمد برون از پای لنگ آمد
به رنگ صبح احرام چه گلشن داشتم یا رب
که انداز خرامم در نظر پر نیمرنگ آمد
تحیر بسمل تأثیر آن مژگان خونریزم
که از طوفش نگه تا سوی من آمد خدنگ آمد
به استقبالم از یاد نگاه کافرآیینش
قیامت آمد، آشوب پری، آمد فرنگ آمد
غباری داشتم در خامهٔ نقاش موهومی
شکست از دامنش گلکرد و تصویرم به رنگ آمد
به افسون وفا آخر غم او کرد ممنونم
که از دل دیر رفت اما چو آمد بیدرنگ آمد
به احسانهای بیجا خواجه مینازد نمیداند
که خضر نشئهٔ توفیقش از صحرای بنگ آمد
شکست دل نمیدیدم نفس گر جمع میکردم
به رنگ غنچه این مشتم به خاطر بعد جنگ آمد
به یاد نیستی رو تا شوی از زندگی ایمن
به آسانی برون نتوان ز کام این نهنگ آمد
دو روزی طرف با دل هم ببستم چون نفس بیدل
بر این تمثال آخر خانهٔ آیینه تنگ آمد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از ناکامی طلب و بیهودگی تلاش در وادی هستی سخن میگوید و اصرار در دعا را مایهٔ نومیدی میداند. در میانهٔ غزل، شاعر تأثیر ویرانگر نگاه و مژگان یار را وصف میکند و در یک بیت توانگر خودپسند را به طعنه میگیرد. در پایان راه رهایی را به یاد فنا بودن میداند، زیرا زندگی مانند نهنگی است که رها شدن از دهانش دشوار است، و دل را برای گنجاندن هستی خود تنگ میبیند.
هوش مصنوعی: از بس در خواستن اصرار کردم، سرانجام نومیدی نصیبم شد. دعا چنان سنگین و دشوار شد که گویی دستم زیر سنگ ماند و درمانده شدم.
هوش مصنوعی: در این وادی از تلاش بیهوده و سرگردان رنج بسیار کشیدم. حتی اگر خاری از پایم بیرون آمد، پایم لنگ ماند و رنج تمام نشد.
هوش مصنوعی: خدایا، من که مانند صبح جامهٔ احرام سفید و بیرنگ بر تن داشتم، چه گلشنی در خود داشتم که رفتارم در چشم دیگران پر از رنگهای کمرنگ و نیمه آمد؟ یعنی همان هستی ناچیز و کمدوام من نیز جلوهای رنگین یافت.
هوش مصنوعی: حیرت من مانند صیدی است که از تأثیر مژگان خونریز یار زخم خورده است. نگاه یار از گرد آن مژگان که به سوی من آمد، به تیر بدل شد.
هوش مصنوعی: وقتی نگاه کافرکیش و بیرحم یار را به یاد آوردم، گویی قیامت و آشوب پریرویان و فتنهٔ فرنگ به پیشوازم آمدند. یاد آن نگاه آشوبی بزرگ در من برپا کرد.
هوش مصنوعی: من غباری بودم در قلم نقاشی خیالی. چون از دامن قلم فرو ریختم، آن غبار شکفت و تصویر من رنگ گرفت؛ یعنی هستی من از شکستن و فروافتادن پدید آمد.
هوش مصنوعی: غم یار با افسون وفاداری مرا سپاسگزار خود کرد. این غم دیر از دل بیرون میرود، اما وقتی آمد بیدرنگ آمد.
هوش مصنوعی: آن بزرگزاده به بخششهای بیجای خود مینازد و نمیداند که این توفیق و رهنمای خضرمانندش در حقیقت از سرمستی بنگ است. این بیت طعنه است: بخشش او از بیخبری و مستی است، نه از فضیلت.
هوش مصنوعی: اگر نفس خود را نگه میداشتم و پراکنده نمیکردم، شکستن دل را نمیدیدم. مانند غنچه که مشت بسته است، این جمع شدن و آرامش پس از جنگ و پراکندگی به یادم آمد.
هوش مصنوعی: به یاد نیستی و فنا باش تا از گزند زندگی در امان بمانی. زندگی مانند نهنگی است که به آسانی نمیتوان از دهانش بیرون آمد.
هوش مصنوعی: بیدل خطاب به خود میگوید: مانند نفس، دو روزی با دل همراه و همپیمان شدم، اما سرانجام خانهٔ آیینهٔ دل برای این تصویر تنگ شد. یعنی هستی من در دل نگنجید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می اندرگفتگو آمد پس از گفتار جنگ آمد
خم و خمخانه اندر چشم من تاریک و تنگ آمد
به گوش من همی از باغ بانگ نای و چنگ آمد
کس ار می خورد بی آواز نی بر سرش سنگ آمد
مرا باری همه مهر از می بیجاده رنگ آمد
[...]
شدم آسوده تا از دیده اشک لاله رنگ آمد
نهادم پشت بر دیوار تا پایم به سنگ آمد
غم عالم چه حد دارد به گرد عاشقان گردد؟
حصار عافیت دیوانه را خوی پلنگ آمد
حذر از دشمنی کن کز طریق صلح می آید
[...]
نه این سودا به سر از نشئه افیون و بنگ آمد
کجا این ناله از نی کی چنین مطرب به چنگ آمد؟!
ز هجرش بر تنم ناخن زخم عام لنگ آمد
عجب دارم که آن نازآفرین از من به ننگ آمد
مرا از فرقت جانان به جانم صد خدنگ آمد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.