شاها اساس ملک به تو استوار باد
عمر تو همچو دور فلک پایدار باد
هر آرزو که در دل اندیشه بگذرد
همچون عروس ملک تورا در کنار باد
هر گل که راحتی به دل آرد نسیم او
درچشم دشمن تو ز نکبت چو خار باد
گر در ممالک تو پریشانیی بود
در زلف لعبتان خطا وتتار باد
در عهد تو بنفشه حزین است بیش نه
درویش اگر ز جود تو باشد چنار باد
صیت تو تا بسیط زمین زیر پی کند
برابلق زمانه به سرعت سوار باد
نازلترین منازل قدر تو تخت شد
عالی ترین مناصب خصم تو دار باد
وانکس که جز به یاد تو سازد نشاط می
جانش همیشه خسته تیر خمار باد
آن اژدها که در دم او گم شود جحیم
پیش زبان تیغ تو در زینهار باد
بحری کزو مجرّه خلیج است فی المثل
در باغ دولت تو یکی جویبار باد
بازی که بر سر علمت دارد آشیان
همواره کرکسان سپهرش شکار باد
بر مرکز مراد تو کان قطب دولت است
تا حشر دایرات فلک را مدار باد
وز نعل مرکب تو که خورشید نصرت است
در گوش آسمان به شرف گوشوار باد
گردون تیز حمله که تندی ازو برند
در پیش قهر تو چو زمین بردبار باد
وقتی که جنبش سپه فتنه ای بود
حفظ تو پیش دولت و ملت حصار باد
جایی که جلوه گاه عروس ظفر بود
بر فرض خصم گوهر تیغت نثار باد
در مغز فتنه خنجر چون گندنات را
تا نخ صور خاصیت کو کنار باد
دارالممالکت که مقر سعادت است
از خرمی همیشه چو دارالقرار باد
از دفتر اسامی و القاب بندگانت
اول ورق سپهر و دوم روزگار باد
تا هفت چرخ بر سر این چار عنصر است
حفظت همیشه بر سر این هفت و چار باد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده سراسر دعای مدحی برای پادشاه است و هر بیت آن با «باد» آرزویی برای او یا نفرینی بر دشمنش بیان میکند. شاعر برای پادشاه پایداری حکومت، برآمدن آرزوها، گسترش آوازه و فرمانبرداری آسمان را میخواهد و برای دشمنانش دار و خواری و شمشیر. تصویرهای اغراقآمیز نجومی، مانند گوشوارهٔ آسمان شدنِ نعل اسب و شکار شدن کرکسان آسمان، بزرگی ممدوح را نشان میدهد. قصیده با این دعا پایان مییابد که نگهبانی پادشاه تا هفت آسمان و چهار عنصر برپاست، بر همهٔ جهان سایه افکند.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، پایه و بنیاد کشور به وجود تو استوار بماند و عمرت مانند گردش آسمان پایدار و همیشگی باشد.
هوش مصنوعی: هر آرزویی که از دل و اندیشهات بگذرد، مانند عروسِ پادشاهی در آغوش تو قرار گیرد و برآورده شود.
هوش مصنوعی: هر گلی که نسیمش به دل آرامش میبخشد، در چشم دشمن تو از بداقبالیاش مانند خار آزارنده باشد.
هوش مصنوعی: اگر در سرزمینهای تو پریشانی و آشفتگیای باشد، فقط در زلف زیبارویان ختا و تاتار باشد؛ یعنی در کشور تو هیچ آشفتگیای جز پریشانی زلف خوبان نباشد.
هوش مصنوعی: در روزگار تو تنها بنفشه سر به زیر و اندوهگین است و کسی دیگر غمگین نیست؛ و درویش و تهیدست از بخشش تو مانند درخت چنار بلندمرتبه و بینیاز گردد.
هوش مصنوعی: آوازهٔ نام تو سوار بر اسب سیاه و سپید زمانه، یعنی شب و روز، شتابان بتازد تا همهٔ پهنهٔ زمین را درنوردد.
