بهار آمد و گشت عالم گلستان
خوشا وقت بلبل خوشا وقت بستان
زمرد لباسند یا لعل جامه
درختان که تا دوش بودند عریان
دگر باغ شد پر نثار شکوفه
که گل خواهد آمد خرامان خرامان
چه سر زد ز بلبل الا ای گل نو
که چون غنچه پیچیدهای پا به دامان
برون آکه صبح است وطرف چمن خوش
چمن خوش بود خاصه در بامدادان
نباشد چرا خاصه اینطور فصلی
دل گل شکفته، لب غنچه خندان
تو گویی که ایام شادی و عشرت
به هم صحبتی عهد بستند و پیمان
ببین صحبت عید با مدت گل
ببین ربط نوروز با عید قربان
ز هم نگسلد عهد شادی و عشرت
چو دوران اقبال دارای دوران
جهاندار صورت جانگیر معنی
شه کشور دل گل گلشن جان
بزرگ جهان و جهان بزرگی
سر سروران جهان میر میران
سرش سبز بادا که نخلی چو او نیست
ز گردی که آید از آن طرف دامان
به دامان یوسف نهفته است کحلی
که روشن کند دیدهٔ پیر کنعان
جهان چیست مهمانسرای سخایش
نمکدان مه و مهر نان و فلک خوان
ز درگاه احسان عاجز نوازش
که کار جهان میرسد زو به سامان
نشاط شب اول حجله در سر
رود پیرزن جانب بیت احزان
به دوران انصاف و ایام عدلش
به هم الفت گرگ و میش است چندان
که بر عادت مادران گرگ ماده
نخواهد جدا از لب بره پستان
اگر پایه عدل اینست و انصاف
وگر رتبهٔ جود اینست و احسان
عدالت به کسرا سخاوت به حاتم
بود محض تهمت بود عین بهتان
همیشه گشوده است بدخواه جاهش
خدنگی کش از پشت خود جسته پیکان
ز فعل بد خویش افکنده دایم
پی جان خود افعیی در گریبان
به دست خود آورده ماری و آنرا
نهاده سر انگشت خود زیر دندان
زهی عقرب بی بصارت که خواهد
که نیش آزمایی نماید به سندان
رو ای مور و انگار پامال گشتی
چه میجویی از پای پیل سلیمان
کم از قطرهای را به افزون ز دریا
چه امکان نسبت کجا این کجا آن
بجنبد از این بحر گر نیم قطره
به کشتی نوحت کند غرق توفان
چه کارت به سیمرغ و پروازگاهش
ترا گر پری باشد ای مور نادان
باین پر که باریست الحق نه بالی
نشاید پریدن ز پهنای عمان
به عهد تو ای از تو اطراف گیتی
پر از قصر ومنظر پر از کاخ و ایوان
بود جغد ممنون خصمت که او را
همه خانمان گشته با خاک یکسان
که گر خانه خصم جاهت نبودی
نمیبود در دهر یک خانه ویران
دل بد سگال تو و شادمانی
بود خانه مبخل و پای مهمان
اساس وجود وی و اشک حسرت
بود سقف فرسوده و روز باران
عدوی تو آن قابل طوق لعنت
به ابلیس آن راندهٔ قهر یزدان
فکندهست طرح چنان اتحادی
که خواهند سر بر زد از یک گریبان
به جایی که میبخشد استاد فطرت
به هر صورتی معنیی در خور آن
چو نوبت به معنی خصم تو افتد
مقرر چنین کرده وینست فرمان
که کلک نگارنده بر جای نطفه
کشد صورتش را به دیوار زهدان
به امداد حفظ دل راز دارت
کزو راز گیتیست در طی کتمان
در آیینهٔ صاف عکس مقابل
توان داشت از چشم بیننده پنهان
به یاقوت اگر موم را دعوی افتد
کز آتش نیاید در او کسر و نقصان
بر آید عرق بر جبین نانشسته
به نیروی حفظ تواز قعر نیران
بساط فرح بخش دولت سرایت
برابر به فردوس میکرد رضوان
یکی نکته گفتش صریر در تو
که رضوان شد از گفتهٔ خود پشیمان
که فردوس خوبست این هست اما
که در پیش ما نیست تشویش دربان
جوانبخت شاها غلام تو وحشی
غلام ثناگر غلام ثنا خوان
برای دعا و ثنای تو دارد
زبان سخن سنج و طبع سخندان
گرفتم که باشد دلم گنج گوهر
گرفتم بود خاطرم ابر نیسان
چه آید چه خیزد از این ابر و دریا
نباشد اگر بر درت گوهر افشان
لبم عاشق مدح خوانیست اما
دلیری از این بیش پیش تو نتوان
ز تصدیعت اندیشه دارم و گرنه
کجا میرسد حرف عاشق به پایان
الا تا به هر قرن یک بار باشد
ملاقات نوروز با عید قربان
همه روز تو عید و نوروز باد
وزان عید و نوروز عالم گلستان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش میرمیران به وصف بهار و زیباییهای آن میپردازد، جایی که عالم به رنگ گلستان در میآید و بلبلان و گلها شعر عشق و شادمانی را میسرایند. شاعر از ارتباط عید نوروز و قربان صحبت میکند و بر شادی و خوشی ایام تأکید دارد. میرمیران، به عنوان مظهر عدالت و بزرگی، معرفی میشود که ضمن برقراری عدالت و انسجام در عالم، جایگاه خاصی در دلها دارد. او خالق نعمتها و ساماندهنده امور است، و شاعر در عین ذکر مصائب و تاریکیهای زندگی، امید به خوشی و عشق را زنده نگه میدارد. در پایان، شاعر به ستایش خود از میرمیران ادامه میدهد و از عشق و ارادتش نسبت به او میگوید.
