عرصهٔ مملکت غور چه نامحدودست
که در آن عرصه چنان لشکر نامعدودست
رونق ملک سلیمان پیمبر دارد
عرق سلطان چه عجب کز نسب داودست
چشم بد دور که بس منتظم است آن دولت
آری آن دولت را منتظمی معهودست
ای برادر سخنی راست بخواهم گفتن
راستی بهتر تا فاستقم اندر هودست
عقل داند که مهیا به وجود دو کسست
هرچه از نظم وز ترتیب درو موجودست
از یکی بازوی اسلام همه ساله قوی
وز دگر طالع دولت ابدا مسعودست
گوهر تیغ ظفرپیشهٔ این از فتح است
هیات دست گهر گستر آن از جودست
مردی و مردمی از هر دو چنان منتشرست
که شعاع از مه و رنگ از گل و بوی از عودست
فضلهٔ مجلس ایشان چو به یغما دادند
گفت رضوان بر ما چیست همین موعودست
هرچه در ملک جهانست چه ظاهر چه خفی
همه در نسبت این هر دو نظر مردودست
تیغشان گر افق صبح شود غوطه خورد
در زمین ظل زمین اینک ابدا ممدودست
خصم دولت را چون عود سیه سوختهاند
کار دولت چه عجب ساخته گر چون عودست
بر تمامی حسد حاسد اگر بیند کس
چرخ را این به بقا آن به علو محسودست
نیست القصه کمالی که نه حاصل دارند
جز قدم زانکه قدیمی صفت معبودست
با خرد گفتم کای غایت و مقصود جهان
نیست چیزی که به نزدیک تو آن مفقودست
کیستند این دو خداوند به تعیین بنمای
که فلان غایت این شعر و فلان مقصودست
گفت از این هر دو یکی جز که شهابالدین نیست
گفتم آن دیگر گفتا حسن محمودست
گفتم اغلوطه مده این چه دویی باشد گفت
دویی عقل که هم شاهد و هم مشهودست
دیرمان ای به کمالی که در آغاز وجود
بر وجود چو تویی راه دویی مسدودست
ملکی از حصر برون بادت و عمری از حد
گرچه در عالم محصور بقا محدودست
خالی از ورد ثنای تو مبادا سخنی
تا قلم را چو زبان ورد سخن مورودست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح دو پادشاه به نامهای شهابالدین و ناصرالدین حسن محمود است. شاعر با وصف عظمت و قدرت مملکت غور، به نیکیهای آن دو اشاره میکند و از ویژگیهای مثبتشان، همچون نظم و انتظام موجود در دولت، یاد میکند. او بر این باور است که این دو پادشاه در راه اسلام و جود و بخشش ممتاز هستند و فضائل آنها در نزد مردم گسترده است. شاعر همچنین تصریح میکند که تمام خوبیها و کمالات به نام آنها مرتبط است و در نهایت به ارتباط نزدیکی میان آن دو اشاره میکند، بهطوری که آنها به یکدیگر وابسته و مکمل یکدیگرند.
هوش مصنوعی: مملکت غور بسیار وسیع و بینهایت است و در این سرزمین، لشکری بزرگ و بیشمار وجود دارد.
هوش مصنوعی: پادشاهی سلیمان پیغمبر به اندازهٔ عظیم و رونق دارد که عرق و سرنوشت این سلطان (شهابالدین و ناصرالدین حسن محمود) نشان از نسب او به داوود دارد.
هوش مصنوعی: چشم حسود دور باد! چرا که آن حکومت بهخوبی منظم است و برای آن حکومت، نظم و ترتیب خاصی وجود دارد که همواره برقرار است.
هوش مصنوعی: برادر، میخواهم حرفی راست و بدون دروغ بزنم، زیرا راستگویی بهتر از دروغ است و باید در این راه ایستادگی کنم.
هوش مصنوعی: عقل میداند که وجود دو نفر، شهابالدین و ناصرالدین حسن محمود، آماده و فراهم است و هر آنچه در این زمینه از نظم و ترتیب وجود دارد، به خاطر وجود آنهاست.
هوش مصنوعی: یکی از بازوهای اسلام هر سال نیرومند و استوار است، و دیگری طلعت و سرنوشت دولت همیشه خوشیمن و موفق است.
