عرفان در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۳۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴۱:

از نظر حقیر مولوی را نمی توان با اطمینان کامل عارف معرفی کرد و او را بزرگ عرفا دانست زیرا در آخرین شعر او که در آخرین لحظات عمر او ایراد شده است پشیمانی خاصی به چشم می خورد که این در تضاد با اشعار مولوی ست که یک نشاط و سرور خاصی در آنها به چشم می خورد به نظر حقیر شعر سعدی نقدی بر مولوی بلخی است که بجا هم هست و مخصوصا که در شعر سعدی اشاره به ملک سلیمان میشود و در شعر مولوی هم ملک سلیمان آرزویش است!!

ساقی در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۱۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۴:

سَمن بویان غبار غم چو بنشینند ، بنشانند
پَری رویان قرار از دل چو بستیزند ، بستانند
سَمن: گلی سفید سه برگ که بسیارخوشبوست.
سَمن بویان : زیبارویانی که شمیم سمن می پراکنندوخوشبوهستند امّانه به مَددِ عطر وادکلن،بلکه همانندگلها ذاتاً رایحه ی دلنوازی دارند ومشام ِ همنشینانشان را مطبوع می سازند. نشاندن: چندین معنادارند:غرس کردن،فرونشاندن،کاشتن،دفع کردن ،کندن،اینجا به معنی دفع کردن وکندن وفروکش کردن است.
غباربه ذرّاتی گفته می شود که درهوا معلّق است.درمحلّ تاریک اگرروزنه ی روشنایی رانگاه کنید ذرّات غبار قابل مشاهده هست که درهوا معّلق هستند.حافظ تمام واژه وفعل ها را مخصوصاً دراین غزل ناب، باوسواسی خاص انتخاب کرده وبه تمام معناهایی که یک واژه دردل خودنهفته،عنایت داشته است.بانشستن سمن بویان،ذرات غبارغم که درفضای سینه ی عاشق معلّق بوده وعاشق رامی آزارند،فروکش می کنند وعاشق احساس لطیفی پیدامی کند.
دراین غزل که تضاد وتقابل وپارادکس درتمام بیت ها غوغا می کند کلمات وواژه ها نیزازلحاظ شکل ظاهری ومعنا درتضاد وتقابل یکدیگرند وحسّی غریب وشگفت انگیزایجادمی کنند.
معنی بیت : زیبارویان سَمن بو هنگامی که ازروی لطف وعنایت، کنار عاشقان بنشینند، غبارغم واندوه ازدل دفع کرده ومی زَدایند.(وقتی غبارغم درسَرای دل فروکش کرد نشاط وخرّمی دل رافرامی گیرد).وهنگامی که همین پری رویان ِ سمن بوکه باحضور خودبردل عشّاق،جَلا و صفامی بخشنداگر باعاشقان کج خُلقی کرده و لجاجت کنند آرام ازجان و قرار از دل می بَرند .
این غزل آنقدرزیبا ودلنشین است که نه دردیوان حافظ بلکه درعرصه ی ادبیات ِ عاشقانه نظیر ندارد. پارادوکس های اندیشه پروری که به مَددِ نبوغ اعجازگر حافظ درهربیت خَلق شده، موسیقی روح نواز، مضامین بِکر ،آرایه های ادبی، وتصاویردل انگیز بامخاطبین همان می کند که پری رویان سمن بو باعاشقان ازسرلطف می کنند. هربار که این غزل را می خوانی،عواطف واحساسات برمی انگیزد وشور واشتیاق درونی فَوَران می کند وآدمی درفضایی عاشقانه شناور می ماند.
به فتراک جفا دلها چو بَربندند ، بربندند
ززلف عَنبرین جانها چو بگشایند ، بفشانند
