همین نجابت ذاتی است آنچه محترم است
بزرگیی که بود عارضی کم از ورم است
رخ تو از خط مشکین رقم خطر دارد
سیاه زود شود صفحه ای که خوش قلم است
بط شراب که زاهد به خون او تشنه است
به چشم باده پرستان کبوتر حرم است
ز پشت دادن ما خصم گو دلیر مشو
که تیغ عجز دل از دست دادگان دو دم است
ز رطلهای گران است پشت من بر کوه
ز محتسب کند اندیشه سنگ هر که کم است
هر آن که از سیهی می کند سفیدی فرق
دلش دو نیم درین روزگار چون قلم است
دلیل ایمنی ملک نیستی صائب
همین بس است که روی وجود در عدم است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل تکبیتهایی با مضمونهای جداگانه است. شاعر بزرگیِ ذاتی را بر بزرگیِ عاریتی برتری میدهد، از آسیبپذیریِ زیبایی در برابر خط سخن میگوید و زاهد و محتسب را با تکیه بر شراب ریشخند میکند. همچنین هشدار میدهد که درماندگان را نباید دستکم گرفت و از رنجِ اهلِ تمیز در روزگار شکایت میکند. در پایان، نیستی را پناهگاهی امن میداند که همهٔ هستی رو به سوی آن دارد.
هوش مصنوعی: تنها اصالت و نجابتِ ذاتی است که ارجمند است. بزرگیِ عاریتی و بیرونی از آماس هم کمتر است؛ زیرا آماس نیز تن را بزرگ نشان میدهد، اما این بزرگی بیماری است، نه بزرگیِ راستین.
هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبای تو از رستنِ خطِ سیاهِ موی صورت در خطر است. صفحهای که خطِ خوش بر آن نوشته شده زود سیاه میشود؛ یعنی رخسارِ زیبا زودتر خط میآورد و طراوتش را از دست میدهد.
هوش مصنوعی: صراحیِ شراب که به شکل مرغابی است و زاهد تشنهٔ ریختنِ خونِ آن (یعنی شکستن و ریختنِ شرابش) است، در چشم بادهپرستان مانند کبوترِ حرم مقدس است و آزردنش روا نیست.
هوش مصنوعی: ای دشمن، از اینکه ما پشت کرده و عقب نشستهایم گستاخ مشو. شمشیرِ ناتوانیِ دلباختگان و درماندگان دولبه است؛ یعنی انسانِ درمانده بسیار خطرناک است.
هوش مصنوعی: به پشتوانهٔ جامهای گرانِ شراب، پشتم به کوه گرم و استوار است. هر که سنگ (وزنه و نیز وقار و پشتوانه) کم دارد از محتسب میترسد. محتسب ترازوها و وزنهها را وارسی میکرد و کمفروش از او بیم داشت.
هوش مصنوعی: در این روزگار، هر که سیاه را از سفید تشخیص دهد و نیک و بد را بشناسد، دلش مانند نوکِ شکافتهٔ قلم دو نیم و پاره است؛ یعنی اهلِ تمیز در این زمانه رنج میبرند.
هوش مصنوعی: صائب، برای اثباتِ امن بودنِ سرزمینِ نیستی همین دلیل بس که همهٔ هستی رو به سوی نیستی دارد و به آن پناه میبرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مرا نگارا با روی تو چه جای غم است
که چون تو یار ز خوبان روزگار کم است
بهشت و دنیا هر دو به هم نبیند کس
بهشت و دنیا با هم مرا ز تو به هم است
تو در دلم بنشستی و غم بشد ز دلم
[...]
سپهر قدرا در قبضه کفایت تست
نظام هر چه برون از سراچه قدم است
چو چاه خصم تو سر در نشیب از آن دارد
که او به دامن تر همچو آب متهم است
نظیر تو خرد اندر وجود جست و نیافت
[...]
خدایگان همه خسروان روی زمین
تویی که طبع لطیفت سراچه قدم است
در اهتمام تو آسوده اند جمله جهان
از ان جناب رفیع تو قبله کرم است
قضا به نام تو پرداخت دفتر اقبال
[...]
لطافتی که رخت را ز جعد خم به خم است
هزار عاشق اگر باشدت هنوز کم است
به زلف عمر و به لبها حیات اهل دلی
بیا که عمر عزیز و حیات مغتنم است
دلم نیافت نشان زان دهان به ملک وجود
[...]
هزار سال سفر از وجود تا عدم است
ولی چو بر سر جان پا نهیم یک قدم است
کسی که از دهنت آب زندگی ره برد
هزار بار بمیرد ز مردنش چه غم است
چو سبزه گر ههه روی زمین زبان گردد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.