هوش مصنوعی: پایینترین جایگاهِ مقام تو تخت پادشاهی است؛ و بالاترین منصبِ دشمن تو چوبهٔ دار باشد.
هوش مصنوعی: هر کس جز به یاد تو شراب بنوشد و شادی کند، جانش همیشه از تیر خماری و سردرد مستی زخمی باشد.
هوش مصنوعی: آن اژدهایی که دوزخ در برابر دم آتشینش ناپیدا میشود، در برابر زبانهٔ شمشیر تو زنهار و امان بخواهد.
هوش مصنوعی: دریایی چنان بزرگ که کهکشان در برابرش تنها خلیجی کوچک است، در باغ دولت تو فقط جویباری باشد.
هوش مصنوعی: بازی که بر سر پرچم تو لانه دارد، همیشه کرکسان آسمان، یعنی ستارگان نسر، را شکار کند.
هوش مصنوعی: تا روز رستاخیز، چرخش گردونههای آسمان بر محور خواست تو باشد که قطبِ دولت و نیکبختی است.
هوش مصنوعی: نعل اسب تو که همچون خورشید پیروزی است، از سر افتخار گوشوارهٔ گوش آسمان باشد.
هوش مصنوعی: آسمانِ تندتاز که دیگران تندی و ستیزه را از او میآموزند، در برابر خشم تو مانند زمین آرام و بردبار باشد.
هوش مصنوعی: هنگامی که سپاه فتنه و آشوب به حرکت درآید، نگهبانی تو برای دولت و دین مانند دژی استوار باشد.
هوش مصنوعی: در میدانی که جلوهگاه عروس پیروزی است، گوهرِ شمشیر تو بر سر دشمن نثار شود؛ یعنی شمشیرت بر سر دشمن فرود آید.
هوش مصنوعی: خنجر سبز و باریک تو، که به ساقهٔ تره میماند، در مغز فتنه مانند خشخاش خوابآور باشد و تا دمیدن صور قیامت فتنه را در خواب نگه دارد.
هوش مصنوعی: پایتخت تو که جایگاه نیکبختی است، از شادابی و خرمی همیشه مانند بهشت باشد.
هوش مصنوعی: در دفتری که نام و لقب بندگان تو در آن نوشته شده، نخستین برگ از آنِ آسمان و دومین برگ از آنِ روزگار باشد؛ یعنی آسمان و روزگار نیز در شمار بندگان تو باشند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که هفت آسمان بر فراز چهار عنصر برپاست، نگهبانی و پاسداری تو همیشه بر این هفت آسمان و چهار عنصر برقرار باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شاها بنای ملک به تو استوار باد
در دست جاه تو ز بقا دستوار باد
مسعود شاه نامی و تا سعد کوکب است
با طالع تو کوکب مسعود یار باد
بر اوج پادشاهی و بر تخت خسروی
[...]
چون بر وزد بچهرهٔ تو ، ای نگار ، باد
گردد ز نقش چهرهٔ تو پرنگار باد
هستم غلام باد ، که هر صبح دم مرا
آرد نسیم طرهٔ تو ، ای نگار ، باد
هر روز بامداد ز آسیب زلف تو
[...]
چندان که در دوازده برج است هفت مرغ
ای مخلص کریم ترا بخت یار باد
تا باز روز از شرف اندر حمل بود
باز بقات را همه دولت شکار باد
تا ثور برج زهره بلبل طرب بود
[...]
طاووس روز تا ز افق جلوه میکند
شاها، همای رای تو دولت شکار باد
این روزگار و دایره لاجورد را
دایم به گرد نقطه چترت مدار باد
هر خلعت مراد که میبخشد آسمان
[...]
تا هست روزگار ترا بخت یار باد
بخت ترا عروس ظفر در کنار باد
تا در زمانه قاعده نوبهار هست
باغت ز آب و رنگ بهار بهار باد
آن کس که سایهپرور بخت بلند تست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.