هوش مصنوعی: بهار فرا رسیده و دنیا به شکل باغی زیبا درآمده است. زمانی شاد و خوشحال کننده برای بلبل و دوران لذتبخشی برای باغ است.
هوش مصنوعی: درختان، یا مانند زمرد لباس سبز دارند، یا مانند لعل درخشندگی قرمز، زیرا تا پیش از این به خاطر از دست دادن برگهایشان عریان بودند.
هوش مصنوعی: باغ پر از شکوفههای ریخته شده است و به زودی گلها با زیبایی و ناز به آرامی خواهند آمد.
هوش مصنوعی: بلبل از عشق و شوق به تو، ای گل نوبهار، چیزی جز صدای دلنشینی را نمیخواند و تو همچون غنچهای به خود پیچیدهای و بر دامن زندگی ظهور نکردهای.
هوش مصنوعی: صبح که فرامیرسد، باغ و چمن زیبایند و هوای دلپذیری دارند، بهویژه در ساعات اولیهٔ روز.
هوش مصنوعی: چرا باید فصلی مانند این باشد که دلها شاد و گلها شکفتهاند و غنچهها لبخند به لب دارند؟
هوش مصنوعی: گویا روزهای خوش و شادمانی با یکدیگر توافق کردهاند و پیمان دوستی بستهاند.
هوش مصنوعی: عید نوروز و عید قربان هر دو در زمانهای مشخصی از سال برگزار میشوند و این بیت به ارتباط و پیوند این دو عید و جشنها اشاره دارد که بازتابی از شادی و سروری در زندگی است.
هوش مصنوعی: عهد شادی و خوشی و لذت از هم گسسته نخواهد شد، همانطور که دوران خوشی و اقبال از تغییر و تحولات زمان جدا نمیماند.
هوش مصنوعی: جهاندار به کسی اشاره دارد که صاحب اختیار عالم است، و او معنایش به گونهای است که جان را به شکلی زیبا و دلنشین به تصویر میکشد؛ در واقع، او همانند گل در گلشن، باعث طراوت و شادابی دلها است.
هوش مصنوعی: سرور بزرگ دنیا و بزرگترین شخصیتها، میرمیران است که در ردهٔ سروران و بزرگانی که بر جهان حکومت میکنند، مقام ویژهای دارد.
هوش مصنوعی: سر او همیشه سبز باد، زیرا درخت نخل مانند او وجود ندارد و این سبزی از گرد و غبار تازهای است که از سمت دامان او میآید.
هوش مصنوعی: در دامن یوسف، که شخصیت زیبا و محبوبی است، کحلی وجود دارد که میتواند بینایی و بصیرت پیر کنعان (پدر یوسف) را روشن کند. اینجا کنعان اشاره به سرزمین یعقوب است، که پیر کنعان به عنوان پدر یوسف، نماد عشق و یادآوری است.
هوش مصنوعی: جهان مانند مهمانسرایی است که در آن، بخشش و سخاوت خداوند به مهمانان عرضه میشود. در این مکان، ماه و خورشید نمکدان هستند و آسمان بهعنوان سفرهای برای همگان دیده میشود.
هوش مصنوعی: از درگاه لطف و احسان خداوند، که کارهای جهان به وسیلهٔ او سر و سامان میگیرد، کسی قادر به درخواست و تقاضای نوازش نیست.