فِتراک : تَسمه و دَوال که از عقب زین اسب می‌آویزند و با آن شکار یاچیزی به ترک می‌بندند.
فتراکِ جفا :جفا به فتراک تشبیه شده است.
عَنبر:ماده خوشبویی که از شکم یک نوع ماهی به همین نام می گیرند. عَنبرین : عنبرآگین و معطّر
بَربندند: ببندند .بربندند دوّمی برای تاکید بیشتراست.
معنی بیت :وقتی دلهای عاشقان را ازروی جور وجفا باسنگدلی شکار کرده وبه فتراک می بندند آنچنان برمی بندد که دیگرهیچ امکان گریزو رهایی نباشد.هنگامی که گیسوی عنبرین بوی ِ خود رامی افشانندو باز می کنند، جانهایی که در آن گرفتارانند بر قدومشان می ریزند.
سمن بویان وقتی گیسوانشان رابازمی کنند جان ودل عاشقان که درحلقه های گیسوگرفتارشده بودند به زیر پاهایشان می افتند وقربانی می گردند.
به عمری یک نفس با ما چو بنشینند ، برخیزند
نهال شوق در خاطر چو برخیزند بنشانند
نهال شوق :شوق به نهالی تشبیه شده است.این تشبیه علاوه بربِکروناب بودن به یک علّت دیگرخیال انگیزوحافظانه هست وآن اینکه: قدوبالای رعنای سمن بویان، هنگام برخاستن، متجلّی می گردد ونقش آن درفضای ذهن عاشق باقی می ماند وعاشق هرروزاین نقش رامرور می کند وازقدوبالای معشوق حظّ روحانی می برد.ازآنجاکه این اشتیاق روزافزون است،شاعر به زیبایی این نقش رابه نهالی تشبیه کرده که هرروزدرفضای ذهن عاشق رشد می کند وهرچه برقدوبالای معشوق افزوده می شود،شوق عاشق نیزفزونی می یابد.
اندرسرما خیال عشقت
هرروزکه باد درفزون باد.
معنی بیت : خوبرویان اگربعدازعمری انتظار وخون دل خوردن،ازسرلطف وعنایت قصدکنندکه ازعاشقان خود دلجویی کنند وکنار آنها نشینند،نازمی کنند وزیاد نمی نشینند.نفسی می نشینند وزود برمی خیزند.
وهنگامی که به قصد رفتن،برمی خیزند، برخاستن ِ آنها نیزخاطره انگیز می شود.ما عاشقان باحسرت واشتیاق، قدوبالای رَعنا ی آنهارانظاره می کنیم ودراین فاصله، اتّفاقی می افتد.همزمان بابلندشدن ِ آنها نهال اشتیاق در دلهای ما کاشته می شود.درحقیقت آنهاهستندکه این نهال را درخاطرما می نشانند.
همیشه با رفتن معشوق ،آتش اشتیاق دراجاق دل عاشق فروزانتر می شود.
بیان شوق چه حاجت که سوز آتش دل
توان شناخت زسوزی که درسخن باشد.
سرشکِ گوشه گیران را چو دَریابند، دُر یابند
رُخ مِهر از سحرخیزان نگردانند، اگر دانند
سرشک :اشک چشم
گوشه گیران : استعاره از عاشقان ونظربازانی که ازغم واندوه ِ فراق به گوشه ای خزیده ودرخیال وصال ازسرحسرت اشگ می ریزند.
مهر: ایهام دارد هم به معنی خورشید است که استعاره از رُخسار یاراست وهم به معنی محبّت و مهربانی
معنی بیت : اگراین سمن بویان(معشوقان) اندکی شعله ی غرورشان راکم کرده وازسر عنایت به اشک عاشقان صاحبدل،نگاه کرده وبه ارزش آن می اندیشیدند،چه دُرّ ومرواریدهایی که دَرمی یافتند وسود می کردند! دریغا که کِبروغرور اجازت نمی دهد که چنین کنند!
صدمُلکِ دل به نیم نظر می توان خرید
خوبان دراین معامله تقصیرمی کنند!
