هدف تیر نظر چون دل اغیار کند
همه پیکان جهان بر دل من کار کند
گر از این دست دهد آن بت ترسابچه می
ای بسا صوف سفید اطلس گلنار کند
هم رود حرف به هشیاری مستان ریا
ایزد ار صومعه را خانه خمار کند
گشت نزدیک دو راه حرم و دیر ای کاش
خضر توفیق مرا قافله سالار کند
معنی عزت ما خاک نشینان دانی
بر سر کوی کسی عشقت اگر خوار کند
چه شد ار کرد به زنار بدل سبحه ما
آری آن زلف از این شعبده بسیار کند
خط کجا زلف کجا هر سپه آرا مردی
نشود رستم اگر خیمه زنگار کند
تا ز خود بی خبر افتم ز تماشا قدریم
پیشتر ز آمدن خویش خبردار کند
اتحادی است میان من و غیرت که خدنگ
بر تن او چو زنی بر دل من کار کند
من وبرگردن از آن چاه ذقن بیژن دل
رستم عهدم اگر جهد من این کار کند
هر که را خاتمه بر عافیت و آزادی است
بخت نیکش به کمند تو گرفتار کند
آن خداوند که از بندگی خاک درش
چرخ زیبد به خداوندیم اقرار کند
فهم اسرار دهانش مکن اندیشه که وهم
حل این نکته سربسته به پندار کند
به خدا مفتی اگر بنده خویشت خوانم
گر دو عالم به خداوندیت اقرار کند
چه عجب جو شدم ار خون دل از هربن موی
سیل چون گرد شود رخنه به دیوار کند
گویدم سجده اصنام مکن زاهد بین
که به بیدینی خود نزد من اقرار کند
هوشیاران شب آدینه به مستان نکنند
آنچه مستان تو با مردم هشیار کند
آنکه از ما به خداوندیت اقرار گرفت
چشم دارم که تو را بنده نگهدار کند
آه یغما نکند در دل سنگین تو کار
اگر آشت ز دل خاره پدیدار کند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عاشقانه از درد رشک بر رقیبان، گرفتاری در زلف و چاه زنخدان معشوق و غلبهٔ عشق بر زهد و دینداری ظاهری سخن میگوید. شاعر تسبیح بدلشده به زنار و خرقهٔ زاهدان رنگینشده به شراب را نشانهٔ قدرت معشوق میداند و ریاکاری زاهد و مفتی را نکوهش میکند. در پایان، یغما از سنگدلی معشوق مینالد که آه آتشینش در دل او اثری نمیکند.
هوش مصنوعی: وقتی معشوق دل رقیبان را نشانهٔ تیر نگاهش میکند، از رشک چنان میسوزم که گویی همهٔ پیکانهای جهان بر دل من نشسته است.
هوش مصنوعی: اگر آن معشوق زیبای ترسا اینگونه شراب بدهد، بسیاری از پشمینهپوشان زاهد خرقهٔ سفیدشان را با شراب سرخرنگ میکنند و از زهد به میگساری میگرایند.
هوش مصنوعی: اگر خدا صومعه را میکده کند، آنگاه حقیقت کار ریاکاران آشکار میشود و از هشیاری دروغین این مستانِ ریا سخن به میان میآید.
هوش مصنوعی: بر سر دوراهی حرم و بتکده رسیدهام و این دو راه به هم نزدیک شدهاند؛ کاش توفیق الهی چون خضر راهنما و قافلهسالار من شود.
هوش مصنوعی: اگر عشق روزی تو را بر کوی کسی خوار و خاکسار کند، آنگاه میفهمی که عزت ما خاکنشینان در همین خواری است.
هوش مصنوعی: چه عجب اگر زلف یار تسبیح ما را به زنار بدل کرد؛ آن زلف از این نیرنگها بسیار میکند و دینداران را کافر میسازد.
هوش مصنوعی: خط سبز رخسار کجا و زلف کجا؛ هر سپهآرایی اگر خیمهٔ سبزرنگ هم برپا کند رستم نمیشود، یعنی خط با همهٔ جلوهاش به پای زلف نمیرسد.
هوش مصنوعی: معشوق کمی پیش از آمدنش مرا خبر میکند تا از دیدار او از خود بیخبر نشوم و تاب تماشا داشته باشم.
هوش مصنوعی: میان من و رقیب از شدت رشک چنان یگانگیای هست که اگر تو تیری بر تن او بزنی، آن تیر بر دل من کارگر میشود.
هوش مصنوعی: من و بیرون آوردن دل گرفتارم، که چون بیژن در چاه زنخدان یار افتاده است؛ اگر کوششم به این کار برسد، رستم روزگار خواهم بود.
هوش مصنوعی: هر کس عاقبتش به سلامت و آزادی است، بخت نیکش او را گرفتار کمند تو میکند؛ رستگاری در اسارت عشق توست.
هوش مصنوعی: معشوق خداوندگاری است که به سبب بندگی خاک درگاهش سزاوار است آسمان به سروری من اعتراف کند.
هوش مصنوعی: در پی فهم راز دهان تنگ و ناپیدای او مباش، زیرا خیال این نکتهٔ سربسته را تنها به گمان و پندار حل میکند و به یقین نمیرسد.
هوش مصنوعی: ای مفتی، به خدا سوگند اگر دو عالم هم به بزرگی و سروری تو گواهی دهند، باز هم تو را بندهٔ خود میخوانم.
هوش مصنوعی: عجیب نیست که از هر بن مویم جوی خون دل روان شده است؛ سیل وقتی انباشته شود دیوار را میشکافد.
هوش مصنوعی: زاهد مرا از سجده بر بتان منع میکند؛ ببین که با همین سخن پیش من به بیدینی خود اعتراف میکند.
هوش مصنوعی: آن آزاری که هشیاران در شب جمعه به مستان روا نمیدارند، چشمان مست تو با مردم هشیار روا میدارند.
هوش مصنوعی: آن خدایی که از ما اقرار گرفت که به سروری تو گردن نهیم، امید دارم تو را نیز نگهدار و پاسدار بندهٔ خود کند.
هوش مصنوعی: آه یغما در دل سنگین تو اثر نمیکند، هرچند آتش این آه از دل سنگ خارا هم شعله بیرون آورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زین پس ار بخت مرا لطف تو بیدار کند
هر عزیزی نتواند که مرا خوار کند
فتنه را چشم سیه مست تو هشیار کند
شرم را روی عرقناک تو بیدار کند
هرکه را فکر سر زلف تو در هم پیچد
کمر وحدت خود حلقه زنار کند
نکند شبنم گل ریگ روان را سیراب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.