هوش مصنوعی: شادی و خوشحالی شب اول عروسی به سرعت تحت تأثیر غم و اندوهی که در دل پیرزنی است، قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: در دوران انصاف و زمان عدالت، گرگ و میش (که نماد نیکی و بدی هستند) به طور شگفتآوری با هم دوست و متحد شدهاند.
هوش مصنوعی: اگر دوران به گونهای باشد که گرگ ماده، به خاطر عادت مادریاش، از فرزند خود جدا نشود و مراقب او باشد، نشاندهندهٔ حالتی از همزیستی و محبت در میان حیوانات است.
هوش مصنوعی: اگر مبنای عدالت و انصاف به این شکل است و اگر درجه سخاوت و نیکوکاری نیز به همین شیوه است،
هوش مصنوعی: عدالت به کسری (پادشاهی در ایران باستان) و سخاوت به حاتم طایی (شخصیتی معروف به کرامت و بخشندگی) نسبت داده میشود و دانسته شده که این نسبتها تنها به خاطر اتهاماتی است که به آنها زده شده است.
هوش مصنوعی: بدخواه همیشه در پی آسیب زدن به دیگری است و مانند تیراندازی که پیکانی را از پشت خود میکشد، به سوی او حملهور میشود.
هوش مصنوعی: همواره به سبب کارهای زشت خود، او در پی جان خویش است و همچون افعی، در دام خطر و اضطراب گرفتار شده است.
هوش مصنوعی: او با اختیار خود یکی افعی را به دست گرفته و سر آن را زیر دندان خود گذاشته است.
هوش مصنوعی: چه حیوان نادانی که میخواهد نیش خود را به سندانی که بسیار بزرگ و محکم است آزمایش کند، در حالی که هیچ درکی از ناتوانی خود ندارد.
هوش مصنوعی: به ای مور، آیا نمیدانی که زیر پای سلیمان، پادشاه بزرگ، قرار گرفتهای و ممکن است نابود شوی؟ چرا تفاوت حقیقت و وضعیت خود را نمیفهمی و به دنبال چیزی هستی که برایت میسر نیست؟
هوش مصنوعی: هیچ چیز کم از یک قطره در دریا نمیتواند نسبت به آن بزرگیت خود داشته باشد؛ زیرا تفاوت میان این دو اندازه بسیار است و نمیتوان آنها را مقایسه کرد.
هوش مصنوعی: اگر از این دریا حتی یک قطره به کشتی نوح (پیامبر) بخورد، باید منتظر طوفان باشد و کشتی غرق خواهد شد.
هوش مصنوعی: تو که یک مور کوچکی هستی، چه کار به سیمرغ و مکان پروازش داری؟ اگر هم پر داشته باشی، در خور تو نیست که از این مکانهای بلند پرواز کنی.
هوش مصنوعی: به این پر که حقیقتاً بار سنگینی دارد، نمیتوان پرواز کرد و از وسعت عمان بلند شد.
هوش مصنوعی: در زمان تو، ای کسی که وجودت در اطراف این دنیا حس میشود، همه جا پر از قصرها و مناظری زیبا و پر از کاخها و ایوانها است.
هوش مصنوعی: جغد اینجا به عنوان نماد بدبختی و فلاکت است و اشاره دارد که دشمن تو (میرمیــران) به قدری قدرتمند و مؤثر بوده که تمامی خانههای دشمنانش را ویران کرده و آنها را به خاک تبدیل کرده است.
هوش مصنوعی: اگر خانهٔ دشمن تو نبود، در دنیا هیچ خانهای ویران نمیشد.
هوش مصنوعی: دل من از بدی طبع تو و از شادیات، مانند خانهای است که در آن تنگدستی و عدم میهمان وجود دارد.
هوش مصنوعی: وجود او به واسطهی احساس عدم و اشک حسرت شکل گرفته و زندگیاش مانند سقفی فرسوده است که در روز باران آسیبپذیر میشود.
هوش مصنوعی: دشمنی تو آنقدر سزاوار لعنت است که ابلیس، آن موجود رانده شده از رحمت خدا هم نمیتواند چنین دشمنی را تحمل کند.
هوش مصنوعی: به طور بسیار هنری و ظریف، چنان طرح و نقشهای طراحی شده که از یک نقطه واحد، گروهی به یکدیگر خواهند پیوست و سر خواهند برداشت.
هوش مصنوعی: در جایی که استاد طبیعت به هر شکلی معانی متناسبی میدهد،.
