به گوش آنکه بود بهرهور ز فهمیدن
صدای ریختن آبروست خندیدن
سفر برون برد از طبع مرد خامیها
کباب پخته نگردد، مگر به گردیدن
ترا به سختی ایام میکنند آگاه
که چشم را سبب بینش است مالیدن
ز بیدماغی خود از سلوک اهل زمان
به این خوشم که ندارم دماغ رنجیدن
ز سطر رشته زنار خواندن این مضمون
که: کفر محض بود گرد خلق گردیدن!
ز بخل خرج، ره دخل بسته میگردد
که شیر پستان کم گردد از ندوشیدن
چه گوش پند شنو، چشم داری از مردم؟
چو هست کار تو واعظ، همیشه نشنیدن!



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از اندرزهای اخلاقی است: پرهیز از خندهٔ آبروبر، سودمندی سفر و سختی در پختگی آدمی، زشتی وابستگی به مردم و زیان بخل. شاعر با تمثیلهایی چون کباب بر سیخ، مالیدن چشم، رشتهٔ زنار و دوشیدن پستان سخنش را ملموس میکند. در پایان، واعظ خود را سرزنش میکند که چگونه از مردم انتظار پندپذیری دارد در حالی که خود گوش شنوا ندارد.
هوش مصنوعی: برای کسی که فهم و درک دارد، خندیدن (خندهٔ بیجا و بسیار) مانند صدای ریختن آبرو است؛ یعنی خنده آبروی آدم را میبرد.
هوش مصنوعی: سفر کردن خامی و بیتجربگی را از سرشت آدمی بیرون میبرد؛ همانطور که کباب جز با چرخیدن روی سیخ پخته نمیشود.
هوش مصنوعی: روزگار با سختیهایش تو را بیدار و آگاه میکند؛ چنانکه مالیدن چشم سبب میشود بهتر ببیند.
هوش مصنوعی: از رفتار مردم این زمانه چنان دلزده و بیحوصلهام که خوشحالم دیگر حتی حوصلهٔ رنجیدن از آنان را هم ندارم.
هوش مصنوعی: از رشتهٔ زنار که گرداگرد کمر میپیچد این نکته را بخوان که گرد مردم گشتن و به آنان روی آوردن، کفر محض است.
هوش مصنوعی: بخل در خرج کردن راه درآمد را میبندد؛ همانطور که اگر پستان را ندوشند شیرش کم میشود.
هوش مصنوعی: ای واعظ، چرا از مردم انتظار داری گوششان پند بشنود، وقتی کار همیشگی خودت نشنیدن پند است؟ شاید هم مراد این باشد که سرنوشت واعظ همیشه شنیده نشدن سخنش است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میان باغ حرام است بی تو گردیدن
که خار با تو مرا به که بی تو گل چیدن
و گر به جام برم بی تو دست در مجلس
حرام صرف بود بی تو باده نوشیدن
خم دو زلف تو بر لاله حلقه در حلقه
[...]
چو زلف یار ز خود لازم است ببریدن
گر اختیار کنی خاک پاش بوسیدن
دلا چو در حرم عشق میروی خود را
چو شمع جمع ادب نیست در میان دیدن
به خاک بوسی پایت هنوز دارم چشم
[...]
به باغ شد دل من صبحدم به گل چیدن
مراد من بود از گل جمال او دیدن
گرفته دست نگاری به دست در بستان
به ذوق در چمن و لاله زار گردیدن
چه خوش بود سر زلفین پیچ در پیچش
[...]
منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن
منم که دیده نیالودهام به بد دیدن
وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیم
که در طریقتِ ما کافریست رنجیدن
به پیرِ میکده گفتم که چیست راه نجات
[...]
چو دیده در طلبت واجبست گردیدن
سرشک را بهمه جانبی دوانیدن
ببر چو معجر روسی گرفت لرزیدن
عمامه خواست زعشقش بسر بگردیدن
بپوستین تن لرزان مابدی در یاب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.