وچنانکه این پریرویان ارزش سحر خیزی و شب زنده داری و بی خوابی عاشقان را درک می کردند، در آنصورت ملایمت به خرج داده و با عاشقان ِ شب زنده دار، نا مهربانی نمی کردند ورُخسار ِچون آفتابشان را ازعاشقان سحرخیز دریغ نمی کردند.
حافظ بارندی،رخ معشوقان رابه آفتاب تشبیه می کند تا آنهارا که همیشه سرمستِ باده ی غروراَند به خودشان بیاورَد وتوّجه ِآنهارابه این نکته جلب کند که قدری تامّل کنند وبه این نکته بیاندیشند که به راستی آفتاب چه بی دریغ بردوست ودشمن می تابد ونمی تواند برکسی نتابَدچرا ما این چنین نباشیم!پس حالا که رخسارما هم به آفتاب می مانَد چرا چهره ی خودراازعاشقان مضایقه کنیم و به عاشقان نتابیم.
برآ ای آفتاب صبح امید
که دردست شب هجران اسیرم
ز چشمم لعل رُمّانی ، چو می خندند ، می بارند
ز رویم راز پنهانی چو می بینند ، می خوانند
لعل : یاقوت ، استعاره از سرشک،همان اشگی که اگرسمن بویان دَرمی یافتند،دُرمی یافتند.
رُمّانی : سرخ رنگ مثل انار گونه، اشگی که از شدّت اشتیاق خون آلودشده است.همچون لعل رمّانی،هم ارزشمند است هم سرخرنگ.
سخن درادامه ی بیتهای قبلی ودرموردِ رفتارپری رویان واحوالات عاشقان است.
معنی بیت : خوب رویان که می خندند سرشکِ خونین از چشمانم فرو می ریزند و چون درچهره ام می نگرند،از گونه های زرد وتکیده ام، راز پنهانی ام(عاشقی) را می فهمند.
گویند دوچیز رانمی توان پنهان کرد اولی عشق است ودوّمی سُرفه!
عاشق هرچقدرهم پنهانکاری کند وباتمام وجود عشقش را پنهان سازد،دیری نخواهدکشید که اطرافیان ازروی رفتارهای او پی به عشق اوخواهندبُرد.درادبیات عاشقانه،روی زرد،نشانه بیماری دل وبیماری دل همانا،تکان خوردن قلب وشیدایی وعاشقیست.
تقابل وتضاد حس برانگیزی بین خندیدن زیبا رو یان و گریه ی عاشقان وجود دارد ، وقتی زیبارویان می خندند دندانهای دانه دانه ی سفیدو مُروارید گونه ی آنها پدیدار می گردد و چون عاشقان می گریند دانه های سرخ لعل گون فرو می ریزند.
بیاکه لعل وگُهر درنثار مقدم تو
زگنج خانه دل می کشم به روزن چشم
دَوای دردِ عاشق را کسی کو سَهل پندارد
ز فکر آنان که در تدبیر درمانند ، دَر مانند
دوا :دارو ، درمان
درد :معانی بسیاری دارد : دراینجا منظورشاعر رنج دل وجان وغم واندوه روان است ،بیماری ، سوز ، شوق ،
فکر : اندیشه ،پندار، خیال و گمان
دَرمانند اوّلی : درپی مداواهستند
دَرمانند دوّمی:ازادامه ی کار فرومانند،عاجزشوندومتوقّف گردند.
کسی کو:کسی که او،هرکس که
معنی بیت :
هرکسی عشق را چیزی کم اهمیّت،ساده وقابل درمان،تلقّی کند وچنین به پندارد که مشکلات عشق ودرمان دردِ آن راه حلّ آسانی دارد،ازهمین ابتدای کار به خطا رفته است.این قبیل مدّعیان اگربخواهند با تدبیر وخردورزی (مثل روانپزشکی وروانکاوی) وباتکیه به علم ودانش وعقل،برای عاشق، نسخه ی درمانی تجویزکنند،توفیقی حاصل نخواهند کرد. دردعشق،دردی پیچیده ومعمّایست که به آسانی حل نمی شود.
