این دل غمزده یکی وان لب لعل فام دو
هوش کی آیدش بسر مست یکی و جام دو
بیش ندیده نکته ای عارف و عامی از لبت
معنی مختلف دهد نقطه یکی کلام دو
کرد دلم چو سرکشی بست دو گیسویش به بند
رایض عشق این کند اسب یکی لجام دو
حور اگر چه خواندمت یا که پری بگفتمت
نکته شناس گو بود یاریکی و نام دو
چهره تو صباح من زلف شبان تیره ام
هست بشهر عاشقان صبح یکی و شام دو
کرد بدیده و دلم جا خم ابروی کجت
هست دو سر ولی بود تیغ یکی نیام دو
روز قیامت ار شود قامت دوست جلوه گر
وای بحال مردمان حشر یکی قیام دو
میکشدم زهر طرف آن دو شکنج گیسوان
زنده کجا رود برون صید یکی و دام دو
در رمضان هجر تو من شب وروز روزه ام
آشفته چاره ای که شد ماه یکی صیام دو
حاصل ارض و این سما خلقت مرتضی بود
کس نشنیده در جهان زاده یکی و نام دو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل بر ردیف «یکی… دو» ساخته شده و در هر بیت میان یک چیز و جفتی از چیزها تقابل میسازد. نمونهها دل و دو لب، صید و دو دام گیسو، شمشیر ابرو و دو نیامِ چشم و دل، و صبح چهره و دو شب زلف است. شاعر در بیت پیش از پایان با تخلص خود از روزهداری در هجران مینالد. در بیت پایانی، غزل عاشقانه به ستایش علی مرتضی میرسد و او را حاصل آفرینش زمین و آسمان میخواند.
هوش مصنوعی: این دل غمگین یکی است و آن لب سرخ معشوق دوتا؛ دلی که مست است و دو جام پیش رو دارد کی به هوش میآید؟ دو لب معشوق به دو جام شراب تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: عارف و عامی از لب تو جز یک نکته نشنیدهاند، اما همان یک سخن دو معنای گوناگون به دست میدهد، چنانکه یک نقطه کلمهای را به دو کلمه بدل میکند. هر کس به اندازهٔ فهم خود از سخن تو معنایی میگیرد.
هوش مصنوعی: چون دلم سرکشی کرد، معشوق آن را با دو گیسوی خود به بند کشید. رامکنندهٔ عشق چنین میکند: بر یک اسب دو لگام میزند.
هوش مصنوعی: اگر تو را حور خواندم یا پری نامیدم، نکتهدان بگوید که یار یکی است و تنها نامهایش دوتاست.
هوش مصنوعی: چهرهٔ تو صبح من است و دو زلفت شبهای تاریک من؛ در شهر عاشقان یک صبح هست و دو شام. چهره به صبح روشن و دو زلف به دو شب سیاه تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: خم ابروی کج تو هم در چشمم جا گرفت و هم در دلم. ابرو دو سر دارد، اما مانند شمشیری است که یکی است و دو نیام دارد: چشم و دل.
هوش مصنوعی: اگر روز قیامت قامت یار جلوه کند، وای به حال مردم؛ زیرا یک حشر خواهد بود و دو قیامت. قامت یار خود قیامتی دیگر برپا میکند.
هوش مصنوعی: آن دو گیسوی پرچین از هر سو مرا به سوی خود میکشند. صیدی که یکی است و دو دام بر سر راهش است، چگونه زنده بیرون میرود؟
هوش مصنوعی: در ماه رمضانِ دوری از تو، شب و روز روزهدارم. آشفته، چارهای بیندیش که ماه یکی است و روزه دوتا: روزهٔ رمضان و روزهٔ هجران.
هوش مصنوعی: حاصلِ زمین و این آسمان، آفرینش علی مرتضی است. در جهان کسی نشنیده که فرزند یکی باشد و نامش دوتا. مقصود احتمالاً یکی بودن حقیقت علی با دو نام یا لقب اوست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سوخته جان دلم یکی، سنبل مشک فام، دو
سختی کار عشق بین، صید یکی و دام دو
خونی دین و دل بود، غمزه در ابروان تو
معجز حسن را نگر، تیغ یکی، نیام، دو
ساقی غم، به دیده ام، خون دل این قدر مکن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.