از غیرت رکابت از دیده خون روان است
اما چه می توان کرد پای تو در میان است!
سر جوش نوبهارست روی شکفته تو
رنگ شکسته من ته جرعه خزان است
از شکوه، عاشقان را در خاک و خون کشد عشق
گردد دلیل صیاد زخمی که خونچکان است
از حرف راست گردد پر خون دهن چو سوفار
دایم ز تیر شیون در خانه کمان است
بلبل ز ساده لوحی در آشیان طرازی است
در گلشنی که خاکش با باد همعنان است
ما می زنیم از جهل هر دم به دامنی دست
هر چند روزی ما در دست آسمان است
گوری است پر ز مرده صائب قلمرو خاک
گردون پر ستاره یک چشم خونفشان است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با رشک عاشق به رکاب معشوق و مقایسهٔ چهرهٔ بهاری او با رنگ خزانی عاشق آغاز میشود. سپس صائب با تمثیلهایی چون صید زخمی، تیر و کمان و بلبلِ آشیانساز، زیان شکایت و راستگویی و سادهدلیِ دل بستن به جهان ناپایدار را نشان میدهد. در پایان، دست نیاز بردن به خلق را نکوهش میکند و جهان را گوری پر از مرده میبیند که آسمانِ پرستاره بر آن خون میگرید.
هوش مصنوعی: از رشکی که به رکاب تو میبرم (که پای تو را در بر دارد) از چشمم خون جاری است؛ اما چارهای نیست، چون پای تو در میان است و نمیتوان به آن اعتراض کرد. «پای کسی در میان بودن» ایهام دارد: هم پای معشوق در رکاب است و هم پای حرمت او در کار است.
هوش مصنوعی: چهرهٔ شاداب و شکفتهٔ تو اوج و جوشش بهار است، و رنگ پریده و شکستهٔ من تهماندهٔ جرعهٔ پاییز است.
هوش مصنوعی: عشق عاشقانی را که شکایت و ناله میکنند به خاک و خون میکشد؛ همانطور که صیدِ زخمی که خونش میچکد، با ردّ خونش صیاد را به سوی خود راهنمایی میکند. یعنی شکایت، عاشق را رسوا و گرفتار میکند.
هوش مصنوعی: از گفتن سخن راست، دهان مانند سوفار تیر پر از خون میشود؛ چنانکه خانهٔ کمان همیشه از تیرِ راست در شیون و ناله است. یعنی راستگویی رنج و گرفتاری به بار میآورد.
هوش مصنوعی: بلبل از سادهدلی در گلزاری آشیانه میآراید که خاکش همراه باد میرود و هیچ ثباتی ندارد؛ کنایه از دل بستن به دنیای ناپایدار.
هوش مصنوعی: ما از نادانی هر لحظه به دامن کسی دست نیاز دراز میکنیم، در حالی که روزی ما در دست آسمان (تقدیر) است و از دیگران کاری برنمیآید.
هوش مصنوعی: صائب، سراسر قلمرو خاک گوری است پر از مردگان، و آسمانِ پرستاره چشمی است که بر آن اشک خونین میافشاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا چشم برندوزی از هرچه در جهان است
در چشم دل نیاید چیزی که مغز جان است
در عشق درد خود را هرگز کران نبینی
زیرا که عشق جانان دریای بیکران است
تا چند جویی آخر از جان نشان جانان
[...]
جانم فدای جانان گر میل او به جان است
فرمان دلپذیرش بر جان ما روان است
در پای سرو قدش افتادهام به خواری
من خاک آستانت، رویم به آستان است
از دل سوی زبانم، آتش زند زبانه
[...]
هر قطرهای از این بحر دریای بیکران است
در چشم ما نظر کن بنگر که عین آن است
هر آینه که بینی تمثال او نماید
آئینه این چنین بود تمثال آن چنان است
زنده دلان عالم دارند حیاتی از وی
[...]
از غیرت رکابت از دیده خون روان است
اما چه می توان کرد پای تو در میان است!
پاس ادب فکنده است بر صدر جای ما را
هر چند سجده ما بیرون آستان است
در پله ترقی است مشرب چو عالی افتاد
[...]
گفتم که روی خوبت از من چرا نهان است
گفتا تو خود حجابی ورنه رخم عیان است
گفتم که از که پرسم جانا نشان کویت
گفتا نشان چه پرسی آن کوی بی نشان است
گفتم مرا غم تو خوشتر ز شادمانی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.