سواد خط تو چون نافع نظر دیدم
روایتی که ازو رفت معتبر دیدم
مرا چو زلف تو بر حرف می فرو گیرد
حروف زلف تو برخواندم و خطر دیدم
چه گویم از الف وصل تو که هیچ نداشت
من اینکه هیچ نداشت از همه بتر دیدم
تو را میان الف است و الف ندارد هیچ
که من ورای الف هیچ در کمر دیدم
کمند زلف تورا کافتاب دارد زیر
هزار حلقه گرفتار یکدگر دیدم
به حلق آمده جان در درون هر حلقه
هزار عاشق گم کرده پا و سر دیدم
سزد که هندی تو نام نرگس است از آنک
دو هندوی رخ تو نرگس بصر دیدم
چگونه شور نیارم ز آرزوی لبت
کز آرزوی لبت شور در شکر دیدم
ورای دولت وصل تو هیچ دولت نیست
ولی چه سود که آن نیز برگذر دیدم
چگونه وصل تو دارم طمع که من خود را
ز تر و خشک لبخشک و چشمتر دیدم
به عالمی که ز وصلت سخن رود آنجا
هزار تشنه به خون غرقه بیشتر دیدم
ز مشرقی که ازو آفتاب حسن تو تافت
هزار عرش اگر بود مختصر دیدم
چو در صفات توام آبروی میبایست
فرید را سخنی همچو آب زر دیدم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به زیبایی و جاذبههای نوشته شدهی معشوق میپردازد و توصیفاتی خیرهکننده از او ارائه میدهد. او زلفها و چشمهای معشوق را به رشتههای پیچیدهای تشبیه میکند که هزاران عاشق را در خود گم میکنند. احساسات شدید و شوری که در آرزوی رسیدن به لبان معشوق دارد، او را به حالتی از ناامیدی و عطش برای وصال میکشاند. شاعر بیان میکند که در عالم عشق، هیچچیزی در برابر زیبایی و جاذبه معشوق ارزشی ندارد و هر نوع آرزویی که فراتر از وصال به معشوق باشد بیمعناست.
هوش مصنوعی: منظور از «سواد خط تو» شکل و زیبایی خط محبوب است که به اندازهٔ «سواد» (رنگ سیاه) ظریف و زیباست. شاعر به وسیلهٔ این خط به روایت و داستانی اشاره میکند که از آن معتبر و قابل قبول به نظر میرسد. به عبارت دیگر، او زیبایی خط محبوب را با اعتبار و ارزش روایتهای خوب مقایسه کرده است.
هوش مصنوعی: وقتی که زلف تو به هم میپیچد، کلمات و حروف به وضوح گیجکننده میشوند، به طوری که من هم با تلاشی که برای خواندن آنها کردم، احساس خطر و سختی کردم.
هوش مصنوعی: از الف وصل تو چه بگویم که هیچ معنا ندارد؛ من دیدم که این «هیچ» از همه چیز بدتر است.
هوش مصنوعی: تو در میانهی حرف «الف» هستی، اما هیچ معنی و محتوایی در این حرف وجود ندارد. من نیز فراتر از این حرف، هیچ چیزی در کمر (و در وجود) تو ندیدم.
هوش مصنوعی: زلف تو مانند کمند است که خورشید هم به آن تابیده و در زیر هزار حلقه، عاشقانی را دیدم که به یکدیگر گرفتار شدهاند.
هوش مصنوعی: در هر حلقه از زلف تو، جانم به شدت مشغول است و درون آن، هزار عاشق را میبینم که بیهدف و سردرگم، نه پا دارند و نه سر.
هوش مصنوعی: شایسته است که نام نرگس، به خاطر زیباییات، به تو داده شود؛ زیرا من در چهرهات دو چشم زیبا و دلربا را دیدهام که مانند نرگس هستند.
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم از آرزوی لبهایت بیخبر باشم، حال آنکه طعم شکر را به خاطر آرزوی لبهایت احساس کردهام؟
هوش مصنوعی: هیچ دولتی بالاتر از نعمت وصل تو نیست، اما چه فایده که من این خوشبختی را هم به سادگی از دست دادهام و آن را گذرا دیدهام.
هوش مصنوعی: من به وصل تو امید دارم، در حالی که خود را در حالتی میبینم که لبهای خشک و چشمانی اشکآلود دارم.
هوش مصنوعی: در عالمی که دربارهٔ وصال تو صحبت میشود، بیشتر از هزار تشنه را دیدم که غرق در خون هستند. این افراد به شدت خواهان وصال تو هستند و این آرزو آنها را به شدت آسیبپذیر کرده است.
هوش مصنوعی: از سوی مشرقی که آفتاب زیبایی تو از آنجا میتابد، حتی اگر هزار عرش هم وجود داشته باشد، آن را کوچک و ناچیز دیدم.
هوش مصنوعی: وقتی به صفات تو نگاه میکنم، باید بگویم که فرید، شاعر نامی، هم چیزی مثل آب طلا (گنجینهای با ارزش) میبیند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
جهان بگشتم و آفاق سربسر دیدم
بمردمی اگر از مردمی اثر دیدم
درین زمانه که دلبستگیست حاصل او
همه گشایشی از چشمۀ جگر دیدم
امید منفعت از خلق منقطع شد از آنک
[...]
جهان بگشتم و آفاق سر به سر دیدم
به مردمی که گر از مردمی اثر دیدم
مگر که مرد وفادار از جهان گم شد
وفا ز مردم این عهد هیچ اگر دیدم
ز من مپرس که آخر چه دیدی از دوران
[...]
جهان بگشتم و آفاق سر بسر دیدم
نه مردمم اگر از مردمی اثر دیدم
برین صحیفه مینا بخامه خورشید
نگاشته سخنی خوش بآب زر دیدم
که ای بدولت ده روزه گشته مستظهر
[...]
از آن زمان که من آن روی چون قمر دیدم
دل ضعیف خود از عشق بی خبر دیدم
حلاوتی که در آن چهره نگارین است
قسم به جان تو در ماه و خور اگر دیدم
ز خون دل رقمی از سرشک چون سیماب
[...]
چه گویمت که نیرزد بگفتگو«عرفی»
ز عهد ماضی و حال آنچه در گذر دیدم
ز عیش و بی غمی عهد پیش باز مپرس
که عیشش از سخن راست تلختر دیدم
ز درد ناقص این عهد هم سؤال مکن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.