امّاگرکسی بپذیرد که آری، مداوای ِدردِعشق موضوعی پیچیده است، شایدبتوان باخوش بینی به نسخه ی معالجه ی اواندکی امیدواربود.
پنداشتن اینکه این کار آسانست خودنشانه ی جهل ونادانیست.بدان وآگاه باش که اونخواهدتوانست نسخه ی اثربخشی تجویزکند.
مشکل عشق نه درحوصله ی دانش ماست
حلّ ِ این نکته بدین فکر خطا نتوان کرد.
چو منصور از مراد آنان که بَر دارند ، بَر دارند
بدین درگاه حافظ را چو می خوانند ، می رانند
منصور : حسین بن منصور حلَاج عارف معروف قرن چهارم هجری که به خاطر گفتن " اَنا الحَق "متعصّبین کوته نگر ومتشرّعین پیش پابین، او را باقساوت تمام به دار کشیدند و کشتند.
داستانهای زیادی که صحت وسُقم آن چندان روشن نیست، ازحاشیه ی اعدام این عارف بزرگ،نقل شده است. ازجمله اینکه: گویند هنگامی که منصور رابه محلّ چوبه ی دار می بُردند، مردم ِبی تفاوت که درهمه ی دوره ها وجود دارد برای تماشا جمع شده بودند، ازسروصدای آنها، خواهرمنصور هراسان ونگران،بی آنکه حجاب وپوششی داشته باشد به میان مردم آمد.اونگران وضعیّت برادرش بودوازسر ووضع خود خبر نداشت.مردم اعتراض کردند که چرا حجاب برسرنکردی وبا این وضع میان این همه مردآمده ای؟ خواهرمنصورپاسخ داد من دراینجا جزمنصور مردی نمی بینم که خودراازاوبپوشانم!
مراد : مقصود ، آرزو،هدف
"بَر" دارند : ثَمرومیوه دارند، بهره مندهستند.
بر "دارند" : بر بالای چوبه ی دار کشیده شده اند.
نکته: حافظ وبعضی ازعارفان خاص،مانندمنصور وبایزید بسطامی و..که به تعدادانگشتان دست هستندنظرات خاصی درمورد خدا دارند. قشریّون ویک سویه نگرها درهمه ی دوره ها، بانظرات این چنینی، بشدّت مخالفت کرده، وآنهاراباتهدید وتکفیرواعدام سرکوب کرده اند."منصور"نیزتوسط همین خودپسندان یکسویه نگر ومتعصّبین خشک مغزبه دارآویخته شد.
معنی بیت : کسانی که مانند منصور حلّاج به سرمنزل مقصودرسیده وبه زمان ثمردهی رسیده اند بربالای دار هستند.
حافظ بااین مصرع نغز وپُرمعنا ،به علما وفقهای زمان خود کنایه وطعنه می زند که شما ها به مرحله ی ثمردهی نرسیده اید! اگرمی رسیدید شمانیزباید به فناءفی الله می رسیدید!!
امَا چون دامن این کنایه فراگیراست وترکش ِ طعنه به خودشاعرنیز اصابت کرده،رندانه درمصرع دوّم خود رابه جایگاهی می کشاند که ازترکش طعنه دراَمان بماند!
درمصرع دوّم،حافظ خودرا آماده ی ورودبه مرحله ی" فنا" که سرمنزل مقصود عارفانست،معرفی می کند ومی فرماید:
حافظ راچندبار(ازسوی کارگزاران بارگاه کبریایی خداوند) به این مقام(فناءفی الله) فرا خوانده اند،امّا به بنابه مصلحت خداوندی،هرباربه عقب رانده می شود واین اتّفاق رخ نمی دهد. گرچه یک نوع شکسته نفسی نیزدراین مصرع مشاهده می شودوحافظ خودرایک گام عقب ترازمنصور فرض نموده است،امّارندانه این نکته رارسانده که من دراین مسیرقرارگرفته ام ودیری نخواهد کشید که همچون منصوربه کام خود خواهم رسید.
حلّاج برسر"دار" این نکته خوش سُراید.
از"شافعی" نپرسند امثال این مسایل
