بیریشه سوخت مزرع آه حزین ما
درد دلی نکاشت قضا در زمین ما
شهرتنوایی هوس نام، سرمهخوست
چینی به مو رسید، ز نقش نگین ما
گشتیم خاک و محو نگردید سرنوشت
خط میکشد غبار هنوز از جبین ما
فرصت کفیل سیر تأمل نمیشود
آتش زدهست صفحهٔ نظم متین ما
جز در غبار شیشهٔ ساعت نیافته
رفتار کاروان شهور و سنین ما
ناموس راز فقر و غنا در حجاب ماند
دامن به چیدنی نشکست آستین ما
جمعیت دل است مدارای کفر هم
چون سبحه کوچه داد به زنّار، دین ما
خورشید در کنار و به شب غوطه خوردهایم
آه از سیاهی نظر دوربین ما
چون شمع، پیش از آنکه شویم آشیان داغ
آتش فتاده بود پی انگبین ما
تا کی شود جنون نفسی فارغ از تلاش؟
آیینه سوخت از نفس واپسین ما
خواهد به شکل قامت خمگشته برگشود
بستهست زندگی کمر ما به کین ما
بیدل! مباش ممتحن وهم زندگی
چین کمند مقصد عمر از کمین ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ بیحاصلی و ناپایداری عمر است: آه شاعر بیریشه سوخته، نامش محو شده و سرنوشتش حتی پس از خاک شدن پاک نمیشود. گذر عمر به ریزش شن ساعت تشبیه شده و شاعر مانند شمع از آغاز محکوم به سوختن است. در میانه از مدارا میان دین و کفر و از کوتاهی نگاه انسانی سخن میگوید، و در پایان زندگی را دشمنی میداند که با خم کردن قامت در پیری کین خود را آشکار میکند و بیدل را از گرفتار وهم زندگی شدن برحذر میدارد.
هوش مصنوعی: کشتزار آه اندوهگین ما بیآنکه ریشهای بدواند سوخت؛ قضا در سرزمین وجود ما حتی درد دلی هم نکاشت که ثمری دهد.
هوش مصنوعی: آوازهٔ شهرت و هوس نام، طبعی چون سرمه دارد که صدا را خاموش میکند. نقش نگین ما از کثرت مهر زدن چنان سوده شد که چینی چون مو (ترک باریک) در آن افتاد و نام ما محو گشت.
هوش مصنوعی: خاک شدیم، ولی سرنوشت نوشتهشده بر پیشانی ما پاک نشد؛ هنوز غبار ما بر جبین ما خط میکشد و آن سرنوشت را باز مینویسد.
هوش مصنوعی: فرصت عمر آنقدر نیست که به تأمل و درنگ در شعر ما برسد؛ گویی شتاب زمان صفحهٔ شعر استوار ما را آتش زده است.
هوش مصنوعی: گذر کاروان ماهها و سالهای عمر ما را جز در ریزش غبار ساعت شنی نمیتوان دید؛ عمر ما مانند شن ساعت بیصدا فرو میریزد.
هوش مصنوعی: آبروی راز فقر و توانگری ما پنهان ماند؛ آستین ما هرگز دامنی را برای چیدن و گرد آوردن چیزی تا نکرد و برنچید، یعنی نه دست حاجت دراز کردیم و نه چیزی اندوختیم.
هوش مصنوعی: مدارا با کفر نیز مایهٔ آرامش و جمعیت دل است؛ دین ما مانند تسبیح است که رشتهاش راه را به زنار داده و با آن سازگار است.
هوش مصنوعی: خورشید در آغوش ماست و با این همه در تاریکی شب غرق شدهایم؛ افسوس از تیرگی نگاه دوربین ما که حقیقت نزدیک را نمیبیند و به دوردست مینگرد.
هوش مصنوعی: مانند شمع، پیش از آنکه خانهٔ داغ و سوز شویم، از همان آغاز آتش به دنبال انگبین (موم و عسل) ما افتاده بود؛ یعنی سوختن از ازل سرنوشت ما بود.
هوش مصنوعی: تا کی جنون ما لحظهای از تکاپو آسوده شود؟ حتی واپسین نفس ما چنان سوزان بود که آینه از آن سوخت.
هوش مصنوعی: زندگی کمر به دشمنی با ما بسته است، و این کمربستن را سرانجام به صورت قامت خمیده بر ما آشکار خواهد کرد؛ یعنی پیری نشانهٔ کینهٔ زندگی با ماست.
هوش مصنوعی: ای بیدل، خود را آزمودهٔ وهم زندگی مکن؛ چین کمند مقصود عمر در کمین ما نشسته و ما را گرفتار میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای روز و شب خیال رخت همنشین ما
جاوید باد عشق جمالت قرین ما
آن دم که بود نقش وجودم عدم هنوز
مهر تو بود مونس جان حزین ما
ما سجده پیش قبله روی تو می کنیم
[...]
ای پرتو جمال تو نورالیقین ما
گیسوی عنبرین تو حبل المتین ما
افسون غمزه تو دلم را ز ره ببرد
چشمت برهزنی شده سحر مبین ما
ز ابرو و غمزه چشم تو چون ترک فتنه جو
[...]
از بس سترد گرد ملال از جبین ما
در زیر خاک ماند چو دام آستین ما
چشم ستاره جوهر آزار ما نداشت
روزی که بود باده لعلی نگین ما
از اضطراب ما دل سنگ آب می شود
[...]
پر تشنه است حرص فضولیکمین ما
یارب عرق به خاک نریزد جبین ما
آه از حلاوت سخن وخلق بیتمیز
آتش به خانهٔ که زند انگبین ما
عمریست با خیالگر و تاز پهلویم
[...]
برد آرزو خرمن ما خوشه چین ما
از دست نارسا ننمود آستین ما
آیینهٔ نمونهٔ تمثال حیرتیم
چون آب موج خیز نباشد جبین ما
از شکر و صبر ذائقهٔ ما گرفته حظ
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.