خسروا، بر بساط همت توست
قدم طبع آسمان سایم
چون وطن بر ستانه ی تو کنم
سر چرخ برین سزد جایم
شکر یزدان که عقد مدحت توست
گوهر نظم عالم آرایم
پهن بگشای چشم و نغز ببین
تا کیم، من، چکار را شایم
از تو در سایه ی هما آمد
طوطی خاطر شکر خایم
فلکم، بی گزاف میرانم
عالمم، نی بهر زه می لایم
تو بهاری و من چمن، چه شود
گر مقرر کنی سر و پایم
چونکه شایسته خزانه توست
هر گهر کا ز ضمیر می زایم
بتو، از جنس اصطناع صداع
آنچه بنمودنی است بنمایم
با سخای تو، دی همی گفتم
که چه تقدیر میکند رایم
آنکه دفع خزان بارد را
در حریم لباچه ئی آیم
گفت سهل است من به نیمچه ئی
رتبت و جاه تو بیفزایم
گفتمش در مصاف دشمن و دوست
چون علم نیمه ئی بیارایم
نیمه را، نیمگان فرود آیند
من تمامم تمام فرمایم
باغبان بهشت مدح تو باد
وهم چالاک سحر پیمایم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه درخواستی ظریف از پادشاه برای گرفتن جامه است. شاعر نخست پادشاه را میستاید و از ارزش طبع و شعر خود سخن میگوید. سپس در گفتوگویی خیالی با بخشندگی ممدوح، برای سرمای پاییز قبایی میخواهد. وقتی بخشندگی به او نیمتنهای وعده میدهد، با بازی میان «نیمه» و «تمام» پاسخ میدهد که نیمه سزاوار نیمهمردان است و او که کامل است، جامهٔ کامل میخواهد.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، طبع بلندپرواز من که به آسمان میساید، پا بر فرش همت و بزرگواری تو گذاشته است؛ یعنی بلندی طبعم از پناه همت توست.
هوش مصنوعی: هرگاه بر آستانهٔ تو جای بگیرم، سزاوار است که جایگاهم بالای آسمان برین باشد.
هوش مصنوعی: خدا را شکر که گوهرهای شعر جهانآرای من در رشتهٔ ستایش تو به نظم کشیده شده است.
هوش مصنوعی: چشمت را خوب باز کن و با دقت بنگر که من کیستم و شایستهٔ چه کاری هستم.
هوش مصنوعی: به لطف تو، طوطی شیرینسخن خاطر من زیر سایهٔ هما، یعنی در سایهٔ بخت و اقبال، قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: من مانند آسمانم و بیهوده و بیحساب سخن نمیرانم؛ مانند جهانی از دانشم و یاوه نمیگویم.
هوش مصنوعی: تو مانند بهاری و من مانند چمن؛ چه میشود اگر سر تا پای مرا بپوشانی و ساز و برگم را فراهم کنی، همچنانکه بهار چمن را میآراید؟
هوش مصنوعی: زیرا هر گوهر سخنی که از ضمیر من زاده میشود، شایستهٔ خزانهٔ توست.
هوش مصنوعی: پس با درخواست لطف و بخشش، تو را اندکی به زحمت میاندازم و آنچه را باید گفت، آشکار میکنم.
هوش مصنوعی: دیروز با بخشندگی تو گفتوگو میکردم و میگفتم که اندیشهام چنین چارهای سنجیده است:
هوش مصنوعی: که برای دفع سرمای پاییز، در پناه یک جامهٔ گرم یا قبا درآیم.
هوش مصنوعی: بخشندگی تو گفت: این کار آسان است؛ من با یک نیمتنه مقام و جاه تو را بالا میبرم.
هوش مصنوعی: به او گفتم: در میدان دشمن و دوست، چگونه میتوانم مانند پرچم خود را با نیمهای بیارایم؟
هوش مصنوعی: جامهٔ نیمه شایستهٔ آدمهای نیمهکاره است؛ من کامل هستم، پس جامهٔ کامل بفرما.
هوش مصنوعی: آرزومندم که اندیشهٔ چابک و جادوسخن من همواره باغبان بهشتِ ستایش تو باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای دگرگون شده به تو رایم
برگذشت از نهم فلک وایم
بسر آیم به سوی تربت تو
زین سبب رشک می برد پایم
جز روان تو کی بود جفتم
[...]
هست واجب وجود او دائم
زآنکه باشد به ذات خود قائم
خسروا! بر بساط خدمت تست
قدم طبع آسمان سایم
چون وطن بر ستانه تو کنم
سر چرخ برین سزد جایم
شکر یزدان که عقد مدحت تست
[...]
من چو رسام رشته پیمایم
از سر رشته نگذرد پایم
تا من اندر سماع عشق آیم
مجلس عاشقان بیارایم
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.