باتوجه به اینکه درآن روزگاران اغلب نقاط ایران سُنّی مذهب بودند،حافظ بااشاره به یکی ازفرقه ها(شافعی) به عنوان نماد ونمونه ،همه ی مذاهب را به زیرسئوال کشیده ونشان می دهد که خود اونیز همانند منصور فکرمی کند.با این منظورمی فرماید:
مسائلی که منصورحلّاج بازگو کرد مسائلی خاص هستند وبه افرادی خاص همانند منصور(روشن ضمیر ودل آگاه) که به حقیقتی نایل می شوندمربوط می شود.پیروان سایرفرقه ها ی مذهبی (شافعی وامثالهم) معذورهستند! کسی ازآنها انتظار ندارد که واردچنین مسائلی شوند.آنهادرحدّ واندازه ی این مسائل نیستند!
درین حضرت چو مشتاقان نیاز آرند ، ناز آرند
که با این درد اگر در فکر درمانند ، در مانند
حضرت : درگاه ، آستان
مشتاقان :عاشقان، آرزومندان
نیاز : اظهار محبت ، تمنّای چیزی
ناز : رفتاری دلبرانه که ازاستغنای معشوق نسبت به عاشق برمی آید.بایددرنظرداشت که نازکردن معشوق همیشه راندن ِ عاشق نیست بلکه ممکن است پاسخ معشوق به اظهارنیاز عاشق،مثبت بوده باشد امّا معشوق ازروی استغنا وبی نیازی، نازراچاشنی کارکند.هر چه معشوق نازکند یاحتّا جورجفا کندمیزان نیازمندی عاشق راستین فزونی می گیرد ومشتاق ترمی شود.
ناز معشوق اگر چه به ظاهر جفاگونه هست ولی دربطن ناز نوعی حظّ روحانی نهفته که فقط بایدعاشق باشی تاآن را دریابی !
گرچه ازکِبرسخن بامن درویش نگفت
جان فدای شکرین پسته ی خاموشش باد.
بی توّجهی و جفا از هر کسی باعث رنجیدن و بُریدن می شود ولی جفای معشوق اشتیاق را بیشتر می کندو نه تنها باعث دل بریدن نمی شود بلکه دل را به سوی خود جذب می کند و دیگر رهایش نمی کند .
درفکردَرمانند: درفکرمداواهستند
درمانند دوّم: فرومانند،نتیجه ای نمی گیرند.
معنی بیت : در این آستان(آستان عشق،همان آستانی که منصوربه دارآویخته شد)هنگامیکه آرزومندان وعاشقان عرض نیاز وحاجت کرده و تمنّای عنایت می کنند،معشوق ازروی بی نیازی عنایتی به عاشق نمی کند.(شایدبه این دلیل باشد که معشوق می خواهدعاشقان خودرا بیازماید و منتهای اشتیاق آنهاراببیند)
حافظ درمصرع دوّم،خیال عاشقان را آسوده کرده! ومی فرماید:
قوانین این آستان(بارگاه عشق) باقوانین زمینی متفاوت است. دردعاشقی درمانی ندارد، اگرعاشقان فکرمی کنند که با اظهار محبّت وتقاضای حاجت،به خواسته ی خویش می رسند،سخت درخطا واشتباه هستند.اینجا ازدرمان خبری نیست،هرچه بیشتراظهاراحتیاج کنی نازبیشتری نصیب توخواهد شد.ای عاشق، خیال درمان ومداوا راازسرخویش بیرون کن،هیچ مگو،بسوز وبساز!ای عاشق علاج نخواهی یافت!
در دیوان حافظ به تصحیح "شاملو" و "سایه" ترتیب دومصرع جابجا شده وبه این شکل درآمده که بنظرحافظانه تراست.البته دراصل معنا تغییر چندانی حاصل نمی شود.ولی تناسب بیتها زیباتر می گردد.
"چو منصور از مراد آنان که بر دارند ، بر دارند
که با این درد اگر در فکر درمانند ، در مانند
درین حضرت چو مشتاقان نیاز آرند ، ناز آرند
بدین درگاه حافظ را چو می خوانند ، می رانند".
پیوند به وبگاه بیرونی

