چشم بر خورشید تابان نیست ویران مرا
کرم شب تابی برافروزد شبستان مرا
در زمین پاک من ریگ روان حرص نیست
تازه می سازد رگ تاکی گلستان مرا
حیرت دیدار، قفل خانه چشم من است
نیست امید گشایش چشم حیران مرا
زیر بار منت ابر بهاران نیستم
زهره شیران دهد آب نیستان مرا
در محیط عشق دارم چون صدف صد خانه خواه
سر فرو ناید به صحرا ابر نیسان مرا
از فروغ شمع ایمن سنگ اطلس پوش شد
داغ نومیدی نخواهد سوختن جان مرا
می رود صد جا دل از آشفتگی، زلفی کجاست
تا کند شیرازه اوراق پریشان مرا؟
بارها دامن ز چنگ برق بیرون کرده ام
خار نتواند گرفتن طرف دامان مرا
تاک اگر دست حمایت برنیارد ز آستین
کیست کز دست فلک گیرد گریبان مرا؟
تا قیامت صائب از دریوزه گردد بی نیاز
ابر اگر در خواب بیند چشم گریان مرا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از قناعت و بینیازی خود از منت دیگران سخن میگوید: کرم شبتابی خانهاش را روشن میکند و رگ تاکی گلستانش را تازه میسازد. در کنار این استغنا، از حیرت دیدار و پریشانی دل میگوید و آرزوی زلفی را دارد که اوراق پراکندهٔ وجودش را شیرازه کند. شراب را تنها پناه خود از ستم روزگار میداند و در پایان، فراوانی اشکش را چنان میشمارد که ابر را تا قیامت بینیاز میکند.
هوش مصنوعی: خانهٔ ویران من چشمانتظار خورشید درخشان نیست؛ حتی کرم شبتابی شبستان مرا روشن میکند. یعنی به اندک قانعم و نیازی به بزرگان ندارم.
هوش مصنوعی: در سرزمین پاک من ریگ روانِ حرص نیست که آب را فرو بکشد؛ برای همین یک رگ تاک (اندکی شراب) گلستان مرا تازه و سرسبز میکند.
هوش مصنوعی: حیرتی که از دیدن جمال یار به من دست داده، چون قفلی بر خانهٔ چشمم است؛ چشم حیران من امیدی به گشوده شدن و رهایی از این حیرت ندارد.
هوش مصنوعی: منت ابر بهاری را نمیکشم؛ نیستان مرا جرئت و دلیری شیرانی که در آن خانه دارند آبیاری میکند. یعنی پرورش من از دلیری و همت خودم است، نه از لطف دیگران.
هوش مصنوعی: در دریای عشق مانند صدف صدها خواستار و جای پذیرایی دارم؛ از این رو ابر نیسانِ من به صحرا سر فرود نمیآورد و باران خود را به دریای عشق میبخشد.
هوش مصنوعی: سنگی که پوششی از اطلس دارد از آتش شمع در امان میماند؛ جان من نیز از داغ ناامیدی نخواهد سوخت. یعنی پوشش صبر یا عشق مرا از سوختن نگه میدارد.
هوش مصنوعی: دلم از پریشانی به صد سو میرود؛ زلف یاری کجاست که مانند شیرازه، اوراق پراکندهٔ وجود مرا گرد آورد و به هم پیوند دهد؟
هوش مصنوعی: بارها دامنم را از چنگ برق بیرون کشیدهام؛ پس خار نمیتواند گوشهٔ دامن مرا بگیرد. یعنی کسی که از خطرهای بزرگ رسته، از موانع کوچک باکی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر تاک دست حمایت از آستین بیرون نیاورد، چه کسی میتواند گریبان مرا از دست ستم روزگار رها کند؟ یعنی تنها پناهم از جفای فلک شراب است.
هوش مصنوعی: صائب میگوید اگر ابر چشم گریان مرا حتی در خواب ببیند، تا قیامت از گدایی و آب گرفتن از دریا بینیاز میشود؛ یعنی اشک من بیاندازه فراوان است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گر ندادی آرزوی وصل جانان ،جان مرا
زندگی نگذاشتی بی او غم هجران مرا
سرو من آغشته در اشک جگر خون من است
فارغم گر باغبان نگذاشت در بستان مرا
نیست فرقی در میان شخص من با سایه ام
[...]
ای به عالم کرده پیدا راز پنهان مرا
من کیم کز چون تویی بویی رسد جان مرا
جان و دل پر درد دارم هم تو در من مینگر
چون تو پیدا کردهای این راز پنهان مرا
ز آرزوی روی تو در خون گرفتم روی از آنک
[...]
مدتی گردون ز غیرت داشت سرگردان مرا
زانک در دانش مزید یافت بر اقران مرا
منت ایزد را که باز از ظلمت حرمان چو خضر
رهنما شد بخت سوی چشمه حیوان مرا
بودم اندر تیه حیرت مدتی همچون کلیم
[...]
ای سکندر دولتی کاوصاف لطفت دم به دم
میگشاید از زبان، صد چشمه حیوان مرا
تا قضا بستان سرای دولتت را ساخت، ساخت
بلبل دستان سرای آن سرا بستان مرا
در زمانت ابر میگوید به آواز بلند
[...]
هست در دیر آفتی هر دم به قصد جان مرا
زنده بردن از سر کوی مغان نتوان مرا
خانه دل بود آبادان ز تقوی وه که ساخت
عشوه های ساقی و سیل قدح ویران مرا
پرده زهدم چه سان پوشد که از آشوب می
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.