سنایی
»
حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
»
الباب الثامن ذکرالسطان یستنزلالامان
»
بخش ۳۱ - در راستی میان جور و عدل
از عقوبت سه حرف بیش مگیر
با و تا را ز دیو در مپذیر
بر تن از راه رفق بر تن خصم
بشکن از روی خُلق گردن خصم
روی خندان و عفوگستر باش
بخروش و به سرزنش مخراش
ناصبوران چو خاک و چون بادند
صابران سال و ماه دلشادند
کار آن پادشا گزیده بُوَد
که حکیم و زمانه دیده بُوَد
فعل نیکان ملقّن نیکیست
همچو مطرب که باعث سیکیست
فکرت آخرست اصل بنا
نظر اوّل است تخم زنا
ماه را پیشه چرخ پیماییست
شاه را کار ملک پیراییست
ملک آلوده مرگ بستاند
ملک پالوده جاودان ماند
زر آلوده کم عیار بُوَد
زر پالوده پایدار بُوَد
دین بیلطف شاخ بیبارست
ملک بیقهر گنج بیمارست
ملک را قهر و لطف انبازست
ورنه همچون دهل پر آوازست
پنجهٔ خصم تو غرورپرست
عِرق ایمان تو سرور پرست
حصن دین است ملک خاصه چنین
باز جان و روان شاهی دین


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، سنایی به ارتباط بین عدالت و ظلم میپردازد و تأکید میکند که باید از عواقب ناپسند دوری کرد و به جای تندخویی، با نرمخویی و عفو برخورد کنیم. او بر اهمیت صبر و استقامت تأکید دارد و میگوید که نیکان میکوشند تا نیکی را گسترش دهند. پادشاه باید حکمت و بینش داشته باشد و با قهر و عطوفت، ملک را اداره کند. او به این نکته اشاره میکند که ملک و دین باید از آلودگیها پاک باشند تا پایدار بمانند، و در نهایت، به قدرت ایمان و دین در پادشاهی اشاره میکند.
هوش مصنوعی: تنها سه حرف از مجازات و عواقب را در نظر بگیر و در پذیرش آن، به وسوسههای د evil دل نبند.
هوش مصنوعی: با نرمی و مهربانی به دشمن نزدیک شو و از روی خوی او آگاه شو؛ سپس نقاط ضعف او را پیدا کن و بر آنها تمرکز کن.
هوش مصنوعی: با رویی خندان و دلگشاده رفتار کن و از سرزنش و خشم خودداری کن.
هوش مصنوعی: بیتابان مانند خاک و باد هستند، اما صابران با گذشت سالها و ماهها همیشه شاداب میمانند.
هوش مصنوعی: کار یک پادشاه برگزیده، باید بر اساس دانش و بینش از زمانه و حکمت باشد.
هوش مصنوعی: عمل نیکان مانند آموزشی است که به دیگران نیکویی را میآموزد، همانطور که یک نوازنده به شادابی و نشاط کمک میکند.
هوش مصنوعی: فکر و اندیشه تو، در نهایت، اساس و بنیان کارهایی است که انجام میدهی؛ همچنانکه اولین نگاه و توجه تو، مبنای تمامی ارتباطات و زحمات تو به حساب میآید.
هوش مصنوعی: ماه به دور خود میچرخد و به حرکت ادامه میدهد، در حالی که وظیفه پادشاه، تزیین و زینت بخشیدن به ملک و جامعهاش است.
هوش مصنوعی: پادشاهان فانی و دنیوی، به مرگ گرفتار میشوند، اما روحهای پاک و نیکو همواره پایدار و جاودان خواهند ماند.
هوش مصنوعی: زر زرد و بیکیفیت کم ارزش است، اما زر خالص و تمیز ارزش و اعتبار زیادی دارد و پایدار است.
هوش مصنوعی: اگر دین بدون شفقت باشد، مانند درختی است که میوهای ندارد؛ و اگر سلطنت بدون قدرت و اقتدار باشد، همانند گنجی است که هیچ نگهبانی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر خشم و رحمت خداوند بر کسی نازل شود، او مانند دهلی صوتی و بیهدف خواهد بود.
هوش مصنوعی: دشمن تو افرادی هستند که به خودشیفتگی و غرور علاقه دارند، اما ایمان و باور تو همیشه مورد احترام و ارزشمند است.
هوش مصنوعی: گنبد دین یک قلعه است، و این کشور خاص به این صورت است که جان و روح آن، پادشاهی دین را نمایان میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.