شمارهٔ ۲ - در نکوهش سپاهیان روس تزاری هنگام توپ بستن بگنبد امام هشتم فرماید
خراب کردند این قوم ملک ایران را
به باد دادند آیین و دین و ایمان را
کجا رسد به مراد آنکه باز گردانید
ز کعبه روی و بدل پشت کرد قرآن را
در صفا چو زنی راه راست چون پرسی
ز مردمی که ندانند راه یزدان را
رسول گفت که گر بوذر آگهی یابد
ز راز سلمان خواهد بکشت سلمان را
شنیدم این و شگفتم که ناشنوده رموز
چرا به عمد مسلمان کشد مسلمان را
نمک حرامی آن شوخ چشم بی مزه بین
که بشکند به نمک خوارگی نمکدان را
وهل نجازی الاالکفور در فرقان
بخوان و منشاء هر بدشمار کفران را
کفور اگر نبدی کافری نبد زین است
که اهل کفران دورند عفو و غفران را
نه آدمی است کسی کو بسان گرگ و پلنگ
بخون بی گنهان تیز کرده دندان را
مخوانش انسان کو خوی جانور دارد
که حق ز انس جدا کرده نام انسان را
چرا به شیطان لعنت کند کسیکه به عمد
نهفته در بن هر مو هزار شیطان را
به تیغ قهر بریدند عقد صحبت را
بسنگ غدر شکستند عهد و پیمان را
به پیش خصم نهادند خوان نعمت و ناز
بجای باده کشیدند خون اخوان را
بسوخت دامن پیراهن آستین قبای
ز بس بر آتش عدوان زدند دامان را
کجاست عاقله دور مهر و مه که کند
به تازیانه ادب آفتاب و کیوان را
کجاست فاتحه خیر و مکرمت که دهد
خورش ز مائده فضل آل عمران را
کجاست مهدی صاحب زمان که میلادش
ربیع اول کرده است ماه شعبان را
ایا شهی که بدست تو بر نهاده خدای
ز عدل و داد فرستون ز قسط میزان را
ز زیت دوده هاشم جمال افزوده
چراغ قیصر و قندیل کاخ ساسان را
خر مسیح لگد زن شده است و از مستی
فسار کنده و بگسسته بند پالان را
فرار کرده ز اصطبل و جسته در بن باغ
بسوده سبزه و فرسوده شاخ بستان را
به نعلبندت گو تا کند لواشه حمار
به کفشگر گو بر فرق سگ زن انبانرا
در این مفازه زمانی رها کن از کف خویش
زمام آن شتر صعب کوه کوهان را
ببین ز صاعقه توپ و دود فتنه خصم
خراب و تیره رواق شه خراسان را
ببین ز زلزله کفر منهدم ارکان
عمارتی که ستونست چار ارکان را
بجای مسجد و منبر کنشت و میکده بین
بجای قاضی و مفتی کشیش و مطران را
موالیان تو آنگونه در مضیقستند
که از عنان بگلستان خرند زندان را
اگر ستاره شود ابر و آسمان دریا
خموش کی کند این کوه آتش افشان را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در نکوهش سپاهیان روس تزاری سروده شده که گنبد و حرم امام رضا را به توپ بستند. شاعر نخست آنان را ناسپاس، نمکنشناس و درندهخوی میخواند و پیمانشکنی و خونریزیشان را سرزنش میکند. سپس به امام زمان و امام رضا روی میآورد، سپاه مسیحی را به خرِ افسارگسیختهای مانند میکند که باغ را لگدمال کرده، و از امام میخواهد ویرانی حرم، چیرگی کشیش بر مسجد و تنگنای پیروانش را ببیند. در پایان میگوید آتش این اندوه با هیچ آبی خاموش نمیشود.
هوش مصنوعی: این قوم (سپاهیان روس) کشور ایران را ویران کردند و آیین و دین و ایمان مردم را بر باد دادند.
هوش مصنوعی: کسی که از کعبه روی برگرداند و به قرآن پشت کند، چگونه به آرزوی خود میرسد؟
هوش مصنوعی: اگر در پی پاکی و صفا هستی، چرا راه راست را از مردمی میپرسی که خود راه خدا را نمیشناسند؟
هوش مصنوعی: اشاره به حدیثی است که پیامبر فرمود اگر ابوذر از راز درونی سلمان آگاه شود، او را خواهد کشت.
هوش مصنوعی: این را شنیدم و در شگفت ماندم که کسی بیآنکه رازی شنیده باشد، چرا عمداً مسلمانی را بکشد؛ یعنی این کشتار هیچ بهانهای ندارد.
هوش مصنوعی: نمکنشناسی آن گستاخِ بیآزرم را ببین که نمک خورده و نمکدان را میشکند.
هوش مصنوعی: آیهٔ «و آیا جز ناسپاس را کیفر میدهیم» را در قرآن بخوان و ناسپاسی را سرچشمهٔ هر بدی بشمار.
هوش مصنوعی: اگر ناسپاسی نبود کفری هم نبود؛ از همین رو ناسپاسان از بخشش و آمرزش دورند.
