طاق کرد از هر دو عالم طاقِ آن ابرو مرا
ساخت وحشی از جهان آن نرگسِ جادو مرا
چون دهانش زود بی نام و نشان خواهم شدن
گر چنین پیچد به هم فکرِ میانِ او مرا
از سیاهی تازه گردد داغِ آبِ زندگی
شد خمارِ چشمِ لیلی بیش از آه او مرا
نیست ممکن چون صدف لب پیش نیسان واکنم
گر دهد گوهر به دامن جای آبِرو مرا
سخت میترسم نپیوندد به دریای بقا
آبِ باریکی که هست از زندگی در جو مرا
فکرِ رنگین با دِماغِ من کند کارِ شراب
نیست از رطلِ گران کم، کاسهای زان او مرا
آن زمان گوی سعادت بود در چوگانِ من
کز ترنجِ غبغبِ او بود دَستَنبو مرا
میتوانستم به بِستر کرد پهلو آشنا
جای دل، پیکان اگر میبود در پهلو مرا
می پرستی فارغ از همصحبتانم کرده است
ساغرِ می همدم و میناست همزانو مرا
چون شرار از سنگ دارم خانه هر جا میروم
میرسد سنگِ ملامت بس که از هر سو مرا
همّتِ من دست اگر از آستین بیرون کند
آسمان باشد کمانِ حلقه بر بازو مرا
وحشتِ من رام گردیدن نمیداند که چیست
خانهٔ صیاد باشد، سایه چون آهو مرا
خوردهام خون، کردهام تا مُشک خونِ خویش را
در گره چون نافه هیهات است، مانَد بو مرا
از شکرخندِ سلیمان ساخت رزقِ مورِ من
چون زبان آید برون از شُکر، گفت و گو مرا؟
از زبانِ شکر، نعمت را تلافی می کنم
آب چون جوهرِ شمشیر میشود در جو مرا
بود آن سروِ روان در حلقهٔ آغوشِ من
نالهٔ قمری به دور انداخت از کوکو مرا
داشتم امیدِ آزادی، ندانستم که خط
بر سرِ آتش گذارد نعلِ جست و جو مرا
صائب از آبِ مروّت دیدهٔ گردون تهی است
چون نباشد سبزهٔ امید بی نیرو مرا؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از دلِ عاشقی رمیده سخن میگوید که ابرو و چشمِ یار او را از دو جهان بریده و بیقرار کرده است. شاعر در کنارِ وصفِ اعضای یار، از عزتِ نفس و دریوزه نکردن، همّتِ بلند، رمیدگی از خلق، بادهپرستی و شکرگزاری از نعمت سخن میگوید. پس از یادِ روزگارِ وصال و امیدِ بیهوده به رهایی با رستنِ خطِ یار، در پایان از بیمروتیِ آسمان و پژمردگیِ امیدِ خود شکوه میکند.
هوش مصنوعی: کمانِ ابروی یار مرا از هر دو جهان جدا و تنها کرد و چشمِ جادوگرِ او مرا از همهٔ عالم رمیده و بیگانه ساخت.
هوش مصنوعی: اگر اندیشهٔ کمرِ باریکِ او اینگونه مرا در خود بپیچد، من هم مانند دهانِ کوچکِ او که گویی نیست، بهزودی بینام و نشان و نابود میشوم.
هوش مصنوعی: همانگونه که آبِ حیات در تاریکی تازه و زنده میماند، سیاهیِ چشمِ مخمورِ لیلی بیش از آه و نالهاش در من اثر کرد و جانم را تازه ساخت.
هوش مصنوعی: من مانند صدف نیستم که برای بارانِ بهاری دهان بگشایم و دست نیاز دراز کنم؛ حتی اگر به بهای آبرویم گوهر در دامنم بریزند، چنین نمیکنم.
هوش مصنوعی: سخت میترسم که این آبِ باریکِ عمر که در جویِ من مانده، پیش از رسیدن به دریای جاودانگی خشک شود و به آن نپیوندد.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ رنگین و مضمونِ تازه بر ذهنِ من کارِ شراب را میکند؛ یک کاسه از آن برای من کمتر از جامِ بزرگِ شراب نیست.
