کی ز جهان برون شود جزو جهان هله بگو
کی برهد ز آب نم چون بجهد یکی ز دو
هیچ نمیرد آتشی ز آتش دیگر ای پسر
ای دل من ز عشق خون، خون مرا به خون مشو
چند گریختم نشد سایه من ز من جدا
سایه بود موکلم گرچه شوم چو تار مو
نیست جز آفتاب را قوّت دفع سایهها
بیش کند کمش کند این تو ز آفتاب جو
ور دو هزار سال تو در پی سایه میدوی
آخر کار بنگری تو سپسی و پیش او
جرم تو گشت خدمتت رنج تو گشت نعمتت
شمع تو گشت ظلمتت بند تو گشت جست و جو
شرح بدادمی ولی پشت دل تو بشکند
شیشه دل چو بشکنی سود نداردت رفو
سایه و نور بایدت هر دو به هم ز من شنو
سر بنه و دراز شو پیش درخت اتقوا
چون ز درخت لطف او بال و پری برویدت
تن زن چون کبوتران بازمکن بقوبقو
چغز در آب میرود مار نمیرسد بدو
بانگ زند خبر کند مار بداندش که کو
گرچه که چغز حیلهگر بانگ زند چو مار هم
آن دم سست چغزیش بازدهد ز بانگ بو
چغز اگر خمش بدی مار شدی شکار او
چونک به کنج وا رود گنج شود جو و تسو
گنج چو شد تسوی زر کم نشود به خاک در
گنج شود تسوی جان چون برسد به گنج هو
ختم کنم بر این سخن یا بفشارمش دگر
حکم تو راست من کیم ای ملک لطیفخو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل میگوید جزء نمیتواند به نیروی خود از جهان و از سایهٔ وجودش بگریزد و تنها خورشید حق سایهها را از میان میبرد. پس باید به درخت تقوا و لطف او پناه برد. شاعر سپس با تمثیل قورباغهای که با بانگ خود جایش را به مار نشان میدهد، به خاموشی و پنهانماندن سفارش میکند. در پایان، ادامهٔ سخن را به فرمان معشوق وامیگذارد.
هوش مصنوعی: بگو چگونه چیزی که جزئی از جهان است میتواند از جهان بیرون برود؟ آب چگونه از نم و تری رها میشود، و یکی چگونه از دو جدا و رها میگردد؟ یعنی جزء از کل خود جدا نمیشود.
هوش مصنوعی: ای پسر، هیچ آتشی با آتشی دیگر خاموش نمیشود. ای دل من که از عشق خونین شدهای، خون مرا با خون نشوی؛ یعنی درد را با درد درمان نمیتوان کرد.
هوش مصنوعی: هرچه گریختم، سایهام از من جدا نشد. سایه مانند نگهبانی همراه من است، حتی اگر به باریکی یک تار مو شوم.
هوش مصنوعی: جز خورشید هیچچیز توان از میان بردن سایهها را ندارد؛ اوست که سایه را بلند یا کوتاه میکند. پس رهایی را از خورشید بخواه، نه از تلاش خودت.
هوش مصنوعی: اگر دو هزار سال هم در پی سایه بدوی، سرانجام میبینی که پشت و پیش آن خورشید است و سایه از او پدید آمده است.
هوش مصنوعی: در پرتو آن خورشید، گناهت به خدمت، رنجت به نعمت بدل میشود. از سوی دیگر، شمعِ خودساختهٔ تو مایهٔ تاریکیات و جستوجوی خودت مایهٔ گرفتاریات شده است.
هوش مصنوعی: این را بیشتر شرح میدادم، اما دل تو تاب آن را ندارد و میشکند؛ و شیشهٔ دل که شکست، وصلهکردن سودی ندارد.
هوش مصنوعی: از من بشنو که هم سایه لازم داری و هم نور. سر فرود آور و در برابر درخت پرهیزگاری و ترس از خدا به سجده بیفت.
هوش مصنوعی: وقتی از درخت لطف او بال و پر بر تو رویید، خاموش باش و مانند کبوتران بانگ «بقوبقو» سر مده.
هوش مصنوعی: قورباغه در آب میرود و مار به او دسترسی ندارد، اما خودش بانگ میزند و جایش را خبر میدهد و مار میفهمد کجاست.
هوش مصنوعی: حتی اگر قورباغهٔ حیلهگر بانگی مانند مار سر دهد، صدای سست قورباغهوارش او را لو میدهد.
هوش مصنوعی: اگر قورباغه خاموش میماند، از مار در امان بود و مار از چنگ او شکست میخورد. وقتی کسی به گوشهای پنهان و خاموش پناه ببرد، حتی جو و دانهٔ ناچیزش گنج میشود.
هوش مصنوعی: سکهٔ کوچک زر وقتی گنج شود، در خاک پنهان میماند و از ارزشش کم نمیشود. جان ناچیز نیز وقتی به گنج «هو»، یعنی حق، برسد، خودش گنج میشود.
هوش مصنوعی: سخن را همینجا تمام کنم یا باز هم آن را بفشارم و ادامه دهم؟ ای پادشاه نرمخو، فرمان فرمان توست؛ من کیستم که خود تصمیم بگیرم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
هین کژ و راست میروی باز چه خوردهای بگو
مست و خراب میروی خانه به خانه کو به کو
با کی حریف بودهای بوسه ز کی ربودهای
زلف که را گشودهای حلقه به حلقه مو به مو
نی تو حریف کی کنی ای همه چشم و روشنی
[...]
گر شبکی نشستمی با بُتِ خویش رو به رو
وه که چه عیش کردمی تازه به تازه نو به نو
گه لبکش مزیدمی گه زنخش گزیدمی
گه گلِ وصل چیدمی رنگ به رنگ بو به بو
گه شکرش ربودمی گه کمرش گشودمی
[...]
هندوی زلف سرکشت با تو نشسته رو به رو
حال مشوش مرا با تو گشود مو به مو
از همه سوی میدهد، بوی حبیب لاجرم
میروم از هوای تو، همچو نسیم سو به سو
کرد ز سر حال من، مردم شهر را خبر
[...]
قبله جان من تویی، گیل فرشته رنگ و بو
ماه سپهر مکرمت، سرو ریاض آرزو
گیل نهای، فرشتهای، وز دل و جان سرشتهای
گیل که بو؟ که بو چنین حوروَش و فرشتهخو؟
می دل و دین تی فدا، خوا ببری که وس خوشی
[...]
ای به دلم گرفته جا دمبدم از نظر مرو
مرهم سینه چون تویی مردم دیده هم تو شو
خرمن صبر شد به باد از غم عمر کاه تو
لیک بود هزار ازین بر چو تویی به نیم جو
من که و فکر عافیت خاصه که شد به عشق تو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.