عاشقا دو چشم بگشا چارجو در خود ببین
جوی آب و جوی خمر و جوی شیر و انگبین
عاشقا در خویش بنگر سخره مردم مشو
تا فلان گوید چنان و آن فلان گوید چنین
من غلام آن گل بینا که فارغ باشد او
کان فلانم خار خواند وان فلانم یاسمین
دیده بگشا زین سپس با دیده مردم مرو
کان فلانت گبر گوید وان فلانت مرد دین
ای خدا داده تو را چشم بصیرت از کرم
کز خمارش سجده آرد شهپر روح الامین
چشم نرگس را مبند و چشم کرکس را مگیر
چشم اول را مبند و چشم احول را مبین
عاشقان صورتی در صورتی افتادهاند
چون مگس کز شهد افتد در طغار دوغگین
شاد باش ای عشقباز ذوالجلال سرمدی
با چنان پرها چه غم باشد تو را از آب و طین
گر همیخواهی که جبریلت شود بنده برو
سجدهای کن پیش آدم زود ای دیو لعین
بادیه خون خوار اگر واقف شدی از کعبهام
هر طرف گلشن نمودی هر طرف ماء معین
ای به نظاره بد و نیک کسان درمانده
چون بدین راضی شدی یارب تو را بادا معین
چون امانتهای حق را آسمان طاقت نداشت
شمس تبریزی چگونه گستریدش در زمین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا عاشق را فرا میخواند که به درون خود بنگرد و چهار جوی بهشتی را در خویش ببیند و اسیر داوریهای مردم نشود که یکی کافرش میخواند و دیگری دیندار. او چشم بصیرت را در برابر چشم کرکس و چشم لوچ مینهد و عاشقان ظاهر را به مگسی مانند میکند که از عسل در دوغ میافتد. در پایان، کسی را که سرگرم نیک و بد دیگران است با طعنه به خدا میسپارد و شمس تبریزی را حامل امانتی میخواند که آسمان تاب آن را نداشت.
هوش مصنوعی: ای عاشق، هر دو چشمت را باز کن و چهار جوی را در درون خودت ببین: جوی آب و جوی شراب و جوی شیر و جوی عسل. این همان چهار نهر بهشت است که مولانا میگوید در جان خود آدمی هست.
هوش مصنوعی: ای عاشق، به درون خودت نگاه کن و بازیچه و اسیر مردم نشو که یکی دربارهٔ تو چنان بگوید و دیگری چنین.
هوش مصنوعی: من بندهٔ آن گل بینایی هستم که آسوده و بیاعتناست به اینکه یکی او را خار بخواند و دیگری یاسمن.
هوش مصنوعی: از این پس چشم خودت را باز کن و با چشم مردم راه نرو؛ زیرا یکی تو را کافر میخواند و دیگری مرد دین.
هوش مصنوعی: ای کسی که خدا از سر لطف به تو چشم بصیرت داده است، چشمی که از مستیاش حتی بال جبرئیل هم به سجده میافتد.
هوش مصنوعی: آن چشم زیبا و بینای نرگسوار را نبند و چشم کرکس را که در پی مردار است برنگزین؛ چشم نخستین و اصلی خود را نبند و با چشم لوچ که یکی را دو میبیند نگاه نکن.
هوش مصنوعی: عاشقانِ ظاهر و صورت، از یک صورت در صورتی دیگر میافتند، مانند مگسی که از عسل بیرون میافتد و در تشت دوغ میافتد.
هوش مصنوعی: شاد باش ای کسی که عاشق خدای باشکوه و جاودانه هستی؛ با چنین بالهایی که داری، از آب و گل و تن خاکی چه غمی داری؟
هوش مصنوعی: اگر میخواهی جبرئیل بندهٔ تو شود، ای دیو راندهشده، زود برو و در برابر آدم سجده کن. اشاره به سرپیچی ابلیس است و خطاب به نفسِ سرکش که باید در برابر انسان کامل فروتن شود.
هوش مصنوعی: اگر بیابان خونخوار از کعبهٔ من آگاه میشد، از هر سو گلستان و آب روان و گوارا پدیدار میکرد.
هوش مصنوعی: ای کسی که در تماشای خوبی و بدی دیگران گرفتار ماندهای، چون به همین راضی شدهای، خدایا یار و یاورت باشد. سخنی همراه با طعنه و دلسوزی است.
هوش مصنوعی: آسمان تاب برداشتن امانت الهی را نداشت؛ پس شمس تبریزی چگونه آن را در زمین گسترد؟ اشاره به آیهٔ امانت و ستایش شمس تبریزی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
فهم کن گر مؤمنی فضل امیرالمؤمنین
فضل حیدر ، شیر یزدان ، مرتضای پاکدین
فضل آن کس کز پیمبر بگذری فاضل تر اوست
فضل آن رکن مسلمانی ، امام المتّقین
فضل زین الاصفیا ، داماد فخر انبیا
[...]
ای برید شاه ایران از کجا رفتی چنین
نامه ها نزد که داری؟ بار کن! بگذار! هین
کی جدا گشتی ز شاه و چندگه بودی براه
چند گون دیدی زمان و چند پیمودی زمین
سست گشتی تو همانا کز ره دور آمدی
[...]
حاسدان بر من حسد کردند و من فردم چنین
داد مظلومان بده ای عز میر مؤمنین
شیر نر تنها بود هرجا و خوکان جفتجفت
ما همه جفتیم و فردست ایزد دادآفرین
حاسدم بر من همی پیشی کند، این زو خطاست
[...]
گشت گیتی چون بهشت از فر ماه فرودین
بوستان را کرد پر پیرایه های حور عین
بر بهشت بوستان مگزین بهشت آسمان
کان بهشت بر گمانست این بهشت بر یقین
ابر گوئی کرده غارت تخت بزازان هند
[...]
آفرین بر دولت محمودیان باد آفرین
کافریدش زآفرین خویشتن جان آفرین
آفرین بر دولتی کش هر زمان گوید خدا
آفرین باد آفرین بر چون تو دولت آفرین
چون نباشد آفرین ایزدی بر دولتی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.