گرچرخ را در این حرکت هیچ مقصدست
از خدمت محمدبن نصر احمدست
فرزانه ای که بابت گاهست وبالشست
آزادهای که درخور صدرست ومسندست
با بذل دست بخشش او ابر مدخلست
با سیر برق خاطر او ابر مقعدست
از عزم او طلایه تقدیر منهزم
با رای او زبانهٔ خورشید اسودست
چون حرف آخرست ز ابجد گه سخن
وز راستی چو حرف نخستین ابجدست
تا ملک ز اهتمام تو تمهید یافتست
شغل ملوک و کار ممالک ممهدست
ای سروری که حزم تو تسدید ملک را
هنگام دفع حادثه سد مسددست
از عادت حمید تو هر دم به تازگی
رسمیست در جهان که جهانی مجددست
تادست تو گشاده شد اندر مکاتبت
از خجلت تو دست عطارد مقیدست
اصل جهان تویی و ازو پیشی آنچنانک
اصل عدد یکیست ولی نامعددست
چشم نیاز پیش کف تو چنان بود
گویی که چشم افعی پیش زمردست
خصم ترا به فرق برست از زمانه دست
تاپای تو ز مرتبه بر فرق فرقدست
اسب فلک جواد عنان تو شد چنانک
ماه و مجره اسب ترا نعل و مقودست
تا شکل گنبد فلک و جرم آفتاب
چون درقهٔ مکوکب و درع مزردست
تیغ فلک ز تیغ تو اندر نیام باد
تا بر فلک مجره چو تیغ مهندست
چشم بد از تو دور که در روزگار تو
چشم بلا و فتنهٔ ایام ارمدست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این مدح، به ستایش مجدالدین محمدبن نصر احمد میپردازد و او را فرزانه، آزاده و دارای ویژگیهای برجسته توصیف میکند. او را به عنوان محور نظم و تدبیر در حکومت و زندگی جامعه معرفی میکند که با بخشش و تدبیرش، جهان را به ثبات و تازگی میآورد. شاعر تأکید دارد که مجدالدین همچون خورشید وجودش روشناییبخش و با ارادهاش، مشکلات را پشت سر میگذارد. در نهایت، او را به عنوان فردی توانا و مورد احترام میشناسد که تمامی چشمها به او امید دارند و از بدیها و فتنهها دور است.
هوش مصنوعی: اگرچه آسمان (چرخ) در این حرکت هدفی ندارد، اما تمام این خدمت و تلاش به خاطر محمد بن نصر احمد است.
هوش مصنوعی: مقصود از این بیت این است که فرزانهای وجود دارد که نشیمنگاه و مامن او است، و او انسانی آزاد و شایسته جایگاه و مقام بالاست.
هوش مصنوعی: با بخشش و سخاوت او، ابرها بر سرزمینها میبارند و با تندتری و سرعت فکر و ذهن او، ابرها بر جا میمانند.
هوش مصنوعی: عزم و ارادهٔ او باعث میشود که تقدیر و سرنوشت شکست بخورد، و با تدبیر او، نور خورشید نیز به تاریکی گرایش پیدا کرده است.
هوش مصنوعی: سخن در نهایت، بهنوعی مانند حروف ابجد و حساب است، به طوری که صداقت و راستگویی از آغازین حروف این حساب شروع میشود. به عبارت دیگر، حقیقت همیشه در آغاز و در پایان کلام وجود دارد.
هوش مصنوعی: ملک به خاطر تلاش و دقت تو در برنامهریزی و آمادهسازی به خوبی سامان یافته و کار فرمانروایی و حکومت به راحتی انجام میشود.
هوش مصنوعی: ای سروری که تدبیر و دوراندیشی تو باعث استحکام و قدرت پادشاهیات میشود و در مقابل مشکلات و حوادث مانع مؤثری است.
هوش مصنوعی: وجود تو هر لحظه به تازگی در دنیا نمایانگر یک رسم نیکو است که جهان را همیشه نو و تازه نگه میدارد.
هوش مصنوعی: وقتی دست تو به نوشتن گشوده میشود، یعنی تو توانایی نوشتن را پیدا میکنی، عطارد (سیاره مرکوری) که به سبب خجالت تو در نوشتن نمیتواند آزادانه حرکت کند و در بند است.
هوش مصنوعی: تو اصل و بنیاد این جهان هستی و به گونهای که عدد یک اصلی است، هیچ عدد دیگری نمیتواند با آن برابری کند.
هوش مصنوعی: چشم نیاز من به کف دست تو به قدری است که گویی چشم افعی به سنگ قیمتی زمرد است.
هوش مصنوعی: دشمن تو تا زمانی که به فرق تو برسد، به باعث زمانه، همچنان در مقام پایینتری است و تو از آنچه که ستاره «فرقد» (ستارهای در صورت فلکی که از آن به قدرت و بزرگی یاد میشود) نشان میدهد، بالاتر هستی.
هوش مصنوعی: زمانه و سرنوشت چنان بر تو تسلط یافتهاند که مانند یک اسب زینکرده، آسمان و ستارهها برای تو به مثابه نعل و افسار شدهاند.
هوش مصنوعی: شکل گنبد آسمان و جسم خورشید مانند سپر سیارهها و زرهٔ آهنین است.
هوش مصنوعی: آسمان و زمانه به طور مخفی تحت تاثیر تیغ تو قرار دارد تا اینکه فلک همچون شمشیر زبده و برندهای شود.
هوش مصنوعی: چشمزخم از تو به دور باشد، چرا که در زمانهٔ تو، چشم بلا و آشوبهای روزگار وجود دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
پور سپاهدار خراسان، محمدست
فرخنده بخت و فرخ روی و مویدست
آزاد طبع و پاک نهاد و ممجدست
نیکو خصال و نیکخویست و موحدست
شاها بدان خدای که بر دست قدرتش
هفت آسمان چو مهره به دست مشعبدست
فرماندهی که در خم چوگان حکم اوست
این گویهای زر که بدین سبز گنبدست
کین بنده تا ز خدمت بزم تو دور ماند
[...]
برتافتست بخت مرا روزگار دست
زانم نمی رسد بسر زلف یار دست
سر بر نیاورد فلک از دست دست من
با یار اگر شبی کنم اندر کنار دست
آرم برون زهر شکنش صد هزار دل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.