در رهروی عشق چه میری چه اسیری
در مذهب عاشق چه جوانی و چه پیری
آنجا که گذر کرد بناگه سپه عشق
رخها همه زردست و جگرها همه قیری
آزاد کن از تیرگی خویش و غم عشق
تا بندهٔ خال تو بود نور اثیری
عالم همه بیرنج حقیری ز غم عشق
ای بیخبر از رنج حقیری چه حقیری
میری چه کند مرد که روزی به همه عمر
سودای بتی به که همه عمر امیری
آن سینه که بردی بدل دل غم عشقت
بی غم بود از نعمت گوینده و قیری
این نیمه که عشقست از آن سو همه شادیست
اینجا که تویی تست همه رنج و زحیری
سودای زبان گرچه نشاطیست به ظاهر
خود سود دگر دارد سودای ضمیری
راه و صفت عشق ز اغیار یگانهست
نیکو نبود در ره او جفت پذیری
خواهی که شوی محرم غین غم معشوق
بی فای فقیهی شو و بی قاف فقیری
تا در چمن صورت خویشی به تماشا
یک میوه ز شاخ چمن دوست نگیری
از پوست برون آی همه دوست شو ایرا
کانگاه همه دوست شوی هیچ نمیری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی در ستایش عشق است. سنایی میگوید در راه عشق امیر و اسیر و پیر و جوان برابرند و عشق رنج و زردرویی میآورد، اما یک روز عاشقی از عمری فرمانروایی بهتر است. او عشق زبانی را از عشق درونی جدا میکند و خودبینی، ادعای فقیهی و درویشی، و دوگانگی را مانع رسیدن به معشوق میداند. در پایان سفارش میکند که از پوست خودی بیرون آیی و یکسره دوست شوی تا به زندگی جاودان برسی.
هوش مصنوعی: در راه عشق، امیر و اسیر با هم برابرند. در آیین عاشقی هم جوانی و پیری تفاوتی ندارد.
هوش مصنوعی: هر جا که لشکر عشق ناگهان بگذرد، چهرهها از رنج زرد میشوند و جگرها از درد مانند قیر سیاه.
هوش مصنوعی: خود را از تیرگی وجود خویش و غم عشق آزاد کن تا نور آسمانی بندهٔ خال تو شود. یعنی رهایی از خودی، جلوه و ارجی برتر از نور افلاک میبخشد.
هوش مصنوعی: هر کس در جهان رنج و خواری غم عشق را نچشیده باشد، حقیر و بیارزش است. ای کسی که از رنج و خواری عشق بیخبری، تو چه خوار و ناچیزی!
هوش مصنوعی: مرد را با امیری چه کار؟ یک روز سودای معشوقی زیبارو در همهٔ عمر، از یک عمر فرمانروایی بهتر است.
هوش مصنوعی: سینهای که دلش را بردی و به جای آن غم عشقت را نهادی، از خوشیها و نعمتهای دنیوی مانند آواز خواننده و ساز بینیاز است.
هوش مصنوعی: این نیمهای که عشق است، از آن سو سراسر شادی است. اما این سو که خودِ تو و خودبینیات قرار دارد، همه رنج و ناله است.
هوش مصنوعی: عشقی که فقط بر زبان باشد، هرچند در ظاهر شادیآور است، سودای درونی و قلبی سود دیگری دارد. شاعر با «سودا» و «سود» بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: راه و صفت عشق یگانه است و با بیگانگان نمیآمیزد. در راه آن پذیرفتن شریک و دوگانگی پسندیده نیست.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی محرم غم معشوق شوی، که با حرف «غ» آغاز میشود، باید فقیه را بی «ف» و فقیر را بی «ق» کنی. یعنی ادعا و خودنمایی فقیهی و درویشی را کنار بگذاری.
هوش مصنوعی: تا وقتی در باغ صورت خود به تماشا سرگرم و خودبین هستی، حتی یک میوه هم از شاخهٔ باغ دوست نخواهی چید.
هوش مصنوعی: از پوست خودی بیرون بیا و سراسر دوست شو. زیرا آنگاه که یکسره دوست شوی، هرگز نخواهی مرد و به بقای جاودان میرسی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عاشق شو و عاشق شو بگذار زحیری
سلطان بچهای آخر تا چند اسیری
سلطان بچه را میر و وزیری همه عار است
زنهار به جز عشق دگر چیز نگیری
آن میر اجل نیست اسیر اجل است او
[...]
بر ما به گناهی که نکردیم نگیری
ور نیز بکردیم شفاعت بپذیری
این قاعدۀ اهل کرم نیست که احباب
از پای درآیند و توشان دست نگیری
در دست رقیبم که بمیراد به خواری
[...]
با مسکنت و عجز و ضعیفی وفقیری
دارم هوس لطف تو وای ار نپذیری
با من نظری کن ز سر لطف و بزرگی
هر چند که در چشم نیایم ز حقیری
کامی ز لب لعل تو شاید که برآید
[...]
درویش فقیریم و نخواهیم امیری
والله که به شاهی نفروشیم فقیری
گر مختصری در نظرت خورد نماید
آن شخص بزرگیست مبینش به حقیری
پیریم ولی عاشق آن یار جوانیم
[...]
گر زانکه بگویند: گدایی و فقیری
بهتر بود از مسند شاهی و امیری
ای دوست، بآخر چو همی باید رفتن
این فقر به از مملکت میر و وزیری
شاهی بکجا میرسد؟ ای راحت جانها
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.