ای نهان گشته در بزرگی خویش
وز بزرگی ز آسمان شده بیش
آفتاب این چنین بود که تویی
آشکار و نهان ز تابش خویش
تو ز اندیشه آن سویی و جهان
همه زین سوی عقل دوراندیش
باد بر سدهٔ تو هم نرسد
باد فکرت نه باد خاک پریش
وهم را بین که طیره برگشتست
پر بیفکنده پای ز ابله ریش
ای توانگر ز تو بسیط زمین
وز نظیر تو آسمان درویش
بیتو رفتست ورنه در زنبور
در پی نوش کی نشستنی نیش
لطف ار پای درنهد به میان
گرگ را آشتی دهد با میش
آسمان گر سلاح بربندد
تیر تدبیر تو نهد در کیش
ماهتاب از مزاج برگدد
گر به حلق تو بر بمالد خیش
ور کند چوب آستان تو حکم
شحنهٔ چوبها شود آدیش
جان نو دادهای جهانی را
فرق ناکرده اهل مذهب و کیش
این نه خلقست نور خورشیدست
که به بیگانه آن رسد چو به خویش
شاد باش ای به معجزات کرم
مریمی از هزار عیسی بیش
تا نگویی که شعر مختصرست
مختصر نیست چون تویی معنیش
بخدای ار کس این قوافی را
به سخن برنشاندی به سریش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیدهٔ کوتاه در ستایش صفوةالدین مریم خاتون است. انوری بزرگی ممدوح را برتر از آسمان و دور از دسترس اندیشه و وهم میداند و لطف او را چنان میشمارد که گرگ را با میش آشتی میدهد و طبع مهتاب و آتش را دگرگون میکند. بخشش او را به نور خورشید مانند میکند که به خویش و بیگانه و پیروان همهٔ دینها یکسان میرسد. در پایان با بازی با نام «مریم» او را برتر از هزار عیسی میخواند و کوتاهی شعر و دشواری قافیهٔ آن را توجیه میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که در بزرگی خود پنهان شدهای و از شدت بزرگی از آسمان هم برتر شدهای.
هوش مصنوعی: خورشید هم مانند توست: از شدت درخشش خود هم آشکار است و هم پنهان، یعنی از فرط روشنی نمیتوان در او نگریست.
هوش مصنوعی: تو فراتر از اندیشهای و همهٔ جهان، حتی عقل دوراندیش، در این سوی مرز اندیشه مانده است.
هوش مصنوعی: حتی باد هم به آستان تو نمیرسد؛ مقصود باد اندیشه است، نه بادی که خاک را پراکنده میکند.
هوش مصنوعی: ببین که وهم و خیال چگونه شرمنده و سرگشته بازگشته است؛ پرهایش ریخته و پایش از تاول زخمی شده، یعنی به مقام تو نرسیده است.
هوش مصنوعی: گسترهٔ زمین از بخشش تو توانگر شده و آسمان از داشتن همانندی برای تو تهیدست است.
هوش مصنوعی: بدی در جهان در نبودِ تو پدید آمده است؛ وگرنه اگر تو بودی، در وجود زنبور نیش در کنار نوش جای نمیگرفت.
هوش مصنوعی: اگر لطف تو میانجی شود، گرگ را با میش آشتی میدهد.
هوش مصنوعی: اگر آسمان بخواهد سلاح بر کمر ببندد، تیر تدبیر تو را در ترکش خود میگذارد.
هوش مصنوعی: مهتاب که به گمان قدما کتان را میپوساند، اگر کتان را به گلوی تو بمالد، این خاصیت زیانآور را از دست میدهد و طبعش دگرگون میشود.
هوش مصنوعی: اگر چوبِ آستان تو فرمان براند، آتش به جای سوزاندن چوب، نگهبان و پاسدار چوبها میشود.
هوش مصنوعی: به جهانی جان تازه بخشیدهای و میان پیروان دینها و آیینهای گوناگون فرقی ننهادهای.
هوش مصنوعی: این رفتار تنها خوی نیک نیست، بلکه مانند نور خورشید است که به بیگانه همانگونه میرسد که به خویشاوند.
هوش مصنوعی: شاد باش ای کسی که با معجزههای بخشندگی، مریمی هستی که از هزار عیسی برتری.
هوش مصنوعی: مگو که این شعر کوتاه است؛ شعری که معنایش تو باشی کوتاه نیست.
هوش مصنوعی: به خدا سوگند که اگر کسی میتوانست این قافیههای دشوار را حتی با سریش در سخن بنشاند، باز هم چنین نمیشد؛ یعنی کس دیگری از عهدهٔ این قافیهها برنمیآید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کاروان شهید رفت از پیش
وآن ما رفته گیر و میاندیش
از شمار دو چشم یک تن کم
وز شمار خرد هزاران بیش
توشهٔ جان خویش ازو بربای
[...]
که بود جاهش از دگر کس بیش
داردش شه عزیز و خاصه خویش
کوش تا آن نفسکه آید پیش
نشود از تو فوت ای درویش
دوش در ره نگارم آمد پیش
آن به خوبی ز ماه گردون بیش
گشته از روی و زلف خونخوارش
خاک گلرنگ و باد مشک پریش
چون مرا دید ساعتی از دور
[...]
تا سلیمان ز نقش خاتم خویش
مُهر من بر چه صورت آرد پیش؟
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.