عباس خوش عمل کاشانی. در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۰۹ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۲۰۱ - در هجای معجزی:

مصراع اول بیت سوم چنین است:
پس چو به بنگریم بر تو و من.....«بنگرم» که باشد وزن را مختل می کند.

عباس خوش عمل کاشانی. در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۰۴ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۷۵ - در هجای «معجزی» شاعر:

مصراع آخر چنین است:
ریشخندیش نیز در خور بود.....
ریشخندش که باشد وزن را مختل می کند.

عباس خوش عمل کاشانی. در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۰۱ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۳۹ - در ذم مردم بلخ:

در مصراع دویم بیت دوم وجه صحیح این است:
بر کون دهی و .....

Zahiiiiii۹۸۰ در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۱۱ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب سوم در عشق و مستی و شور » بخش ۱۹ - حکایت دهقان در لشکر سلطان:

کلاس دهم انسانی مدرسه عزیزالله پزشکی ممنون از این همه سرچ کردن هاتون:/

دکتر اندیشه قدیریان در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۱۰ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۲۶:

در مصراع اوّل بیت هفتم، کسی باید به کس تبدیل شود

مجتبی حسنی در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۰۱ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » ترکیبات » شمارهٔ ۹ - در مرثیهٔ فرزند خود رشید الدین:

اگر احساسات دوست داشتن آدمی را در حب وطن و فرزند خلاصه شود
حب وطن خاقانی در قصیده ایوان مدائن و حب فرزند در این ترکیب بند .نمود یافته.خاقانی از آنچه که قرار است برای او به ارث برسد(وطن)و آنچه که به ارث بگذارد(فرزند)ناکامی بیش نیست .در برابر خرابه مانده از شکوه ساسانی و جسد فرزند .چاره ای راجز ناله و آه نیست.اگر خاقانی در بروز و نمود کاخ مداین سهمی میداشت آنگاه بجای قصیده ایوان مدائن .ترکیب بندی از آن به یادگار میگذاشت.
واعجبا که سرنوشت کاخ مدائن در او تجسد یافته .هر دو پابرجا و هر دو در غربت و غریبی.یکی در احاطه نااهلان و دیگری در میان اهلان.معرفی هردو به جهانیان وظیفه هر فرهنگدوستی است.زمانیکه که نه کلیسای جامع فلورانسی بود نه دانته این مرز و بوم طلایه دار تمدن و ادب بود.

محمد طهماسبی دهنو در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۲۳ دربارهٔ خیام » ترانه‌های خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » از ازل نوشته [۳۴-۲۶] » رباعی ۲۹:

ای آن‌که نتیجهٔ چهار و هفتی،
وز هفت و چهار دایم اندر تفتی
می خور که هزار باره بیشت گفتم
باز آمدنت نیست، چو رفتی رفتی
خیام
چهار نمادی هستش از اخلاط مزاجی که سودا و بلغم و خون وصفرا.. و همینطور اشاره ای به عناصر چهار گانه داره آب و خاک و آتش و باد ضمن اینکه اشاره به مزاج و طبع انسانها نیز میتونه داشته باشه که شامل طبع گرم و طبع سرد که هر کدام به دوشاخه خشک و تر تقسیم میشن،
و چون تمام موارد ذکر شده فقط در زمین وجود داره میشه اون رو اشاره ای داد به زمین و از این جهت نفسِ کُل بنامیم و اتفاقا نفس کُل نیز چهار گونه هستش نفس بهیمی و نفس اماره و نفس لوامه و نفس مطمئنه.
و اما هفت نیز نمادی از آسمان هستش و به این واسطه میتوان به عقل کل نیز اشاره ای کنیم و همچنین قوای انسانی که شامل عاقله، شهوانی، دافعه، خیال، متصرفه، حافظه و غاذیه میگرده
جالب در اینه که هر یک از این هفت مستقیما یا غیر مستقیم با هر یک از چهار ذکر شده در بالا در ارتباط هستش
مفهوم رباعی خیام
ای موجود نفسانی که هر گاه هر یک از قوای هفت گانه تو بر تو غلبه میکند تو نیز تغییر میکنی و در فرازو نشیب می افتی و در هر تغییر فشار و حرارت زیادی که ایجاد میگردد تو و وجدان تو را به تفت می اندازه
به این معنی که هر گاه قوه عاقله تو بر نفس غلبه کند تو نیز بر درجه نفس مطمئنه نائل می شوی و هرگاه قوه شهوت و دافعه بر تو مستولی میشود تو نیز به درجه نفس بهیمی و حیوانی نزول میکنی و چه در تب و تاب می افتی در این صعود و نزول
هر لحظه از میِ معرفت بنوش چون بمیری دیگر راه جبران نیست

مظاهر در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۲۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۰۹۷:

محسن عزیز تو همه ی کارهاش عالی و بی نظیر و خارق العاده هستش.
این کار هم واااااقعا زیبا خونده شده و تنظیمش هم استادانه انجام شده.
الان 216 تا محسن چاوشی دارم، امیدوارم یه روزی بشه 2016 تا.

