مست می عشق را حیا نی
وین باده عشق را بها نی
آن عشق چو بزم و باده جان را
می نوشد و ممکن صلا نی
با عقل بگفت ماجراها
جان گفت که وقت ماجرا نی
از روح بجستم آن صفا گفت
آن هست صفا ولی ز ما نی
گفتم که مکن نهان از این مس
ای کفو تو زر و کیمیا نی
کاین برق حدیث تو از آن است
جز جان افزا و دلربا نی
گفتا غلطی که آن نیم من
ما بوالحسنیم و بوالعلا نی
گفتم که به حق نرگسانت
دفعم بمده به شیوهها نی
کاین غمزه مست خونی تو
کشتهست هزار و خونبها نی
بالله که توی که بیتوی تو
ای کبر تو غیر کبریا نی
گر ز آنک توی و گر نهای تو
از تو گذری دو دیده را نی
گر فرمایی که نیست هست است
کو زهره که گویمت چرا نی
مغناطیسی و جان چو آهن
میآید مست و دست و پا نی
چون گرم شوم ز جام اول
غیر تسلیم در قضا نی
چون شد به سرم میم سراسر
می را تسلیم یا رضا نی
از بهر نسیم زلف جعدت
یکتا زلفی که جز دو تا نی
ای باد صبا به انتظارت
از بهر صبا و خود صبا نی
پس ما چه زنیم ای قلندر
اندر گره و گره گشا نی
گر ز آنک نه هر دمی خداوند
کو جز سر و خاصه خدا نی
مخدومی شمس دین تبریز
چون خورشیدش در این سما نی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از مستی عشق میگوید که شرم و عقل و قیل و قال را کنار میزند. شاعر در گفتوگویی با روح یا معشوق، از او صفا و حضور میطلبد و معشوق با ناز خود را پنهان میکند. عاشق خود را آهنی بیاختیار در برابر آهنربای معشوق میبیند که از تسلیم و رضا نیز فراتر رفته است. غزل با ستایش شمس تبریزی بهعنوان خورشید بیهمتای این آسمان پایان مییابد.
هوش مصنوعی: کسی که از شراب عشق مست شده شرم و ملاحظه نمیشناسد، و این بادهٔ عشق چنان گرانقدر است که بهایی برایش نمیتوان تعیین کرد.
هوش مصنوعی: عشق مانند بزم و شراب است و جان آن را مینوشد، اما کسی را نمیتوان به این بزم فراخواند؛ این باده با دعوت به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: عقل از ماجراها و گفتوگوها سخن گفت، اما جان پاسخ داد که اکنون هنگام قیل و قال و بحث نیست.
هوش مصنوعی: از روح آن صفا و پاکی را جستوجو کردم؛ گفت آن صفا وجود دارد، اما از ما نیست و از جای دیگری سرچشمه میگیرد.
هوش مصنوعی: به او گفتم آن صفا را از من که مانند مس هستم پنهان مکن؛ ای کسی که نه زر و نه کیمیا همتای تو نیست.
هوش مصنوعی: زیرا این سخن که چون برق میدرخشد از آنِ توست و جز جانافزا و دلربا نیست.
هوش مصنوعی: گفت اشتباه میکنی، من آن کس نیستم؛ ما کس دیگری هستیم، «ابوالحسن» هستیم نه «ابوالعلا»، یعنی مرا با دیگری اشتباه گرفتهای.
هوش مصنوعی: گفتم تو را به چشمان نرگسگونت سوگند، مرا با ناز و ترفندهایت از خود مران.
هوش مصنوعی: زیرا این نگاه مست و خونریز تو هزاران نفر را کشته و خونبهایی هم نپرداخته است.
هوش مصنوعی: به خدا سوگند که خود تویی، حتی آنگاه که از خود بیخودی؛ و ناز و بزرگی تو چیزی جز کبریایی الهی نیست.
هوش مصنوعی: چه تو باشی و چه نباشی، چشمانم را یارای آن نیست که از تو بگذرند و دل بکنند.
هوش مصنوعی: اگر بفرمایی که نیست همان هست است، کجا جرئت دارم بپرسم چرا چنین نیست؟ تسلیم سخن توام.
هوش مصنوعی: تو مانند آهنربایی و جان مانند آهن، که مست و بیاختیار، بیدست و پا، به سوی تو کشیده میشود.
هوش مصنوعی: وقتی از نخستین جام گرم و مست میشوم، در برابر تقدیر جز تسلیم چیزی برایم نمیماند.
هوش مصنوعی: چون شراب سراسر سرم را فراگرفت، دیگر حتی تسلیم و رضا هم نمیماند؛ مستی از این مراتب نیز فراتر میرود.
هوش مصنوعی: برای بوی نسیم زلف پرپیچ تو، زلف یکتایی که جز دوتا و خمیده نیست، دلها بیقرارند.
هوش مصنوعی: ای که باد صبا چشمبهراه توست؛ صبا به خاطر تو میوزد و خود بیتو صبا نیست.
هوش مصنوعی: ای قلندر، پس ما چه کنیم که گرفتار گرهایم و گرهگشایی نداریم؟
هوش مصنوعی: اگرچه آن خداوندگار هر لحظه حاضر نیست، او جز سرّ و خاصِ خدا نیست.
هوش مصنوعی: مخدوم من شمسالدین تبریزی است که در این آسمان مانند خورشیدش هیچ نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
آن جنگی مرد شایگانی
معروف شده به پاسبانی
در گردنش از عقیق تعویذ
بر سرش کلاه ارغوانی
بر روی نکوش چشم رنگین
[...]
ای چشم و چراغ آن جهانی
وی شاهد و شمع آسمانی
خط نو نبشته گرد عارض
منشور جمال جاودانی
بی دیده ز لطف تو بخواند
[...]
عشقست نشان بی نشانی
از خود چو برون شوی بدانی
ای غایت عیش این جهانی
ای اصل نشاط و شادمانی
گر روح بود لطیف روحی
ور جان باشد عزیز جانی
گفتی که چگونهای تو بیما
[...]
تا بشنیدم که ناتوانی
دلتنگ شدم چنانکه دانی
گفتم شخصی بدان لطیفی
افسوس بود به ناتوانی
افتاد ز هاتفی به گوشم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.