اگر شکایت گویم ز چرخ نیست صواب
و گر عتاب کنم با فلک چه سود عتاب؟
ز جور اوست مرا صد حکایت از هر نوع
ز درد اوست مرا صد شکایت از هر باب
به تیغ قهر میانِ سپهر باد دو نیم
که دور ساخت مرا از دیار و از احباب
به نور عزم که جویم ز دوستان دوری
ولی چه سود قضا پیشِ دیده گشت حجاب؟
از آن جهت که ز ابنای جنس ماندم دور
مرا به صحبت ناجنس میکنند عذاب
دل معلق پر آتشست در بر من
بدان صفت که قنادیل در بر محراب
اگر زیادت خون خواب آورد پس چیست؟
مرا دو دیده پر خون و نیست در دل خواب
گران چو لنگر بودم کنون سزاوارم
به غوطه خوردن در قعر بحر بیپایاب
چو مرغ زیرک ماندم به هر دو پا در دام
کنون چه سود که بر سوزیم بسان زباب؟
ز من به عربده بستد زمانه طبع نشاط
ز من به شعبده بربود روزگار شباب
چه جان من چه یکی دالهٔ شکسته کتَف
چه جان من چه یکی خیمهٔ گسسته طناب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به شکایت از روزگار و تقدیر میپردازد. او اعتراف میکند که شکایت از چرخ فلک فایدهای ندارد و دردهایش ناشی از بیعدالتیهای آن است. با احساس دوری از دوستان و آشنایان، به تنهایی و اندوه خود اشاره میکند و حالش را مانند شعلهای دلسوز توصیف میکند. شاعر از ناتوانیاش در برابر قضا و قدر شکایت کرده و در عین حال به سرنوشت تلخ و دشواری که بر او گذشته، مینگرد. در نهایت، او به احساس حسرت از روزهای شادابی و نشاط خود اشاره میکند که به دست تقدیر از او گرفته شده است.
هوش مصنوعی: اگر از سرنوشت و تقدیر شکایت کنم، کار درستی نیست و اگر هم بخواهم با آسمان و فلک سرزنش کنم، فایدهای ندارد.
هوش مصنوعی: به خاطر ظلم و ستم او، من داستانهای زیادی دارم که از هر نوعی هستند. همچنین به دلیل دردهایی که از او کشیدهام، شکایتهای زیادی دارم.
هوش مصنوعی: به خاطر خشم زمانه، به دو نیم شدم و از سرزمین و دوستانم دور افتادم.
هوش مصنوعی: من با ارادهای قوی در جستجوی نور و روشناییام، حتی اگر از دوستانم دور باشم، اما چه فایده که قضا و سرنوشت مانند حجاب، مانع دید من شده است؟
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه از ماهیت اصلی خود دور افتادهام، مرا با کسانی که از جنس خودم نیستند، به گفتگو و معاشرت دعوت میکنند و این برایم دردآور است.
هوش مصنوعی: دل من در آتش و شعله است و این احساس به گونهای است که مانند چراغهایی که در کنار محراب قرار دارند، در وجودم شعف و نور حضور دارد.
هوش مصنوعی: اگر خون زیادی باعث خواب آلودگی میشود، پس چه میشود؟ من دو چشمی پر از اشک دارم و در دل هیچ نشانهای از خواب نیست.
هوش مصنوعی: من به اندازهای سنگین و محکم بودم که مانند لنگری در دریا غوطهور شوم و حالا لیاقتم این است که در عمق دریای بیپایان فرو بروم.
هوش مصنوعی: من مانند یک پرنده زیرک در هر دو پا در دام ماندهام. حالا چه فایده دارد که در آتش بسوزم مثل زینت؟
هوش مصنوعی: زمانه از من زندگی و نشاط را گرفته و روزگار جوانیام را به جادو و فریب از من ربوده است.
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی اشاره به درد و رنج دارد. گوینده در آن به دو تصویر اشاره میکند: یکی از درد جان و دیگری از وضعیت نامناسب یک داله که به نوعی میتواند نماد شکنندگی و آسیبپذیری باشد. همچنین، تصویری از خیمهای که طنابهایش شکسته و دیگر نمیتواند سرپا بایستد، به معنای ضعف و عدم ثبات است. در مجموع، این بیت به وضعیت ناگوار و آسیبپذیری در زندگی اشاره میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چو سیر گشت سر نرگس غنوده ز خواب
گل کبود فرو خفت زیر پرده آب
چو سرخ گل بسر اندر کشید سبز ردا
نمود باغ بدان شمعهای خویش اعجاب
ز لاله باغ پر از شمع بر فروخته بود
[...]
بفرخی و سعادت بخواه جام شراب
که باز باغ برید از پرند سبز ثیاب
ز رنگ میغ و ز برگ شکوفه پنداری
زمین حواصل پوشید و آسمان سنجاب
بشاخ سوسن نازک قریب شد قمری
[...]
شده است بلبل داود و شاخ گل محراب
فکنده فاخته بر رود و ساخته مضراب؟
یکی سرود سراینده از ستاک سمن
یکی زبور روایت کننده از محراب
نگر که پردر گردید آبگیر بدانکه
[...]
گهی چو مرد پریسای گونه گونه صور
همی نماید زیر نگینه لبلاب
مرا ازین تن رنجور و دیده بی خواب
جهان چو پر غرابست و دل چو پر ذباب
ز بهر تیرگی شب مرا رفیق چراغ
ز بهر روشنی دل مرا ندیم کتاب
رخم چو روی سطرلاب زرد و پوست بر او
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.