گرم درآ و دم مده ساقی بردبار من
ای دم تو ندیم من ای رخ تو بهار من
هین که خروس بانگ زد بوی صبوح می دهد
بر کف همچو بحر نه بلبله عقار من
گریه به باده خنده کن مرده به باده زنده کن
چونک چنین کنی بتا بس به نواست کار من
بند من است مشتبه باز گشا گره گره
تا که برهنهتر شود خفیه و آشکار من
ترک حیا و شرم کن پشت مراد گرم کن
پشت من و پناه من خویش من و تبار من
نیست قبول مست تو باده ز غیر دست تو
آن رخ من چو گل کند وان شکند خمار من
داد هزار جان بده باده آسمان بده
تا که پرد همای جان مست سوی مطار من
جان برهد ز کندهها زین همه تخته بندها
مقعد صدق بررود صادق حق گزار من
باده ده و نهان بده از ره عقل و جان بده
تا نرسد به هر کسی عشرت و کار و بار من
چشم عوام بسته به روح ز شهر رسته به
فتنه و شر نشسته به ای شه باوقار من
باده همیزند لمع جان هزار با طمع
مست و پیاده می تپد گرد می سوار من
دست بدار از این قدح گیر عوض از آن فرح
تا بزند بر اندهت تابش ابتشار من
هیچ نیرزد این میش نی غلیان و نی قیش
این بفروش و باده بین باده بیکنار من
دست نلرزدت از این بیخرد خوش رزین
جام گزین و می ببین از کف شهریار من
پر ز حیات جام او مشک و عبر ختام او
دیو و پری غلام او چستی و انتشار من
برجه ساقیا تو گو چون تو صفت کننده کو
ای که ز لطف نسج او سخت درید تار من



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل از ساقی که همدم و بهار اوست، بادهٔ صبحگاهی میخواهد تا گریه را به خنده و مرده را به زندگی بدل کند و گرههای بند او را بگشاید. این باده، شرابی آسمانی است که جان را از بندهای تن میرهاند و به جایگاه راستی نزد حق میبرد؛ از این رو باید پنهان و دور از چشم عوام نوشیده شود. در ادامه، شاعر شراب ظاهری را بیارزش میخواند و جام شهریار معنوی را میستاید که پر از زندگی است و دیو و پری بندهٔ آناند.»
هوش مصنوعی: ای ساقی بردبار من، با گرمی وارد شو و درنگ و بهانه مکن. ای که نَفَس تو همدم من است و چهرهات بهار من.
هوش مصنوعی: آگاه باش که خروس بانگ زد و بوی شراب صبحگاهی میآید؛ کوزهٔ شراب مرا بر دست دریاوار و بخشندهٔ خود بگذار.
هوش مصنوعی: گریه را با باده به خنده بدل کن و مرده را با باده زنده کن؛ ای زیبارو، وقتی چنین کنی کار من بسیار رونق و سامان میگیرد.
هوش مصنوعی: بند و گرفتاری من پیچیده و درهم است؛ گرههایش را یکییکی باز کن تا پنهان و آشکار من روشنتر و عریانتر شود.
هوش مصنوعی: شرم و حیا را کنار بگذار و پشتِ آرزوی مرا گرم کن؛ ای پشتیبان و پناه و خویشاوند و خاندان من.
هوش مصنوعی: مستِ تو باده را از دستی جز دست تو نمیپذیرد؛ بادهٔ دست تو چهرهٔ مرا چون گل سرخ میکند و خماری مرا میشکند.
هوش مصنوعی: داد هزار جان را بده و بادهٔ آسمانی بنوشان تا همای جان، مست، به سوی جایگاه پرواز من بپرد.
هوش مصنوعی: تا جان از کُندهها و از این همه بندهای تن رها شود و جانِ راستینِ حقگزار من به «مقعد صدق»، یعنی جایگاه راستی در نزد حق، بالا رود.
هوش مصنوعی: باده بده، اما پنهانی و از راه جان و نه از راه عقل، تا شادی و حال و کار و بار من به هر نااهلی نرسد.
هوش مصنوعی: ای شاه باوقار من، بهتر است چشم عوام بسته بماند و جان از شهر و مردم آن رهایی یابد و فتنه و شر فرو بنشیند.
هوش مصنوعی: باده درخشش میافکند و هزاران جان با آرزو، مست و پیاده، گرد بادهٔ سوار من بیتاب میچرخند؛ یعنی شراب معنوی همچون شاهی سوار است و جانها در پی آناند.
هوش مصنوعی: از این جام ظاهری دست بکش و به جای آن آن شادی معنوی را برگیر، تا پرتو گسترده و پراکندهٔ من بر اندوه تو بتابد و آن را بزداید.
هوش مصنوعی: این شراب ظاهری هیچ ارزشی ندارد، نه جوشش آن و نه قیاش؛ آن را بفروش و بادهٔ بیکرانهٔ مرا بنگر.
هوش مصنوعی: ای بیخرد خوشباوقار، آیا دستت از این شراب ظاهری نمیلرزد؟ جام برگزیده را برگیر و شراب را از دست شهریار من ببین.
هوش مصنوعی: جام او پر از زندگی است و مُهر پایانش مشک و عنبر است؛ دیو و پری بندهٔ اویند و چابکی و گشادگی من از اوست.
هوش مصنوعی: ای ساقی برخیز و تو خود بگو؛ کیست که مانند تو بتواند او را وصف کند؟ ای که از لطافتِ بافتهٔ او تار وجود من سخت از هم دریده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای به دو چشم نرگسین آفت روزگار من
طرهٔ بیقرار تو برده ز من قرار من
گرچه خمار وصل تو گشت ملازم سرم
هم به شراب لعل تو، دفع شود خمار من
ای یمنی ستاره بر آرزوی مه رخت
[...]
باز نگار می کشد چون شتران مهار من
یارکشی است کار او بارکشی است کار من
پیش رو قطارها کرد مرا و می کشد
آن شتران مست را جمله در این قطار من
اشتر مست او منم خارپرست او منم
[...]
آفت زهد و توبه شد ترک شرابخوار من
یار گر اوست، کی شود توبه و زهد یار من؟
باده هجر خوردنم، رنج خمار در تنم
جز ز حلاوت لبش نشکند این خمار من
ای چو تویی نخاسته پهلوی من نشین دمی
[...]
تا غم عشق خیمه زد در دل هوشیار من
کوس رحیل میزند قافله قرار من
حاصل روزگار من نقد حیات بود و شد
در سر کار عشق او حاصل روزگار من
چون به کرشمه خم دهد طره بیقرار را
[...]
گل ز خجالت آب شد پیش رخ نگار من
سرخ برآمد از حیا لاله ز شرم یار من
مست جمال خود کند عالم امر و خلق را
برقع اگر برافکند ساقی گلعذار من
مست شراب آرزو، کی رهد از خمار غم؟
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.