هوش مصنوعی: زمانی که نوبت به معنای رقیب تو برسد، قرار است که چنین حکم و دستورکاری از طرف او صادر شود.
هوش مصنوعی: قلم هنرمند، در زمان شکلگیری کودک، نقشه و طرح او را بر دیوار رحم مادر ترسیم میکند.
هوش مصنوعی: برای حفظ دل و در امان ماندن از گزند غیبت، نگهداری از راز تو ضرورت دارد، زیرا راز تو همان راز جهانی است که باید پنهان بماند.
هوش مصنوعی: در آیینهٔ شفاف، تصویری که در آن دیده میشود، میتواند از نظر بیننده مخفی بماند.
هوش مصنوعی: اگر موم را به یاقوت نسبت دهند و بگویند که آتش نمیتواند آن را کم یا خراب کند، نشاندهنده این است که چیزهای ظاهری و فریبنده، قابل آسیب نیستند و در برابر چالشها مقاوم هستند.
هوش مصنوعی: عرق بر پیشانی او میآید، در حالی که هنوز نان نخورده است، به دلیل تلاشش برای حفظ وضعیت و جلوگیری از افتادن به قعر دشواریها و مصائب.
هوش مصنوعی: دولت و سرای خوشبختی تو به قدری خوشایند و فرحبخش است که رضوان، نگهبان بهشت، از آن غبطه میخورد و احساس میکند در برابر آن دارایی چیزی ندارد.
هوش مصنوعی: او نکتهای به صدا گفت که رضوان، نگهبان بهشت، از گفتههای خود پشیمان شد.
هوش مصنوعی: فردوس (بهشت) خوب است و آرزو میشود، اما به خاطر اینکه در دسترس ما نیست، باعث نگرانی دربان (نگهبان) میشود.
هوش مصنوعی: وحشی بافقی، شاعر و مداح، خود را به عنوان یک غلام و خدمتگزار دربار شاه معرفی میکند و میگوید که جوانبخت و خوشبخت کسی است که غلام تو، یعنی او، باشد و در ستایش و ذکر ثنای تو تلاش میکند.
هوش مصنوعی: زبان و ذوق من برای دعا و ستایش تو آماده و مناسب است.
هوش مصنوعی: دلم را میخواهم مانند گنجی با ارزش و پر از گوهر بدانم، چرا که خاطرم مثل ابرهای نیسان (ابری که باران میآورد) است و پر از اندوه و احساسات متغیر.
هوش مصنوعی: هر چه از این ابر و دریا بیفتد یا بالا رود، اگر در درگاه تو گوهر بریزد، ارزشی نخواهد داشت و اهمیتی ندارد.
هوش مصنوعی: لب من به آوازهخوانی در ستایش تو عشق ورزیده، اما از این بالاتر و دلاورانهتر، چیزی از من برنمیآید.
هوش مصنوعی: فکر میکنم که تأثیر محبت و عشق تو در روح و جان من همیشه در حال تجلی است، و اگر نه، چگونه ممکن است سخنان عاشق هرگز به نتیجه و پایانی برسد؟
هوش مصنوعی: ای کاش در هر یک قرن یک بار، نوروز (سال نو) با عید قربان (عید بزرگ مسلمانان) ملاقات کند و همزمان بیفتد.
هوش مصنوعی: ایام تو همیشه شاد و خوش باشد، و در این روزها، مثل عید و نوروز، جهان مانند گلستان باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سوار سخن را ضمیر است میدان
سوارش چه چیز است؟ جان سخن دان
خرد را عنان ساز و اندیشه را زین
براسپ زبان اندر این پهن میدان
به میدان خویش اندر اسپ سخن را
[...]
چو غرواشه ریشی به سرخی و چندان
که صد لیف از ده یکش بست بتوان
حکیم و کریم آمدند از دو عمران
کلیم خدا و کریم خراسان
عنایت گر دین یزدان که در دین
صلابت نماید چو موسی بن عمران
سرافراز فضل بن عمران که دارد
[...]
سه ماهه فراقت بر اهل خراسان
بسی سال بودست آسان و آسان
به جانت که گر بیخبرهاء خیرت
خبر داشت کس را تن از دل دل از جان
زبان بود در کامها بیتو خنجر
[...]
دعا گوی دولت اثیر آنکه وقتی
بخدمت رسیده است درجیش سلطان
مبارک ضمیر تو اشعار او را
پسندیده و گرده تحسین فراوان
بسش داده تعریف و تشریف با تو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.