هوش مصنوعی: کسی که مانند گرگ و پلنگ برای خون بیگناهان دندان تیز کرده، آدمی نیست.
هوش مصنوعی: کسی را که خوی جانوران دارد انسان مخوان، زیرا خداوند نام انسان را از «انس» یعنی مهر و الفت گرفته است.
هوش مصنوعی: کسی که عمداً در زیر هر موی خود هزار شیطان پنهان کرده، چرا شیطان را لعنت میکند؟
هوش مصنوعی: با شمشیر خشم رشتهٔ دوستی را بریدند و با سنگ نیرنگ عهد و پیمان را شکستند.
هوش مصنوعی: سفرهٔ نعمت و ناز را پیش دشمن گستردند و به جای شراب، خون برادران را نوشیدند.
هوش مصنوعی: چنان دامن بر آتش ستم و دشمنی زدند که دامن پیراهن و آستین قبایشان سوخت؛ یعنی آتش فتنه را آنقدر دامن زدند که خود نیز در آن سوختند.
هوش مصنوعی: کجاست آن خرد فرمانروای گردش ماه و خورشید که خورشید و کیوان را با تازیانه ادب کند؟ (خطاب به امام و طلب داد از اوست.)
هوش مصنوعی: کجاست آغازگر نیکی و بزرگواری که از سفرهٔ فضل خود به خاندان عمران روزی میدهد؟ (اشاره به روزی آسمانی مریم.)
هوش مصنوعی: کجاست مهدی صاحبالزمان که زادروزش ماه شعبان را به بهاری شادمان مانند ربیعالاول بدل کرده است؟
هوش مصنوعی: ای شاهی که خداوند ترازوی عدل و داد را در دست تو نهاده است.
هوش مصنوعی: از روغن چراغ خاندان هاشم، چراغ قیصر روم و قندیل کاخ ساسانیان روشنی و زیبایی بیشتر گرفته است؛ یعنی نور خاندان پیامبر بر جهان پرتو افکنده است.
هوش مصنوعی: خرِ مسیح (کنایهٔ ریشخندآمیز از سپاه مسیحی روس) لگدپران شده و از مستی افسار گسسته و بند پالانش را پاره کرده است.
هوش مصنوعی: از آخور گریخته و به میان باغ جسته و سبزه را لگدمال کرده و شاخههای بوستان را شکسته است.
هوش مصنوعی: به نعلبندت بگو بر پوزهٔ این خر لواشه بزند و به کفشگر بگو با انبان بر سر این سگ بکوبد؛ یعنی این دشمن گستاخ را مهار و تنبیه کن.
هوش مصنوعی: در این بیابان، اندکی مهار آن شتر سرکش کوهکوهان را از دستت رها کن؛ یعنی خشم و قدرت خود را بر دشمن رها کن.
هوش مصنوعی: ببین که از صاعقهٔ توپ و دود فتنهٔ دشمن، رواق حرم شاه خراسان (امام رضا) ویران و سیاه شده است.
هوش مصنوعی: ببین که از زلزلهٔ کفر، پایههای بنایی فروریخته که خود ستون و پشتوانهٔ چهار رکن جهان است.
هوش مصنوعی: به جای مسجد و منبر، کنشت و میخانه را ببین و به جای قاضی و مفتی، کشیش و اسقف را.
هوش مصنوعی: دوستداران و پیروان تو چنان در تنگنا افتادهاند که زندان را به جای گلستان به جان میخرند.
هوش مصنوعی: حتی اگر ستارگان ابر شوند و آسمان دریا گردد، کی میتواند این کوه آتشفشان (آتش اندوه و فتنه) را خاموش کند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به نام نیک تو خواجه فریفته نشوم
که نام نیک تو دام است و زرق مر نان را
کسی که دام کند نام نیک از پی نان
یقین بدان تو که دام است نانْش مر جان را
به ابر پنهان کرد آفتاب تابان را
به سبزه بنهفت آن لالهبرگ خندان را
به سوی هر دو مهاش بر دو شاخ ریحان بود
به شاخ مورد بپیوست شاخ ریحان را
بتی که خستهدلان را به بوسه درمان است
[...]
سلام کن ز من ای باد مر خراسان را
مر اهل فضل و خرد را نه عام نادان را
خبر بیاور ازیشان به من چو داده بُوی
ز حال من به حقیقت خبر مر ایشان را
بگویشان که جهان سرو من چو چنبر کرد
[...]
شریف خاطر مسعود سعد سلمان را
مسخرست سخن چون پری سلیمان را
نسیج وحده که نو حُلّهای دهد هر روز
زکارگاه سخن بارگاه سلطان را
ز شادی ادب و عقل او به دار سلام
[...]
لب تو طعنه زند گوهر بدخشان را
رخ تو طیره کند اختر درفشان را
به بوسه لب تو تهنیت کنم دل را
به دیدن رخ تو تربیت دهم جان را
به جان تو که پرستیدن تو کیش من است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.