ای دل به هرزه چند در این و آن زنی
خود را به بوی دانه بهر دام افکنی
آگه نهای که سوزدت از شعله بال و پر
پروانهوار خویش بهر شمع میزنی
تا کی هوای بوسه ز نوشینلبان شهر
بر زخم خویش از چه نمک میپراکنی
سوزیست بر سر تو ز شیرین چه کوهکن
نه بیستون که ریشهات از تیشه میکَنی
مجنون شدی و محمل لیلی ندیدهای
چون کرم پیله گرد خود آخر چه میتنی
یوسف ندیده از چه زلیخا شدی به مصر
شیرین شنیده خسرو خوبان ارمنی
چون لن ترانی از جبل طور شد بلند
چندان کلیم بیهده در طوف ایمنی
بهر دونان مزن در دونان اگر ز حرص
قانع به خوشه باش که فارغ ز خرمنی
خاک در سرای مغانست کیمیا
چند ای حکیم لاف ز اکسیر میزنی
آشفته راست چشم به دست خدا و بس
از حاتم وز معن حکایت چه میکنی
ای پادشاه عرصه امکان امیر طوس
درویش خویش را ز نظر تا کی افکنی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به دل و جان خود اشاره میکند که چرا به دنبال زیباییها و لذتهای بیفایده میرود و خود را در تنگنا قرار میدهد. او به تذکر میپردازد که عشق به این دنیا، انسان را به دام شعلههای جستجوی بینتیجه میاندازد. شاعر با ذکر داستانهای معروفی چون مجنون و لیلی و یوسف و زلیخا، نشان میدهد که این در جستوجوهای بیهدف، فرد به سرنوشتهای شوم گرفتار میآید. او بر اهمیت قناعت تأکید میکند و یادآوری میکند که غفلت از حقیقت باعث میشود فرد به جستجوی چیزهای بیارزش بپردازد. در پایان، شاعر به درخواست خود از خداوند میپردازد و از خداوند طلب هدایت و درک معنای واقعی زندگی میکند.
هوش مصنوعی: ای دل، چرا بیهوده اینجا و آنجا میگردی و خودت را با بیهدف بودن مشغول میکنی؟ به جای این، بهتر است خودت را به جذابیتها و فرصتهای مناسب بیشتر نزدیک کنی.
هوش مصنوعی: آگاه نیستی که آتش و حرارت عشق تو را چون پروانه میسوزاند، در حالی که برای شمع به خاطر روشناییاش تلاش و قربانی میکنی.
هوش مصنوعی: چقدر میخواهی به یاد لبان شیرین شهر، بر زخمت نمک بپاشی و خود را بیشتر دردآور کنی؟
هوش مصنوعی: عشقی در دل من نسبت به تو وجود دارد که مانند کوهی سخت و مستحکم است. اما این عشق به قدری عمیق است که میتواند ریشههای خود را از سختیها و مشکلاتی که بر سر راهش است، بکند.
هوش مصنوعی: تو دیوانهی عشق لیلی شدهای، اما هیچگاه از محمل او خبری نداری. مثل کرمی که دور پیلهی خود میچرخد، در مدار خودت میچرخستی و از حقیقت دوری.
هوش مصنوعی: چرا به زیبایی زلیخا که یوسف را هنوز ندیدهای دلبسته شدهای؟ آیا مانند کسی که داستانهای شیرین خسرو را از دور شنیده، تحت تاثیر زیبایی او قرار گرفتهای؟
هوش مصنوعی: زمانی که فرمودی تو را نخواهم دید، کوه طور به اندازهای بلند شد که کلیم، بیهوده در طوفان ایمنی مانده است.
هوش مصنوعی: به خاطر افراد پست و حقیر، خودت را پایین نیاور. اگر با حرص و آز تنها به دانهای راضی هستی، بدان که در نهایت از یک خوشه هم بیخبر خواهی ماند.
هوش مصنوعی: خاک در خانهٔ مغان همان کیمیا است، ای حکیم! چرا در مورد اکسیر (طلا) شکایت میکنی؟
هوش مصنوعی: نگران نباش و فقط به خداوند توکل کن. از داستانها و حکایتهای حاتم طائی و دیگران چه فایدهای میبری؟
هوش مصنوعی: ای پادشاه دنیای ممکن، تا کی درویش خود را از دیده دور نگه میداری؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای دوستی نموده و پیوسته دشمنی
درشرط ما نبود که با من تو این کنی
دل پیش من نهادی و بفریفتی مرا
آگه نبودهام که همی دانه افکنی
پنداشتم همی که دل از دوستی دهی
[...]
ای اصل تو ز خاک سیاه و تن از منی
در سر منی مکن که به ترکیب چون منی
آنکو ز خاک باشد آخر رود به خاک
او را کجا رسد سخن مایی و منی
از آهن مذهب معمور کرده باش
[...]
ای دوستی نموده و پیوسته دشمنی
در شرط تو نبود که با من تواین کنی
از مرگ تو نشست بهر گوشه ماتمی
وزسوگ تو بخاست زهر کلبه شیونی
زین سهمگین مصیبت وزین سهمناک مرگ
آتش فتاد دردل هر سنگ و آهنی
ای آسمان که بر سر ما چرخ میزنی
در عشق آفتاب تو همخرقه منی
والله که عاشقی و بگویم نشان عشق
بیرون و اندرون همه سرسبز و روشنی
از بحر تر نگردی و ز خاک فارغی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.