هژیر و نغز و خوش ای باد نوبهار بوز
که دیرگاه براه تو مانده دختر رز
پرند سبز بگلبن بپوش تا ما نیز
ز یادگار خزان برکنیم جامه خز
بیا که رایت کیخسرو بهار رسید
گذشت نوبت افراسیاب و گرسیوز
بشد سپاه زمستان ز جیش فروردین
چنانکه باز نگردد چو قارظان عنز
اگر نه شاعر فحل است عندلیب چرا
گهی به تعمیه خواند سرود و گه به لغز
وگرنه راوی اشعار شد تذرو چرا
نشید اعشی خواند همی ببحر رجز
هما ببارد مشک تتار و نافه چین
شجر بپوشد هندی حریر و رومی بز
ز فرط لطف تو گوئی نوشته بر رخ باغ
ز فضل میر جهاندار نکته موجز
بلند مرتبه میری که عهد او ستوار
بزرگوار وزیری که وعد او منجز
چنو نیارد توقیع نامه بن یحیی
چنو نتاند تلفیق چامه بن معتز
بنانش مرغی شیرین زبان و شکر نوش
سنانش ماری ضیغم شکار و ثعبان گز
یکی ز دشنه چنگیز برکشد چنگال
یکی ز دوده پرویز آورد پروز
سحر شنیدم گیتی سرود با یکتن
ز حاسدان در این خدایگان اعز
حجاب شکرش کشتی گمان زشت مبر
حساب فضلش کردی خیال خام مپز
کسی نیارد اندود آفتاب بگل
کسی نتابد پیمود ماهتاب بگز
خدایگانا بر عکس این حدیث شریف
که من طمع هوذل و من قنع هوعز
طمع بفضل تو عز است و ترک آن ذلت
و دوح فضلک فی روضة الندی یهتز
ولی من ایچ نخواهم ز حضرت تو جز آنک
جهان محیطی باشد تو اندر او مرکز
ستاره هم بتو سازد مطاوعت هم بر
زمانه هم بتو جوید مفاخرت هم از
بر نصایح تو پند نامه لقمان
بود چه پیش نبی لوح ابجد و هوز
گل مصفا از روی چون بهار ببوی
می گوارا از لعل چون عقیق بمز
مخالف تو بزندان غم چو بوتیمار
عدوت میرد همچون به پیله دودالقز
برات پردگیان معاندان ترا
نوشته اند بزخم عمود بن القز
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از آمدن بهار و زیباییهای آن میگوید. او به نوید یک فصل تازه و پرراز و رمز پرداخته و تأکید میکند که زمان آن رسیده تا از خزان و زوال فاصله بگیریم. او به ظرافتهای بهار، سرسبزی و گلهای تازه اشاره میکند و نشان میدهد که چگونه تغییرات فصل و زیبایی طبیعت، انسان را از غم و اندوه دور میکند.
شاعر همچنین به فضل و بزرگواری پادشاهی اشاره دارد که عهدش پایدار و وعدههایش معتبر است، و او را برتر از دیگران میداند. او در نهایت تمایل خود را برای داشتن در کنار این خوبان و عظمت و فضیلت آنان ابراز میکند و میخواهد که جهان جایی باشد که در آن پادشاه به مرکزیت عشق و محبت قرار بگیرد.
هوش مصنوعی: ای باد بهاری، با نغز و خوشیات بوز، که مدت زیادی است دختر گل سرخ بر سر راه تو مانده است.
هوش مصنوعی: پرند، سبز بپوش و به گلهای درختان برو، تا ما هم از یادگارهای پاییز، لباسهای خز برکنیم و به تازگی و بهار بپردازیم.
هوش مصنوعی: بیا که دوران حکومت کیخسرو آغاز شده و زمان افراسیاب و گرسیوز به پایان رسیده است.
هوش مصنوعی: سپاه زمستان به پایان رسید و بهار فروردین آمد، بهگونهای که زمستان دیگر نمیتواند بازگردد، مانند پرندهای که دیگر به لانهاش برنمیگردد.
هوش مصنوعی: اگر این شاعر بزرگ و توانا نیست، پس چرا گاهی با ملودی زیبا و گاهی با نغمهای نرم و لطیف آواز میخواند؟
هوش مصنوعی: اگر کسی روایتی از اشعار به میان میآورد، پس چرا نباید مانند شاعری نامدار و بزرگ به خواندن اشعار بپردازد، همانطور که اعشی در دریا یا میدان رجز خوانده است؟
هوش مصنوعی: پرندهای به نام هما باران خوشبو و عطرآلودی به زمین میبارد و درختان با پارچهای نرم و زیبا پوشیده میشوند که نمادی از زیبایی هند و روم است.