هوش مصنوعی: روزگاری خوشبختی در اختیارِ من بود؛ آن زمان که غبغبِ ترنجمانندِ یار همچون گویِ خوشبوی در دستِ من بود.
هوش مصنوعی: اگر به جای دلِ بیقرار، پیکانِ تیر در پهلویم بود، باز میتوانستم به بستر تکیه کنم و بیاسایم؛ دل از پیکان هم آزارندهتر است.
هوش مصنوعی: بادهپرستی مرا از همنشینان بینیاز کرده است؛ جامِ شراب همدم و صراحی همنشینِ زانوبهزانوی من است.
هوش مصنوعی: چون از هر سو سنگِ سرزنش به من میرسد، مانند شراره که خانهاش در سنگ است، هر جا بروم در همین سنگها خانه دارم.
هوش مصنوعی: اگر همّتِ من دست از آستین بیرون آورد، آسمان برایم چون کمانی کوچک و حلقهای بر بازو خواهد بود.
هوش مصنوعی: رمیدگیِ من رام شدن نمیشناسد؛ مانند آهو حتی سایهٔ خودم را دامِ صیاد میپندارم و از آن میگریزم.
هوش مصنوعی: آنقدر خونِ دل خوردهام تا خونم را مانند نافهٔ آهو به مشک بدل کردهام؛ اما ممکن نیست این بوی خوش در گره پنهان بماند و ناچار آشکار میشود.
هوش مصنوعی: روزیِ منِ ناتوان را، مانند مورِ داستانِ سلیمان، از لبخندِ شیرینِ سلیمان قرار دادند؛ پس چگونه زبانم از شکرگزاری فارغ شود و به گفتوگوی دیگر بپردازد؟
هوش مصنوعی: نعمت را با زبانِ شکر جبران میکنم؛ حتی آبِ جویِ من مانند موجهای گوهرِ شمشیر به زبانی برای شکرگزاری بدل میشود.
هوش مصنوعی: آن یارِ سروقامت در آغوشِ من بود، اما نالهٔ «کوکو»ی قمری مرا از او دور انداخت و به جستوجو و «کجا کجا» گفتن کشاند.
هوش مصنوعی: امید داشتم که با رستنِ خطِ یار از عشقش آزاد شوم، ندانستم که همین خط مرا بیقرارتر میکند و نعلِ جستوجویم را در آتش مینهد.
هوش مصنوعی: صائب، چشمِ آسمان از آبِ جوانمردی و بخشش خالی است؛ پس چگونه سبزهٔ امیدِ من بیجان و ناتوان نباشد؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بعد عمری کافکند گردون به کوی او مرا
سیل اشک شادمانی هی برد زان کو مرا
گاه چشم آید گران در کفه عشقم ز غم
کوه فرهادش اگر یک سو نهی یک سو مرا
رو به راهت بس که سودم هردو خونین گشت و ریش
[...]
بس که آن وحشی غزالم سر به صحرا داده است
می برد با خود چو مجنون هر طرف آهو مرا
بوی عشقم زنده می دارد،وگرنه همچو گل
می نماید زخم این پهلو ازان پهلو مرا
برده از بس فکر آن شوخ کمان ابرو مرا
موی ابرو گشته موی کاسه زانو مرا
دورباش غیرتم بنگر، که در خاک درش
جای ندهد هرگز این پهلو به آن پهلو مرا
بسکه از سیلاب غم سنگ وجودم سوده است
[...]
بس که برد از هوش فکر آن رخ نیکو مرا
هست در پیش نظر آیینه زانو مرا
می دهد هر دم فریب آن نرگس جادو مرا
می کند آخر بیابان مرگ این آهو مرا
صورت او نقش بندد هر کجا پهلو نهم
خامه نقاش باشد در بدن هر مو مرا
اهل دل را صحبت دنیاپرستان آفتست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.