محمد کریمی فر در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۳۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷۹:

این غزل رو استاد شجریان به همراه استاد فقید فرهنگ شریف و ناصر فرهنگ فر در یک اجرای خصوصی تحت عنوان مرید خرابات اجرا کردن/واقعا فوق العاده است

کسرا در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۰۸ دربارهٔ اوحدی مراغه‌ای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۳:

خفته بودم، صفت حسن تو بیدارم کرد
به به

مهدی در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۰۷ دربارهٔ فروغی بسطامی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۷:

با سلام و احترام.
وزن شعر درست می باشد زیرا طبق هجاهای بیت اول به صورت صامت مصوت کوتاه صامت شروع شده است که با فعلاتن سازگاری دارد و برای فاعلاتن باید صامت - مصوت بلند در ابتدا می آمد.

س ش در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۲۷ دربارهٔ وطواط » رباعیات » شمارهٔ ۲۰ - در ذم مردم روزگار:

خرد می باید "خرند" باشد...!
داش باید "دانش" باشد...!

اصقر در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۷:۵۶ دربارهٔ هاتف اصفهانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۷:

پیوند به وبگاه بیرونی
اهنگش

عرفان در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۴:۰۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۸۷:

در بیت ششم ادامه ی نصیحت های شاه شمشادقدان است نه نکته ی حافظ!
در بیت هشتم حافظ است که از تحیر لب به سخن آورده
اگر قبول کنیم که این شعر در وصف حضرت عباس علیه السلام باشد پس در بیت ششم منظور از پیر پیمانه کش می تونه امام حسین علیه السلام باشه که معقولانه و سازگارتر است

سید ماهان در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۱۸ دربارهٔ اقبال لاهوری » ارمغان حجاز » بخش ۳۳۶ - بیا تا نرد را شاهانه بازیم:

وزن این شعر هزج مسدّس محذوف یا همون وزن دوبیتی_مفاعیلن مفاعیلن فعولن_می باشد.
لذا،به جهت بر هم نخوردن وزن شعر،مصراع آخر باید اینگونه باشد:
بهشتی سوی این گردون بسازیم.

nabavar در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۰۳ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هفتم در عالم تربیت » بخش ۲۱ - گفتار اندر پرورش زنان و ذکر صلاح و فساد ایشان:

چو در کیله یک جو امانت شکست
از انبار گندم فرو شوی دست
کیله به مانای پیمانه ایست برای توزین غلات
می گوید : اگر یک جو از پیمانه با خیانت کم شد ، اطمینانی نیست که انبار گندم نیز به خیانت دچار نشود .
همانطور که مهناز بانو اشاره کرد مثال خیانت در امانت نزد زنان است

احمد معبادی در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۵۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۳:

مصرع اول بین سوم به نظر میاد از نظر وزنی مشکل داره ...

۷ در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۱۵ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هفتم در عالم تربیت » بخش ۲۱ - گفتار اندر پرورش زنان و ذکر صلاح و فساد ایشان:

در گذشته جو در برابر گندم ارزش کمتری داشته است و نان جوین را به سفره تهیدستان نسبت میدادند.شاید امروزه به دلیل اینکه جو در تولید آبجو کاربرد فراوان دارد و از دیگر سو خوراک چارپایان و مرغان است ارزش آن اگر بیشتر از گندم نباشد کمتر هم نباشد.
به هر روی در اینجا وقتی میخواهد چیر کم ارزش را نشان دهد کیله جو را می آورد و در برابر آن وقتی چیز ارزشمندتر را مثال میزند انبار گندم را میآورد.کیله کوچک جو در برابر انبار بزرگ گندم
معنی آن هم در راستان همان جو فروش گندم نما است که در غزل با مطلع:
یار با ما بی‌وفایی می‌کند
بی‌گناه از من جدایی می‌کند
و ...
می‌کند با خویش خود بیگانگی
با غریبان آشنایی می‌کند
جوفروش است آن نگار سنگدل
با من او گندم نمایی می‌کند
ای مسلمانان به فریادم رسید
کان فلانی بی‌وفایی می‌کند
بیوفایی و خیانت و دورنگی و ...