هوش مصنوعی: از شدت محبت و مهربانی تو گویا بر چهره باغ نوشته شده است که دست لطف و بزرگواری جهاندار بر آن سایه افکنده است.
هوش مصنوعی: شخصی با مقام و شخصیت والایی را توصیف میکند که وعدههایش همیشه محقق میشود و به تعهداتش پایبند است. او به عنوان یک مقام بزرگ و معتبر شناخته میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به تفاوتی اشاره دارد که در تواناییهای افراد وجود دارد. به این معنا که برخی افراد نمیتوانند یک کار خاص را انجام دهند یا به یک نتیجهای برسند، همانطور که برخی دیگر نمیتوانند بهدرستی ارتباط یا ترکیبی از مسئلهای ایجاد کنند. به عبارت دیگر، هر کس در کار خود تواناییها و محدودیتهایی دارد که قابل تغییر نیست.
هوش مصنوعی: دست او مانند پرندهای است که با زبانی شیرین صحبت میکند و لبهایش مانند عسل شیرین است. اما زهر او همچون ماری است که شکار را در کمین دارد و خطرناکی خاصی دارد.
هوش مصنوعی: در این بیت، به دو نوع برخورد و تاثیرات متفاوت اشاره شده است. یکی از طرف دشمنی مانند چنگیز، با شدت و خشونت حمله میکند و دیگری از طرف شخصی مانند پرویز که در اثر دود و آتش به پیروزی و موفقیت میرسد. به طور کلی، این بیان نشاندهنده تفاوت در روشها و نتایج رفتارهای مختلف در مواجهه با چالشهاست.
هوش مصنوعی: در صبح زود، صدای جهان را شنیدم که با یک نفر از حسودان، درباره این بزرگانی که مقام والایی دارند، صحبت میکند.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته میشود که حجاب و پردههایی که بر وجود ما وجود دارد، نباید ما را از شکرگزاری بر نعمتهای خداوند غافل کند. همچنین نباید به خاطر تصورات اشتباه، به قضاوت نادرستی درباره لطف و احسان او بپردازیم و نیازی نیست که با تصورات نادرست خود، از واقعیت خدای بزرگ دور شویم.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند زیباییهای آفتاب را بر روی گلها بپوشاند و هیچکس هم نمیتواند تأثیر نور ماه را بر روی گلها نادیده بگیرد.
هوش مصنوعی: خدایا، بر خلاف این گفتهی بزرگ که میگوید کسی که امید به چیزهای ناچیز دارد، در واقع ذلیل است و کسی که راضی و قانع باشد، در واقع عزیز و رفیع است.
هوش مصنوعی: امید به رحمت و بخشش تو موجب افتخار است و ترک این امید باعث خواری و ذلت میشود. همچنین، گلهای نعمتهای تو در باغ بخشش به لطف و زیبایی میلرزند.
هوش مصنوعی: اما من از تو چیزی نمیخواهم جز اینکه جهان اطرافم را سرشار از وجود تو ببینم و تو در این جهان، محور و مرکز همه چیز باشی.
هوش مصنوعی: حتی ستارهها هم به تو احترام میگذارند و زمانه به تو روی میآورد و در میان دیگران به تو افتخار میکند.
هوش مصنوعی: نصیحتهای تو مانند پندهای لقمان ارزشمند است، زیرا در برابر نبی، همانند لوحی از الفبای آموختنیهاست.
هوش مصنوعی: گل زیبا و خوشبو، در فصل بهار، عطر می دلانگیز خود را مانند جواهری قرمز و درخشان منتشر میکند.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به احساس غم و اندوه ناشی از دوری یا مخالفت شخصی اشاره میکند. او به این تعبیر میپردازد که مانند بوتیمار (یک نوع جانور) در زنجیر غم گرفتار است و دشمنش نیز به سرنوشتی شبیه پیلهای که در آن دودی برای بهبود او وجود ندارد، دچار خواهد شد. در کل، این ابیات به جدایی، درد، و سرنوشت حاکم بر روابط انسانی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: برات، کسانی که دشمن تو هستند، نام تو را به عنوان نشانهای از شکست و آسیب در نوشتههای خود آوردهاند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گهی ز میغ زند بر مه دو هفته رقم
گهی ز مشگ کند بر گل شکفته طراز
ز دور چرخ فرو ایستاده چنبر چرخ
شبم چو چنبر بسته در آخرش آغاز
سنای مکی یا آلوی بخارائی
چو سوزنی بخود بر جغد قلاقلوز
زمانه فایض درد است و ناشر اندوه
سپهر معطی رنج است و مولع آز
ز ره ملغز چو پرسم تو را به رسم لغز
به رغم واعظ پرگوی نکته ای موجز
چه نقطه است که از کثرت شئون پر ساخت
همه دوایر کون از محیط تا مرکز
طریق عام بود پختن خیال دویی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.