هوش مصنوعی: تیغ پیروزی این شخص (شهابالدین یا ناصرالدین حسن محمود) از موفقیت و پیروزی به دست آمده و ویژگیهای دست او به خوبی نشاندهنده بخشش و سخاوت اوست.
هوش مصنوعی: شخصیت و مردانگی این دو فرمانروا (شهابالدین و ناصرالدین) به قدری در دنیا منتشر شده است که مانند نور از ماه، رنگ از گل، و بوی خوش از عود (چوب خوشبو) قابل شناسایی و احساس است.
هوش مصنوعی: نغمهها و زیورهای مجلس این دو مرد بزرگ (شهابالدین و ناصرالدین حسن محمود) به گونهای است که وقتی آنها را از دست میدهند، مثل این است که فرشتگان (رضوان) به ما بگویند: نعمت و خوشبختی در دستان ماست و این وضعیت تنها به وعدهای که به ما داده شده، وابسته است.
هوش مصنوعی: هرچه در دنیا وجود دارد، چه آشکار و چه پنهان، در برابر شخصیت و مقام این دو (شهابالدین و ناصرالدین حسن محمود) هیچ ارزشی ندارد و به نحوی نادیده گرفته میشود.
هوش مصنوعی: اگر تیغ این دو پادشاه، شهابالدین و ناصرالدین، به افق صبح زوال یابد، در زمین چون سایهای گسترده و بیپایان خواهد بود.
هوش مصنوعی: دشمنان دولت مانند چوب عود سوختهاند و در این حالت، عجیب نیست که دولت چنین بهتری ایجاد شده، زیرا همچون عود به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: اگر کسی حسادت حاسد را ببیند، باید بداند که دایرهٔ حیات (چرخ) متعلق به همگان است؛ برخی به جاودانگی و برخی به بلند مرتبه بودن اهمیت دارند.
هوش مصنوعی: هر کسی کمالی در زندگی دارد، جز آنکه در ابتدا به یادگار و قدم (اثر) کسی باشد، زیرا خداوند با صفت قدمت و کهنگی خود، فضیلتها را خلق کرده است.
هوش مصنوعی: با عقل و خرد صحبت کردم و گفتم: ای هدف و مقصود اصلی دنیا، هیچ چیز در نزد تو وجود ندارد که از دست رفته باشد یا ناقص باشد.
هوش مصنوعی: این دو نفر که در شعر به آنها اشاره شده، چه کسانی هستند؟ لطفاً مشخص کنید که هدف و مقصود این شعر چیست.
هوش مصنوعی: گفتند که یکی از این دو فقط شهابالدین است و من پاسخ دادم که دیگری حسن محمود است.
هوش مصنوعی: گفتم این چه دوگانگی و تناقضی است که وجود دارد؟ او پاسخ داد که این دوگانگی، عقل است که خود هم ناظر (شاهد) و هم آنچه را میبیند (مشهود) میباشد.
هوش مصنوعی: در کمند وجود تو، ای کامل، از ابتدا، راهی برای دوگانگی و اختلاف وجود ندارد و همه چیز یکپارچه و هماهنگ است.
هوش مصنوعی: تو از قید و بند رهایی خواهی یافت و عمری طولانی خواهی زیست، هرچند در این دنیا زندگیات محدود و محصور به شمار میآید.
هوش مصنوعی: سخن بیمدح و ستایش تو نباید گفته شود، زیرا آنقدر مهم و ارزشمند است که باید مانند زبان، مرتباً به آن پرداخته شود و از آن گفتوگو کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خاصه این صدر که از کلّ جهان مقصودست
بحقیقت چو سلیمان خلف داودست
هر که دارد خلفی مثل نظام الاسلام
در دو گیتیش همه عاقبتی محمودست
آنکه جز عمر کامیدست که صد چندانست
[...]
دل از آن غمزه بسی شاکر و بس خشنودست
کرد که به خون ریختن بنده کرم فرمودست
کشته عشق رخ اوست گل رنگین نیز
دامنش بیسیبی نیست که خون آلودست
گفتی از خاک در خویش فرستم گردی
[...]
چشم از عارض او خون جگر اندودست
دل سراسیمهٔ زلفش چو شرر در دو دست
نیست جز آینهٔ صورت بی رنگی او
آنچه در دائرهٔ کون و مکا ن موجودست
ناصحا! پاک سرشتا! زدل غم زده ام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.